|
GYLFAGINNING |
L'INGANNO DI GYLFI |
|
|
|
|
|
|
|
1 |
[Frá Gylfa konungi ok Gefjuni] |
[Di re Gylfi e Gefjun] |
 |
|
1a |
Gylfi konungr réð þar löndum er nú heitir Svíþjóð. Frá honum er þat sagt at hann
gaf einni farandi konu at launum skemtunar sinnar eitt plógsland í ríki sínu þat
er fjórir øxn drǿgi upp dag ok nótt. En sú kona var ein at Ása ætt, hon er nefnd
Gefjun. Hon tók fjóra øxn norðan ór Jötunheimum, en þat váru synir jötuns ok
hennar, ok setti þá fyrir plóg. En plógrinn gekk svá hart ok djúpt at upp leysti
landit, ok drógu øxninir þat land út á hafit ok vestr, ok námu staðar í sundi
nökkvoru. Þar setti Gefjun landit ok gaf nafn ok kallaði Selund. Ok þar sem
landit hafði upp gengit, var þar eptir vatn. Þat er nú Lögrinn kallaðr í Svíþjóð,
ok liggja svá víkr í Leginum sem nes í Selundi. |
Re Gylfi regnava su quelle
terre che oggi si chiamano Svíþjóð. Di lui si narra che diede a una girovaga,
quale compenso per averlo intrattenuto, tanta terra nel suo regno quanta ne
potessero arare quattro buoi in un giorno e una notte. Questa donna però era
della stirpe degli
Æsir e aveva nome Gefjun. Ella
portò da
Jötunheimr, nel nord, quattro buoi
che erano figli suoi e di un certo gigante. Li aggiogò tutti e quattro a un
aratro, ma il vomere penetrò nel suolo con tanta forza e a tale profondità che
la terra si staccò e i buoi la trascinarono a occidente sul mare, arrestandosi
in uno stretto. Là si fermò Gefjun, diede
un nome a quella terra e la chiamò Selund. E dove la terra era stata strappata,
in seguito vi fu acqua, che formò quel lago che oggi è detto Lögrinn in Svíþjóð;
ci sono infatti tante baie nel Lögrinn quanti promontori in Selund. |
 |
|
1b |
Svá segir Bragi skáld gamli: |
Come dice il vecchio scaldo Bragi: |
|
|
|
|
{1} |
Gefjun dró frá Gylfa
glöð djúpröðul öðla
svá at af rennirauknum
rauk, Danmarkar auka.
Báru øxn ok átta
ennitungl þar er gengu
fyrir vineyjar víðri
valrauf, fjögur höfuð. |
|
|
Gefjun trasse da Gylfi
lieta un sole profondo,
che per affanno di soma
crescesse la Danimarca.
In fronte avevano i buoi
otto lune quando fecero
di bell'isola ampio bottino:
quattro eran le teste. |
|
|
|
|
|
|
|
2 |
Hér hefr Gylva ginning frá því er
Gylfi sótti heim Allföðr í Ásgarð
með fjölkyngi, ok frá villu Ása, ok
frá spurningu Gylva. |
Qui si racconta dell'inganno di Gylfi, di quando Gylfi raggiunse la casa di
Allföðr in Ásgarðr con la magia, degli Æsir ingannevoli e delle domande
di Gylfi. |
 |
|
2a |
Gylfi konungr var maðr vitr ok fjölkunnigr. Hann undraðisk þat mjök er Ásafólk
var svá kunnigt at allir hlutir gengu at vilja þeira. Þat hugsaði hann hvárt þat
mundi vera af eðli sjálfra þeira, eða mundi því valda goðmögn þau er þeir
blótuðu. Hann byrjaði ferð sína til Ásgarðs ok fór með laun ok brá á sik gamals
manns líki ok dulðisk svá. En Æsir váru því vísari at þeir höfðu spádóm, ok sá þeir
ferð hans fyrr en hann kom ok gerðu í móti honum sjónhverfingar. En er hann kom
inn í borgina, þá sá hann þar háva höll, svá at varla mátti hann sjá yfir hana.
Þak hennar var lagt gyltum skjöldum svá sem spánþak. |
Re
Gylfi era un uomo sapiente ed esperto di magia. Si stupiva molto che il
popolo degli
Æsir fosse così sapiente che tutto accadesse secondo il loro volere. Si
chiese se questo fosse dovuto alla loro natura o se dipendesse dal potere degli
dèi a cui tributavano sacrifici. Si mise in cammino verso
Ásgarðr e viaggiò in incognito, camuffato da vecchio così da non farsi
riconoscere. Ma gli
Æsir erano più saggi in quanto avevano il dono della preveggenza, videro
il suo viaggio prima che egli arrivasse e lanciarono su di lui incantesimi per
ingannargli la vista. Quando
Gylfi entrò nella rocca, vide una höll talmente alta che a stento ne
scorgeva la sommità. Il tetto era ricoperto di scudi dorati disposti come
tegole. |
 |
|
2b |
Svá segir Þjóðólfr inn hvinverski at Valhöll var skjöldum þökð: |
Così dice Þjóðólfr di Hvínn che
Valhöll era coperta di scudi: |
|
|
|
|
{2} |
Á baki létu blíkja,
barðir váru grjóti,
Sváfnis salnæfrar
seggir hyggjandi. |
|
|
Sul dorso facevano splendere,
mentr'eran da pietra colpiti,
i coppi della sala di Sváfnir,
credendo di essere astuti. |
 |
|
2c |
Gylfi sá mann í hallardurum, ok
lék at handsöxum ok hafði tólf
senn á lopti. Sá spurði hann fyrr
at nafni. Hann nefndisk Gangleri
ok kominn af refilstigum ok
beiddisk at sǿkja til náttstaðar,
ok spurði hverr höllina átti. |
Gylfi vide un uomo sulla porta che
giostrava con dei pugnali e ne teneva sette in aria tutti insieme. Questi gli
chiese innanzitutto il suo nome.
Gylfi disse di chiamarsi
Gangleri e di essere giunto per sentieri misteriosi; chiese ospitalità per
la notte e domandò di chi fosse la höll. |
 |
|
2d |
Hann svarar at þat var konungr þeira,
— en ek má fylgja þér at segja hann.
Skaltu þá sjálfr spyrja hann nafns,
— ok snerisk sá maðr fyrir honum inn
í höllina. En hann gekk eptir, en
þegar lauksk hurðin á hæla honum. |
L'uomo rispose che era del loro re. — Posso condurti a vederlo e potrai
chiedergli tu stesso il suo nome. — E subito quell'uomo entrò nella sala.
Gylfi lo seguì e la porta si chiuse alle loro spalle.
|
|
|
2e |
Þar sá hann mörg gólf ok margt
fólk, sumt með leikum, sumir
drukku, sumir með vápnum ok
börðusk. Þá litaðisk hann um ok þóttu
margir hlutir ótrúligir þeir er
hann sá.
|
Là egli vide molte stanze e una gran folla di gente; alcuni giocavano, altri
bevevano, altri, armati, si battevano.
Gylfi si guardava intorno e molto di quel che vedeva gli sembrava
incredibile. |
|
|
2f |
Þá mælti hann: |
Disse quindi: |
|
|
|
|
{3} |
Gáttir allar
áðr gangi fram
um skygnask skyli,
þvíat óvíst er at vita
hvar óvinir
sitja á fleti fyrir.
|
|
|
Le soglie tutte
prima di varcarle
vanno scrutate,
ché dubbio sovviene
se nemici siedano
dentro la sala. |
 |
|
2g |
Hann sá þrjú hásæti ok hvert upp
frá öðru, ok sátu þrír menn, sinn
í hverju. Þá spurði hann hvert
nafn höfðingja þeira væri. Sá
svarar er hann leiddi inn, at sá
er í inu nezta hásæti sat var
konungr ok heitir Hár, en þar næst
sá er heitir Jafnhár, en sá ofarst
er Þriði heitir. Þá spyrr Hár
komandann hvárt fleira er eyrindi
hans, en heimill er matr ok drykkr
honum sem öllum þar í Háva höll.
Hann segir at fyrst vil hann
spyrja ef nökkvorr er fróðr maðr
inni. Hár segir at hann komi eigi
heill út nema hann sé fróðari, |
Vide tre troni, l'uno sopra
l'altro, e su ciascuno sedeva un
uomo. Allora domandò che nome
avessero quei signori. Colui che
lo aveva condotto fin là gli
rispose che quello seduto sul
trono più basso era il re e si
chiamava
Hár, quello vicino
Jafnhár e quello più in alto
Þriði. Allora
Hár domandò al nuovo venuto
che cosa desiderasse e gli disse
che poteva mangiare e bere come
tutti gli altri nella höll
di
Hár. Egli disse che per prima
cosa voleva sapere se vi fosse
qualche uomo saggio.
Hár gli rispose che non se ne
sarebbe andato sano di lì se non
fosse divenuto più sapiente, |
|
|
|
|
{4} |
ok stattu frammi
meðan þú fregnar,
sitja skal sá er segir. |
|
|
e resta in piedi
mentre domandi;
siederà colui che parla. |
|
|
|
|
|
|
|
3 |
Frá spurningu Ganglera |
Delle domande di Gangleri |
|
|
3a |
Gangleri hóf svá mál sitt: — Hverr
er ǿztr eða elztr allra goða? |
Gangleri iniziò quindi a dire: — Chi è il
sommo o il più antico di tutti gli dèi? |
|
|
3b |
Hár segir: — Sá heitir Allföðr at
váru máli, en í Ásgarði inum forna
átti hann tólf nöfn. Eitt er
Allföðr, annat er Herran eða
Herjan, þriðja er Nikarr eða
Hnikarr, fjórða er Nikuz eða
Hnikuðr, fimta Fjölnir, sétta Óski,
sjaunda Ómi, átta Bifliði eða
Biflindi, níunda Sviðarr, tíunda
Sviðrir, ellipta Viðrir, tólfta
Jálg eða Jálkr.
|
Hár disse: — Egli è chiamato
Allföðr nella nostra lingua,
ma anticamente in
Ásgarðr aveva dodici nomi. Il
primo è
Allföðr, il secondo
Herran o
Herjan, il terzo
Nikarr o
Hnikarr, il quarto
Nikuðr o
Hnikuðr, il quinto
Fjölnir, il sesto
Óski, il settimo
Ómi, l'ottavo
Bifliði o
Biflindi, il nono
Sviðurr, il decimo
Sviðrir, l'undicesimo
Viðrir, il dodicesimo
Jálg o
Jálkr. |
|
|
3c |
Þá spyrr Gangleri: — Hvar er sá
guð, eða hvat má hann, eða hvat
hefir hann unnit framaverka? |
Allora chiese
Gangleri: — Dov'è questo dio? Qual è il suo potere? Quali grandi opere ha
compiuto? |
|
|
3d |
Hár segir: — Lifir hann of allar
aldir ok stjórnar öllu ríki sínu
ok ræðr öllum hlutum, stórum ok
smám. |
Hár disse: — Egli vive in tutte le
epoche e regge tutto il suo regno e governa tutte le cose, grandi e piccole. |
|
|
3e |
Þá mælti Jafnhár: — Hann smíðaði
himin ok jörð ok loptin ok alla
eign þeira.
|
Allora parlò
Jafnhár: — Egli forgiò cielo e
terra e aria e tutto quanto vi si trova. |
|
|
3f |
Þá mælti Þriði: — Hitt er mest, er
hann gerði manninn ok gaf honum
önd þá er lifa skal ok aldri týnask,
þótt líkaminn fúni at moldu eða
brenni at ösku. Ok skulu allir
menn lifa þeir er rétt eru siðaðir
ok vera með honum sjálfum þar sem
heitir Gimlé eða Vingólf, en
vándir menn fara til Heljar ok þaðan
í Niflhel, þat er niðr í inn
níunda heim. |
Allora parlò Þriði: — Ma quel
che di più grande egli ha compiuto è stata la creazione dell'uomo a cui ha
donato l'anima affinché viva e mai muoia, benché il corpo si dissolva in polvere
o bruci fino a diventare cenere. Tutti gli uomini giusti vivranno e abiteranno
insieme a lui in quel luogo che è chiamato
Gimlé o
Vingólf. Gli uomini malvagi andranno invece da
Hel e da lì nel
Niflhel, che si trova laggiù nel nono mondo. |
|
|
3g |
Þá mælti Gangleri: — Hvat hafðisk
hann áðr at en himinn ok jörð væri
gör? |
Allora disse
Gangleri: — Che cosa faceva egli prima che il cielo e la terra venissero
creati? |
|
|
3h |
Þá svarar Hár: — Þá var hann með
hrímþussum. |
Hár rispose: — In quel tempo egli si
trovava con i giganti di brina. |
|
|
|
|
|
|
|
4 |
Hér segir frá Muspells heimi, ok
frá Surti |
Qui si narra di Múspellsheimr e di Surtr |
|
|
4a |
Gangleri mælti: — Hvat var upphaf
eða hversu hófsk, eða hvat var áðr? |
Gangleri disse: — Come fu il principio? Che cosa avvenne e cosa c'era prima? |
|
|
4b |
Hár svarar: — Svá sem segir í
Völuspá |
Hár rispose: — Così come è detto nella
Völuspá: |
|
|
|
|
{5} |
Ár var alda
þat er ekki var.
Vara sandr né sær
né svalar unnir.
Jörð fannsk eigi
né upphiminn,
gap var ginnunga,
en gras ekki. |
|
|
In tempi remoti
nulla esisteva
né sabbia né mare
né gelide onde;
non v'era terra
né cielo in alto,
un vuoto aperto
ma nessuna erba. |
 |
|
4c |
Þá mælti Jafnhár: — Fyrr var þat
mörgum öldum en jörð var sköpuð,
er Niflheimr var görr, ok í honum
miðjum liggr bruðr sá er
Hvergelmir heitir, ok þaðan af
falla þær ár er svá heita: Svöl,
Gunnþrá, Fjörm, Fimbul, Þul, Slíðr
ok Hríð, Sylgr ok Ylgr, Víð,
Leiptr. Gjöll er næst Helgrindum. |
Allora disse
Jafnhár: — Erano quei giorni
antichi, prima che la terra avesse forma, quando fu creato il
Niflheimr, al cui centro era una sorgente chiamata
Hvergelmir da cui sgorgavano i fiumi
che così si chiamano:
Svöl,
Gunnþrá,
Fjörm,
Fimbulþul,
Slíðr e
Hríð,
Sylgr e
Ylgr,
Víð e
Leiptr.
Gjöll è il più prossimo ai
cancelli di
Hel. |
|
|
4d |
Þá mælti Þriði: — Fyrst var þó sá
heimr í suðrhálfu er Muspell
heitir. Hann er ljóss ok heitr. Sú
átt er logandi ok brennandi, er
hann ok ófǿrr þeim er þar eru
útlendir ok eigi eigu þar óðul.
|
Allora disse Þriði: — Ma prima
di ogni cosa vi fu quel mondo, a sud, chiamato
Múspell. È luminoso e caldo, questo paese che arde e divampa, impervio agli
stranieri e a coloro che non vi sono nati. |
|
|
4e |
Sá er Surtr nefndr er þar sitr á
lands enda til landvarnar. Hann
hefir loganda sverð, ok í enda
veraldar mun hann fara ok herja ok
sigra öll goðin ok brenna allan
heim með eldi.
|
Surtr è il nome di colui che risiede ai confini di quella terra, di cui è il
guardiano. Egli impugna una spada fiammeggiante e alla fine dei tempi giungerà,
combatterà, vincerà tutti gli dèi e brucerà il mondo intero con il fuoco.
|
|
|
4f |
Svá segir í Völuspá:
|
Così infatti è detto nella
Völuspá: |
|
|
|
|
{6} |
Surtr ferr sunnan
með sviga lævi.
Skínn af sverði
sól valtíva.
Grjótbjörg gnata
en gífr rata.
Troða halir helveg
en himinn klofnar. |
|
|
Surtr reca da sud
la rovina dei rami.
Splende la spada,
sole di dèi guerrieri.
Rocce si frangono,
demoni cadono,
uomini giungono ad Hel
e il cielo schianta.
|
 |
|
|
|
|
|
|
5 |
Hér segir er guðin sköpuðu Ymi
jötun |
Qui si narra di quando gli dèi diedero forma al gigante Ymir |
|
|
5a |
Gangleri mælti: — Hversu skipaðist,
áðr en ættirnar yrði eða aukaðist
mannfólkit? |
Gangleri disse: — Che cosa avvenne prima che si formassero le stirpi e che
prosperassero le genti umane? |
|
|
5b |
Þá mælti Hár: — Ár þær er kallaðar
eru Élivágar, þá er þær váru svá
langt komnar frá uppsprettunni at
eitrkvikja sú er þar fylgði
harðnaði svá sem sindr þat er renn
ór eldinum, þá varð þat íss, ok þá
er sá íss gaf staðar ok rann eigi,
þá héldi yfir þannig úr þat er af
stóð eitrinu ok fraus at hrími, ok
jók hrímit hvert yfir annat allt í
Ginnungagap. |
Allora parlò
Hár: — Quei fiumi che sono chiamati
Élivágar arrivarono così lontano dalla loro sorgente che la schiuma velenosa
da loro recata s'indurì come la scoria che scappa dal fuoco, divenendo ghiaccio.
E là dove quel ghiaccio si arrestò e non andò oltre, i vapori levatisi dal
veleno gelarono in brina, e la brina si stese sopra ogni altra cosa nel
Ginnungagap. |
|
|
5c |
Þá mælti Jafnhár: — Ginnungagap,
þat er vissi til norðrs ættar,
fyltisk með þunga ok höfugleik íss
ok hríms ok inn í frá úr ok gustr.
En hinn syðri hlutr Ginnungagaps
léttisk móti gneistum ok síum þeim
er flugu ór Muspellsheimi.
|
Allora disse
Jafnhár: — Ginnungagap,
nella parte che volge verso il nord, si ricoprì di strati di ghiaccio e di
brina, e da esso si levavano bruma e vento, mentre la parte a sud del
Ginnungagap ne fu preservata dalla lava e dalle scintille che scaturivano da
Múspellsheimr. |
 |
|
5d |
Þá mælti Þriði: — Svá sem kalt stóð
af Niflheimi ok allir hlutir
grimmir, svá var þat er vissi
námunda Muspelli heitt ok ljóst,
en Ginnungagap var svá hlætt sem
lopt vindlaust. Ok þá er mǿttisk
hrímin ok blær hitans, svá at
bráðnaði ok draup, ok af þeim
kvikudropum kviknaði með krapti þess
er til sendi hitann ok varð manns
líkandi ok var sá nefndr Ymir. En
hrímþussar kalla hann Aurgelmi, ok
eru þaðan komnar ættir hrímþussa,
svá sem segir í Völuspá hinni
skömmu:
|
Allora disse Þriði: — Così come
il freddo proveniva da
Niflheimr insieme a tutto ciò che è temibile, quanto si volgeva verso
Múspell era caldo e luminoso e
Ginnungagap era mite come aria priva di vento. Quando la brina fu investita
dal vento caldo, si sciolse e gocciolò e in quelle gocce, grazie alla forza di
colui che aveva mandato il calore, nacque la vita ed essa assunse aspetto umano,
formando colui che fu chiamato
Ymir, ma i giganti di brina lo chiamano
Aurgelmir ed è da lui che discende la stirpe dei giganti di brina, come dice
la
Völuspá inni
skömmu:
|
 |
|
|
|
{7} |
Eru völur allar
frá Viðólfi,
vitkar allir
frá Vilmeiði,
en seiðberendr
frá Svarthöfða,
allir jötnar
frá Ymi komnir |
|
|
Le veggenti tutte
da Viðolfr,
i maghi tutti
da Vilmeiðr,
gli stregoni
da Svarthöfði,
i giganti tutti
da
Ymir vengono. |
 |
|
5e |
En hér segir svá Vafþrúðnir jötunn: |
E qui dice così il gigante Vafþrúðnir: |
|
|
|
|
{8} |
Hvaðan Aurgelmir kom
með jötna sonum
fyrst inn fróði jötunn:
Ór Élivágum
stukku eitrdropar
ok óx unz varð ór jötunn,
þar órar ættir
komu allar saman,
því er þat allt eða atalt.
|
|
|
Donde
Aurgelmir venne
tra i figli dei giganti
il primo, saggio gigante?
Dagli
Elivágar
scaturì in gocce il veleno
e crebbe finché nacque un gigante;
allora le nostre stirpi
giunsero tutte insieme,
per cui sempre feroci saranno. |
 |
|
5f |
Þá mælti Gangleri: — Hvernig óxu
ættir þaðan eða skapaðisk svá at
fleiri menn urðu? Eða trúir þú þann
guð er nú sagðir þú frá? |
Allora disse
Gangleri: — Ma da qui come nacquero le stirpi? Come avvenne che si ebbero
tanti uomini? Ritieni che fosse un dio, colui di cui mi hai ora parlato? |
|
|
5g |
Þá svarar Hár: — Fyr øngan mun
játum vér hann guð. Hann var illr
ok allir hans ættmenn, þá köllum
vér hrímþursa. En svá er sagt at
þá er hann svaf fekk hann sveita.
Þá óx undir vinstri hendi honum
maðr ok kona, ok annarr fótr hans
gat son við öðrum. En þaðan af
kómu ættir, þat eru hrímþursar.
Hinn gamli hrímþurs, hann köllum
vér Ymi. |
Allora disse
Hár: — Non lo riteniamo affatto un dio. Egli era malvagio e lo era tutta la
sua stirpe, che noi chiamiamo dei giganti di brina. Così si racconta, che mentre
egli dormiva si mise a sudare. Sotto la sua mano sinistra crebbero un uomo e una
donna, e un piede concepì un figlio con l'altro e da qui discesero le stirpi che
divennero i giganti di brina. Quell'antico gigante di brina noi lo chiamiamo
Ymir. |
|
|
|
|
|
|
|
6 |
Frá því er sköpuð var kýrin Auðumla |
Di quando prese forma la vacca Auðhumla |
|
|
6a |
Þá mælti Gangleri: — Hvar byggði
Ymir, eða við hvat lifði hann? |
Allora disse
Gangleri: — Dove dimorava
Ymir? di che cosa viveva? |
|
|
6b |
Hár svarar: — Næst var þat þá er
hrímit draup at þar varð af kýr sú
er Auðhumla hét, en fjórar mjólkár
runnu ór spenum hennar, ok fǿddi
hún Ymi. |
Hár rispose: — Non appena la brina si sciolse, da essa prese forma una vacca,
chiamata
Auðhumla; quattro fiumi di latte sgorgavano dalle sue mammelle e in questo
modo essa nutrì
Ymir. |
 |
|
6c |
Þá mælti Gangleri: — Við hvat
fǿddisk kýrin?
|
Allora disse
Gangleri: — Di che cosa si nutriva la vacca? |
|
|
6d |
Hár svarar: — Hon sleikti
hrímsteina þá er saltir váru. Ok
hinn fyrsta steinanna er hon
sleikti, kom ór steininum at
kveldi manns hár, annan dag manns
höfuð, þriðja dag var þat allr
maðr. Sá er nefndr Búri. Hann var
fagr álitum, mikill ok máttigr.
Hann gat son þann er Borr er
nefndr. Hann fekk þeirar konu er
Bettla hét, dóttir Bölþorns jötuns,
ok fengu þau þrjá sonu. Hét einn
Óðinn, annarr Vili, þriði Vé. Ok
þat er mín trúa at sá Óðinn ok
hans brǿðr munu vera stýrandi
himins ok jarðar. Þat ætlum vér at
hann muni svá heita, svá heitir sá
maðr er vér vitum mestan ok
ágæztan, ok vel megu þér hann láta
svá heita. |
Hár rispose: — Leccava le rocce brinate, che erano salate, e nel primo giorno
in cui essa le leccò, da quelle pietre spuntarono a sera i capelli di un uomo,
il giorno dopo la testa e il terzo giorno vi fu l'uomo intero. Il suo nome era
Búri. Era di bell'aspetto, grande e possente. Generò un figlio chiamato
Borr; questi prese in moglie quella donna
che si chiamava
Bestla, figlia del gigante
Bölþorn ed ebbero tre figli. Il primo si chiamava
Óðinn, il secondo
Vili, il terzo
Vé, e io so per verità, che
Óðinn e i suoi fratelli saranno i signori del cielo e della terra. Noi
questo crediamo, che così debba chiamarsi colui che sappiamo essere il maggiore
e il supremo, e anche voi potete chiamarlo così. |
 |
|
|
|
|
|
|
7 |
Frá því er synir Burs drápu Ymi |
Di quando i figli di Borr uccisero Ymir |
|
|
7a |
Þá mælti Gangleri: — Hvat varð þá
um þeira sætt, eða hvárir váru
ríkari? |
Allora disse
Gangleri: — Ci fu un patto fra loro? Quali furono i più potenti? |
|
|
7b |
Þá svarar Hár: — Synir Bors drápu
Ymi jötun, en er hann fell, þá
hljóp svá mikit blóð ór sárum hans
at meðr því drekðu þeir allri ætt
hrímþursa, nema einn komsk undan
með sínu hýski. Þann kalla jötnar
Bergelmi. Hann fór upp á lúðr sinn
ok kona hans ok helzk þar, ok eru
af þeim komnar hrímþursa ættir,
svá sem hér segir: |
Hár rispose: — I figli di
Borr uccisero il gigante
Ymir, ma quando egli cadde dalle sue ferite uscì tanto sangue, che in esso
affogarono tutta la stirpe dei giganti di brina, tranne uno che fuggì con la sua
famiglia. Costui i giganti lo chiamano
Bergelmir. Si arrampicò sul suo mulino, sua moglie con lui, e così si
salvarono. Da loro sono discese le stirpi dei giganti di brina, come così è
detto: |
 |
|
|
|
{9} |
Ørófi vetra
áðr væri jörð of sköpuð,
þá var Bergelmir borinn.
Þat ek fyrst of man
er sá hinn fróði jötunn
var á lúðr of lagiðr.
|
|
|
Innumerevoli inverni,
prima che la terra avesse forma,
Bergelmir era già nato.
Questo per primo ricordo:
vidi quel saggio gigante
ch'era steso su un mulino.
|
 |
|
|
|
|
|
|
8 |
[Borssynir skópu iörð ok himinn] |
[I figli di Borr formano la terra e il cielo] |
|
|
8a |
Þá segir Gangleri: — Hvat höfðusk
þá at Bors synir, ef þú trúir at þeir
sé guð? |
Quindi disse
Gangleri: — Cosa fecero dunque i figli di
Borr, se tu credi che siano dèi? |
|
|
8b |
Hár segir: — Eigi er þar lítit af
at segja. Þeir tóku Ymi ok fluttu
í mitt Ginnungagap ok gerðu af
honum jörðina, af blóði hans sæinn
ok vötnin. Jörðin var gör af
holdinu, en björgin af beinunum.
Grjót ok urðir gerðu þeir af
tönnum ok jöxlum ok af þeim beinum
er brotin váru. |
Hár disse: — Su questo non c'è poco da
raccontare. Essi presero
Ymir e lo posero nel mezzo del
Ginnungagap e da lui fecero la
terra, dal suo sangue il mare e le acque. La terra era fatta della sua carne, le
rocce delle sue ossa. I sassi e le pietre le crearono dai suoi denti, dai
molari, e dalle ossa che erano rotte. |
|
|
8c |
Þá mælti Jafnhár: — Af því blóði er
ór sárum rann ok laust fór, þar af
gerðu þeir sjá þann er þeir gerðu
ok festu saman jörðina ok lögðu þann
sjá í hring útan um hana, ok mun
þat flestum manni ófǿra þykkja at
komask þar yfir. |
Quindi parlò
Jafnhár:
— Del sangue, che dalle sue ferite corse e scaturì fuori, essi fecero il mare,
quando formarono e saldarono insieme la terra, e quindi vi disposero attorno il
mare come un anello, e sembrerà impossibile a molti uomini andare oltre a esso. |
|
|
8d |
Þá mælti Þriði: — Tóku þeir ok haus
hans ok gerðu þar af himin ok
settu hann upp yfir jörðina með
fjórum skautum, ok undir hvert
horn settu þeir dverg. Þeir heita
svá: Austri, Vestri, Norðri, Suðri.
Þá tóku þeir síur ok gneista þá er
lausir fóru ok kastat hafði ór
Muspellsheimi, ok settu á miðjan
Ginnungahimin, bæði ofan ok neðan
til at lýsa himin ok jörð. Þeir
gáfu staðar öllum eldingum, sumum
á himni, sumar fóru lausar undir
himni, ok settu þó þeim stað ok
sköpuðu göngu þeim. Svá er sagt í
fornum vísindum at þaðan af váru
dǿgr greind ok áratal. |
Quindi parlò Þriði: — Presero
anche il suo cranio, ne fecero il cielo e lo posero sopra la terra con quattro
angoli, e sotto ciascun angolo posero un nano. I nani si chiamano così:
Austri,
Vestri,
Norðri,
Suðri. Poi presero scintille e
fiammelle, che correvano libere, e furono lanciate fuori dal
Múspellsheimr, e le posero nel
mezzo del
Ginnungagap nel firmamento, sia in
alto che in basso, affinché illuminassero cielo e terra. Diedero un posto a
tutte le luci, ad alcune nel cielo, mentre altre correvano libere sotto di esso,
e anche a queste diedero un posto dando forma al loro percorso. Nelle antiche
testimonianze era detto che da allora furono contati i giorni e il numero degli
anni. |
 |
|
8e |
Svá sem segir í Völuspá: |
Così dice la
Völuspá: |
|
|
|
|
{10} |
Sól þat ne vissi
hvar hon sali átti.
Máni þat ne vissi
hvat hann megins átti.
Stjörnur þat ne vissu
hvar þær staði áttu. |
|
|
Il sole non sapeva
dove sua casa era
La luna non sapeva
qual suo potere era
Le stelle non sapevan
d'aver una dimora. |
 |
|
8f |
Vá var áðr en þetta væri of jörð. |
Questo accadeva prima che esistesse la terra. |
|
|
8g |
Þá mælti Gangleri: — Þetta eru
mikil tíðindi er nú heyri ek.
Furðu mikil smíð er þat ok hagliga
gert. Hvernig var jörðin háttuð? |
Quindi disse
Gangleri: — Sono grandi eventi quelli di
cui ora odo. Una grandissima opera è questa e abilmente realizzata. Come fu
creata la terra? |
|
|
8h |
Þá svarar Hár: — Hon er kringlótt
útan, ok þar útan um liggr hinn
djúpi sjár, ok með þeiri
sjávarströndu gáfu þeir lönd til
bygðar jötna ættum. En fyrir innan
á jörðunni gerðu þeir borg
umhverfis heim fyrir ófriði jötna,
en til þeirar borgar höfðu þeir
brár Ymis jötuns ok kölluðu þá
borg Miðgarð. Þeir tóku ok heila
hans ok köstuðu í lopt ok gerðu af
skýin, svá sem hér segir: |
Quindi rispose
Hár: — Essa è circolare all'esterno, tutt'attorno vi giace un mare profondo e
lungo le rive di quel mare essi diedero le terre alla stirpe dei giganti perché
vi abitassero. Ma all'interno della terra essi edificarono un bastione
tutt'attorno al mondo, contro l'ostilità dei giganti, usando per il loro recinto
le ciglia del gigante
Ymir e chiamarono quella rocca
Miðgarðr. Presero anche il suo
cervello, lo lanciarono in cielo e ne fecero le nuvole, così come è qui detto: |
|
|
8i |
|
{11} |
Ór Ymis holdi
var jörð of sköpuð,
en ór sveita sjár,
björg ór beinum,
baðmr ór hári,
en ór hausi himinn |
|
|
Dalla carne di
Ymir
fu la terra formata,
dal suo sangue i mari,
rocce dalle ossa,
alberi dai capelli
e dal cranio il cielo. |
 |
|
|
|
{12} |
En ór hans brám
gerðu blíð regin
Miðgarð manna sonum,
en ór hans heila
váru þau hin harðmóðgu
ský öll of sköpuð. |
|
|
Colle sue ciglia
fecero i divi gioiosi
Miðgarðr per i figli degli uomini
e dal suo cervello
furono le impetuose
nuvole tutte create. |
|
|
|
|
|
|
9 |
[Borssynir skópu Ask ok Emblu] |
[I figli di Borr formano Askr ed Embla] |
|
|
9a |
Þá mælti Gangleri: — Mikit þótti
mér þeir hafa þá snúit til leiðar
er jörð ok himinn var gert ok sól
ok himintungl váru sett ok skipt
dǿgrum. Ok hvaðan kómu menninir þeir
er heim byggja? |
Quindi parlò
Gangleri: —
Molto mi sembra che essi siano giunti a compiere, quando terra e cielo
furono creati ed ebbero il loro posto il sole e gli astri, e iniziarono i
giorni. Ma quando giunsero gli uomini che abitano il mondo? |
|
|
9b |
Þá svarar Hár: — Þá er þeir Bors
synir gengu með sævarströndu,
fundu þeir tré tvau, ok tóku upp
tréin ok sköpuðu af menn. Gaf hinn
fyrsti önd ok líf, annarr vit ok
hrǿring, þriði ásjónu, málit ok
heyrn ok sjón; gáfu þeim klæði ok
nöfn. Hét karlmaðrinn Askr en
konan Embla, ok ólusk þaðan af
mannkindin, þeim er bygðin var
gefin undir Miðgarði. Þar næst
gerðu þeir sér borg í miðjum heimi
er kallaðr er Ásgarðr. Þat köllum
vér Troja. Þar bygðu guðin ok
ættir þeira ok gerðusk þaðan af
mörg tíðindi ok greinir bæði á
jörðu ok í lopti. Þar er einn
staðr er Hliðskjálf heitir, ok þá
er Óðinn settisk þar í hásæti, þá
sá hann of alla heima ok hvers
manns athǿfi ok vissi alla hluti
þá er hann sá. Kona hans hét Frigg
Fjörgvinsdóttir, ok af þeira ætt
er sú kynslóð komin er vér köllum
Ása ættir, er bygt hafa Ásgarð
hinn forna ok þau ríki er þar
liggja til, ok er þat allt
goðkunnig ætt. Ok fyrir því má
hann heita Allföðr at hann er
faðir allra goðanna ok manna ok
alls þess er af honum ok hans
krapti var fullt gert. Jörðin var
dóttir hans ok kona hans. Af henni
gerði hann hinn fyrsta soninn, en
þat er Ásaþórr. Honum fylgði afl
ok sterkleikr, þar af sigrar hann
öll kvikvendi. |
Rispose
Hár: — Mentre i figli di
Borr andavano lungo la riva del mare
trovarono due alberi, li raccolsero e li mutarono in uomini. Il primo diede
loro respiro e vita, il secondo ragione e movimento, il terzo aspetto, parola,
udito e vista. Gli diedero poi vesti e nomi. Il maschio si chiamò
Askr, la femmina
Embla e nacque allora l'umanità, a cui
fu data dimora entro
Miðgarðr. Poi [i figli di
Borr] costruirono
per loro, nel centro del mondo, una rocca che fu chiamata
Ásgarðr, che noi chiamiamo Troia. Là
abitano gli dèi e le loro stirpi e da allora molti avvenimenti e vicissitudini
sono accaduti sia in cielo che in terra. Là c'è un posto chiamato
Hliðskjálf e, quando
Óðinn s'insediò là nell'alto seggio, vide
tutto il mondo, gli atti di ogni uomo, e comprese tutto ciò che vide. Sua
moglie si chiamava
Frigg figlia di
Fjörgynn e dalla loro discendenza venne
la stirpe degli
Æsir, che ha popolato l'antica
Ásgarðr e quei regni che le
appartengono. Per questo egli deve essere chiamato
Allföðr, perché egli è padre di tutti gli dèi, degli uomini e di tutto ciò
che grazie a lui e alla sua potenza fu compiuto. La terra fu sua figlia e
moglie. Da essa ebbe il primo figlio, che è
Ásaþórr: lo accompagnano virtù e forza, e
per questo egli vince su tutti gli altri esseri viventi. |
 |
|
|
|
|
|
|
10 |
Frá Nóra jötni ok Nótt, dóttur hans |
Del gigante Nörfi e di Nótt, sua figlia |
|
|
10a |
Nörfi eða Narfi hét jötunn er
bygði í Jötunheimum. Hann átti
dóttur er Nótt hét. Hon var svört
ok døkk sem hon átti ætt til. Hon
var gipt þeim manni er Naglfari
hét. Þeira sonr hét Uðr. Því næst
var hon gipt þeim er Annarr hét.
Jörð hét þeira dóttir. Síðarst
átti hana Dellingr, var hann Ása
ættar. Var þeira sonr Dagr. Var
hann ljóss ok fagr eptir faðerni
sínu. Þá tók Allföðr Nótt ok Dag,
son hennar, ok gaf þeim tvá hesta
ok tvær kerrur ok setti þau upp á
himin, at þau skulu ríða á hverjum
tveim dǿgrum umhverfis jörðina.
Ríðr Nótt fyrri þeim hesti er
kallaðr er Hrímfaxi, ok at morni
hverjum døggvir hann jörðina af
méldropum sínum. Sá hestr er Dagr
á heitir Skinfaxi, ok lýsir allt
lopt ok jörðina af faxi hans.
|
Nörfi o
Narfi si chiamava un gigante che abitava in
Jötunheimr. Egli aveva una figlia,
che si chiamava
Nótt, la quale era scura di carnagione e
nera di capelli, come si addiceva alla sua stirpe. Ella era moglie di un uomo
chiamato
Naglfari. Loro figlio fu
Auðr. In seguito fu sposata a uno che si
chiamava
Ánnarr. La loro figlia si chiamò
Jörð. Infine ebbe
Dellingr, che era della stirpe degli
Æsir. Loro figlio fu
Dagr. Egli era luminoso e bello come suo padre. Quindi
Allföðr prese Nótt e
Dagr, figlio di lei, diede loro due cavalli
e due carri e li mandò su in cielo, affinché cavalcassero ogni dodici ore
attorno alla terra. Nótt corre per prima su
quel cavallo che si chiama
Hrímfaxi e ogni mattino esso bagna la
terra con la schiuma del suo morso. Il cavallo che possiede
Dagr si chiama
Skinfaxi perché col suo manto illumina
tutto il cielo e la terra. |
 |
|
|
|
|
|
|
11 |
[Frá Sól ok Mána] |
[Del Sole e della Luna] |
|
|
11a |
Þá mælti Gangleri: — Hversu stýrir
hann gang sólar ok tungls? |
Quindi parlò
Gangleri: — In che modo egli governa il
corso del sole e della luna? |
|
|
11b |
Hár segir: — Sá maðr er nefndr
Mundilfǿri er átti tvau börn. Þau
váru svá fögr ok fríð at hann
kallaði annat Mána en dóttur sína
Sól, ok gipti hana þeim manni er
Glenr hét. En guðin reiddusk þessu
ofdrambi ok tóku þau systkin ok
settu upp á himin, létu Sól keyra
þá hesta er drógu kerru sólarinnar,
þeirar er guðin höfðu skapat til
at lýsa heimana af þeiri síu er
flaug ór Muspellsheimi. Þeir
hestar heita svá: Árvakr ok
Alsviðr. En undir bógum hestanna
settu guðin tvá vindbelgi at kǿla
þá, en í sumum frǿðum er þat
kallat ísarnkol. Máni stýrir göngu
tungls ok ræðr nýjum ok niðum.
Hann tók tvau börn af jörðunni er
svá heita: Bil ok Hjúki, er þau
gengu frá brunni þeim er Byrgir
heitir ok báru á öxlum sér sá er
heitir Sǿgr, en stöngin Símul.
Viðfinnr er nefndr faðir þeira.
Þessi börn fylgja Mána, svá sem
sjá má af jörðu. |
Hár disse: — Un uomo che si chiamava
Mundilfǿri ebbe due figli. Essi erano così belli e gentili che egli chiamò
suo figlio
Máni e sua figlia
Sól e diede questa in sposa a quell'uomo che
si chiamava Glenr. Ma gli dèi si adirarono per questa insolenza, presero i due
fratelli e li posero in cielo, costringendo
Sól a cavalcare quei cavalli che tirano il
carro del sole, che gli dèi avevano creato per illuminare il mondo con quella
favilla sfuggita dal
Múspellsheimr. Quei cavalli si
chiamano
Árvakr e
Alsviðr, sotto le cui spalle gli
dèi hanno messo due otri di vento per rinfrescarli, che in qualche cronaca sono
dette ísarnkol.
Máni dirige il corso della luna e governa
le sue fasi. Egli prese dalla terra due fanciulli, chiamati
Bil e
Hjúki, mentre si allontanavano dalla
fonte chiamata Byrgir e portavano sulle loro spalle il secchio chiamato
Sǿgr e il bastone Símul. Viðfinnr si chiama loro padre. Questi fanciulli seguono
Máni, come si può vedere dalla terra. |
 |
|
|
|
|
|
|
12 |
[Frá úlfakreppu Sólar] |
[Del tormento di Sól] |
|
|
12a |
Þá mælti Gangleri: — Skjótt ferr
sólin ok nær svá sem hon sé hrædd,
ok eigi mundi hon þá meir hvata
göngunni at hon hræddisk bana sinn. |
Quindi parlò
Gangleri: — Il sole viaggia veloce, quasi
come se
Sól fosse spaventata, e non potrebbe
accelerare di più la sua corsa anche se temesse la propria morte. |
|
|
12b |
Þá svarar Hár: — Eigi er þat
undarligt at hon fari ákafliga.
Nær gengr sá er hana sǿkir, ok
øngan útveg á hon nema renna undan. |
Rispose
Hár: — Non c'è da stupirsi che corra precipitosamente. Vicino le giunge
colui che la perseguita ed ella non ha altro scampo se non fuggire. |
|
|
12c |
Þá mælti Gangleri: — Hverr er sá er
henni gerir þann ómaka? |
Quindi parlò
Gangleri: — Chi è colui che le procura
questo affanno? |
|
|
12d |
Hár segir: — Þat eru tveir úlfar,
ok heitir sá er eptir henni ferr
Sköll. Hann hræðisk hon, ok hann
mun taka hana. En sá heitir Hati
Hróðvitnisson er fyrir henni
hleypr, ok vill hann taka tunglit,
ok svá mun verða. |
Disse
Hár: — Ci sono due lupi: quello che corre dietro di lei si chiama
Skoll. Egli la spaventa e alla fine la prenderà. Si chiama invece
Hati figlio di
Hróðvitnir quello che corre davanti a
lei, il quale vuole prendere la luna, e anche questo accadrà. |
|
|
12e |
Þá mælti Gangleri: — Hverr er ætt
úlfanna? |
Quindi disse
Gangleri: — Da chi deriva la stirpe dei
lupi? |
|
|
12f |
Hár segir: — Gýgr ein býr fyrir
austan Miðgarð í þeim skógi er
Járnviðr heitir. Í þeim skógi
byggja þær tröllkonur er
Járnviðjur heita. In gamla gýgr
fǿðir at sonum marga jötna ok alla
í vargs líkjum, ok þaðan af eru
komnir þessir úlfar. Ok svá er
sagt at af ættinni verðr sá einn
mátkastr er kallaðr er Mánagarmr.
Hann fyllisk með fjörvi allra þeira
manna er deyja, ok hann gleypir
tungl ok støkkvir blóði himin ok
lopt öll. Þaðan týnir sól skini
sínu, ok vindar eru þá ókyrrir ok
gnýja heðan ok handan. |
Rispose
Hár: — Una strega abita a est di
Miðgarðr, nella foresta che si chiama
Járnviðr. In quella foresta abitano le
femmine tröll che si chiamano
Járnviðjur. La vecchia strega
partorisce molti giganti, tutti in forma di lupo, e da qui sono giunti questi
lupi. Si dice che da questa stirpe ne giungerà uno più forte di tutti, detto
Mánagarmr. Si nutrirà della carne di tutti gli uomini che muoiono,
inghiottirà la luna, imbratterà di sangue il cielo e tutta l'aria. Per questo il
sole perderà la sua luce, i venti saranno allora inquieti ed echeggeranno avanti
e indietro.
|
 |
|
12g |
Svá segir í Völuspá: |
Così dice la
Völuspá:
|
|
|
|
|
{13} |
Austr býr in aldna
í Járnviði
ok fǿðir þar
Fenris kindir.
Verðr ór þeim öllum
einna nökkurr
tungls tjúgari
í trölls hami. |
|
|
A est una vegliarda
vive in Járnviðr
e ivi partorisce
la prole di Fenrir;
verrà fra tutti loro
l'unico e solo
divoratore della luna
in aspetto di tröll. |
 |
|
|
|
{14} |
Fyllisk fjörvi
feigra manna,
rýðr ragna sjöt
rauðum dreyra.
Svört verða sólskin
of sumur eptir,
veðr öll válynd.
Vituð ér enn eða hvat? |
|
|
Sazio della vita
dei condannati,
arrossa i seggi divini
con sangue scarlatto;
scura diviene la luce
dopo l'estate:
il tempo minaccia.
Già lo sai o no? |
|
|
|
|
|
|
13 |
Hér segir frá Bifröst |
Qui si narra di Bifröst |
|
|
13a |
Þá mælti Gangleri: — Hver er leið
til himins af jörðu?
|
Quindi parlò
Gangleri: — Cos'è che porta dalla terra al
cielo? |
|
|
13b |
Þá svarar Hár ok hló við: — Eigi er
nú fróðliga spurt. Er þér eigi
sagt þat at guðin gerðu brú til
himins af jörðu, ok heitir Bifröst?
Hana muntu sét hafa, kann vera at
þat kallir þú regnboga. Hon er með
þrim litum ok mjök sterk ok ger
með list ok kunnáttu meiri en
aðrar smíðir. Ok svá sem hon er
sterk, þá mun hon brotna þá er
Muspells megir fara ok ríða hana,
ok svima hestar þeira yfir stórar
ár. Svá koma þeir fram. |
Rispose allora
Hár, ridendo forte: — La tua domanda non è saggia. Non ti è stato detto che
gli dèi hanno costruito un ponte dalla terra al cielo che si chiama
Bifröst? Dovresti averlo visto. Può essere che tu lo chiami arcobaleno. È di
tre colori, è molto robusto ed è fatto con più arte e sapienza di qualunque
altra opera. Ma forte com'è, esso si romperà quando i figli di
Múspell lo attraverseranno cavalcando e guadando grandi fiumi coi loro
cavalli. Così essi verranno avanti. |
 |
|
13c |
Þá mælti Gangleri: — Eigi þótti mér
goðin gera af trúnaði brúna, er
hon skal brotna mega, er þau megu
gera sem þau vilja. |
Allora
Gangleri disse: — Non mi sembra che gli
dèi siano stati onesti, costruendo un ponte che potrà crollare, quando potevano
farne uno come volevano. |
|
|
13d |
Þá mælti Hár: — Eigi eru goðin
hallmælis verð fyrir þessa smíð.
Góð brú er Bifröst, en engi hlutr
er sá í þessum heimi er sér megi
treystask þá er Muspells synir
herja. |
Rispose allora
Hár: — Non sono da biasimare gli dèi per quest'opera.
Bifröst è un buon ponte, ma niente è abbastanza sicuro in questo mondo da
poter reggere alla devastazione dei figli di
Múspell. |
|
|
|
|
|
|
|
14 |
[Um bústaði goða ok upphaf dverga] |
[La dimora degli dèi e la nascita dei nani] |
|
|
14a |
Þá mælti Gangleri: — Hvat hafðisk
Allföðr þá at er görr var Ásgarðr? |
Quindi parlò
Gangleri: — Cosa fece
Allföðr quando Ásgarðr fu
costruita? |
|
|
14b |
Hár segir: — Í upphafi setti hann
stjórnarmenn í sæti ok beiddi þá
at dǿma með sér ørlög manna ok
ráða um skipun borgarinnar. Þat
var þar sem heitir Iðavöllr í
miðri borginni. Var þat hit fyrsta
þeira verk at göra hof þat er sæti
þeira standa í, tólf önnur en
hásætit þat Allföðr á. Þat hús er
bezt gört á jörðu ok mest, allt er
þat innan ok útan svá sem gull
eitt. Í þeim stað kalla menn
Glaðsheim. Annan sal görðu þeir,
þat var hörgr er gyðjurnar áttu,
ok var hann allfagrt hús. Hann
kalla menn Vingólf. Þar næst görðu
þeir þat at þeir görðu hamar ok
töng ok steðja ok þaðan af öll tól
önnur, ok því næst smíðuðu þeir
málmstein ok tré ok svá gnógliga þann
málm er gull heitir, at öll
búsgögn ok öll reiðigögn höfðu þeir
af gulli, ok er sú öld kölluð
gullaldr, áðr en spiltisk af
tilkvámu kvennanna. Þær kómu ór
Jötunheimum. Þar næst settusk
guðin upp í sæti sín ok réttu dóma
sína ok mintusk hvaðan dvergar
höfðu kviknat í moldunni ok niðri
í jörðunni svá sem maðkar í holdi.
Dvergarnir höfðu skipazk fyrst ok
tekit kviknan í holdi Ymis ok váru
þá maðkar, en af atkvæði guðanna
urðu þeir vitandi mannvits ok
höfðu manns líki, ok búa þó í
jörðu ok í steinum. Móðsognir var
ǿztr ok annarr Durinn. |
Disse
Hár: — All'inizio egli stabilì i seggi dei governatori e ordinò loro di
decretare il destino degli uomini e di deliberare sulle disposizioni della
rocca. Questo accadde nel campo chiamato
Iðavöllr, nel mezzo della città. La loro prima opera fu la costruzione di
quella corte ove stanno i loro dodici seggi insieme all'altro, l'alto seggio
che appartiene ad Allföðr.
Questo edificio è il migliore costruito sulla terra e il più grande. Qui tutto, dentro e fuori, appare come oro puro. Questo posto gli
uomini lo chiamano Glaðsheimr. Essi costruirono un'altra sala: il santuario che
andò alle dee, meraviglioso. Gli uomini lo chiamano
Vingólf. In seguito costruirono un edificio ove posero delle fucine, poi fecero martelli,
tenaglie, incudini e tutti gli altri utensili. Quindi lavorarono il metallo, la
pietra e il legno e v'era in tale abbondanza quel metallo che si chiama oro che
ebbero tutti i loro arnesi e le loro suppellettili d'oro. Quel tempo fu chiamato
età dell'oro, prima che fosse rovinato dall'avvento delle donne che giunsero da
Jötunheimr. In seguito gli dèi s'insediarono sui loro troni, si riunirono in
giudizio e ricordarono in che modo i nani avessero preso vita nel fango e sotto
terra, come i vermi nella carne. I nani furono creati per primi e presero vita
nella carne di Ymir, quindi erano proprio
vermi, tuttavia per decisione degli dèi ricevettero la conoscenza del sapere
umano e l'aspetto degli uomini, ma nondimeno abitarono nella terra e nelle
rocce.
Móðsognir fu il primo e il secondo
Durinn. |
 |
|
14c |
Svá segir í Völuspá: |
Così dice la
Völuspá: |
|
|
|
|
{15} |
Þá gengu regin öll
á rökstóla,
ginnheilug goð,
ok um þat gættusk,
at skyldi dverga
drótt of skepja
ór Brimis blóði
ok ór Bláins leggjum
|
|
|
Tutti giunsero i potenti
nei loro collegi
gli altissimi dei
tennero consiglio
su chi ai nani tutti
forma dovesse dare
dal sangue di
Brimir
e dalle ossa di
Bláinn. |
 |
|
|
|
{16} |
Þar mannlíkun
mörg of görðusk,
dvergar í jörðu
sem Durinn sagði.
|
|
|
Allora in forma d'uomo
ne nacquero molti,
nani nella terra,
come
Durinn raccontò.
|
|
14d |
Ok þessi segir hon nöfn þeira: |
E questi, disse [la Veggente], erano i loro nomi: |
|
|
|
|
{17} |
Nýi, Niði,
Norðri, Suðri,
Austri, Vestri,
Alþjólfr, Dvalinn,
Nár, Náinn,
Nipingr, Dáinn,
Bifurr, Báfurr,
Bömburr, Nóri,
Órinn, Ónarr,
Óinn, Mjöðvitnir. |
|
|
Nýi,
Níði,
Norðri,
Suðri,
Austri,
Vestri,
Alþjófr,
Dvalinn,
Nár,
Náinn,
Nípingr,
Dáinn,
Bífurr,
Báfurr,
Bömburr,
Nóri,
[Órinn],
Ónarr,
Óinn,
Mjöðvitnir. |
 |
|
|
|
{18} |
Vigr ok Gandálfr,
Vindálfr, Þorinn,
Fili, Kili,
Fundinn, Vali,
Þrór, Þróinn,
Þéttr, Litr, Vitr,
Nýr, Nýráðr,
Rekkr, Ráðsviðr.
|
|
|
Vigr e
Gandálfr,
Vindálfr,
Þorinn,
Fili,
Kili,
Fundinn,
Váli,
Þrór,
Þróinn,
Þekkr,
Litr,
Vitr,
Nýr,
Nýráðr,
Rekkr,
Ráðsviðr. |
|
14e |
En þessir eru ok dvergar ok búa í
steinum, en inir fyrri í moldu: |
Anche questi erano nani e abitavano nelle rocce; quelli nominati per primi,
invece, nel fango: |
|
|
|
|
{19} |
Draupnir, Dolgþvari,
Haur, Hugstari,
Hleðiolfr, Glóinn,
Dóri, Óri,
Dúfr, Andvari,
Heftifili,
Hár, Svíarr. |
|
|
Draupnir,
Dólgþvari,
Hörr,
Hugstari,
Hleðjólfr,
Glóinn,
Dóri, Óri,
Dúfr,
Andvari,
Heptifili,
Hárr,
Svíarr. |
 |
|
14f |
En þessir kómu frá Svarinshaugi
til Aurvanga á Jöruvöllu, ok eru
komnir þaðan Lofarr. Þessi eru
nöfn þeira:
|
Questi invece vennero da
Svarinshaugr fino ad
Aurvangar, nello
Jöruvellir, e
da questi giunsero i Lovarr. Questi erano i loro nomi: |
|
|
|
|
{20} |
Skirfir, Virfir,
Skáfiðr, Ái,
Alfr, Yngvi,
Eikinskialdi,
Falr, Frosti,
Fiðr, Ginnarr.
|
|
|
Skirfir,
Virvir,
Skáfiðr,
Ái,
Alfr, Ingi,
Eikinskjaldi,
Falr,
Frosti,
Fiðr,
Ginnarr. |
 |
|
|
|
|
|
|
15 |
Hér segir frá helgistað guðanna |
Qui si narra del santuario degli dèi |
|
|
15a |
Þá mælti Gangleri: — Hvar er
höfuðstaðrinn eða helgistaðr
guðanna? |
Quindi parlò
Gangleri: — Dove si trova la residenza
principale o più sacra per gli dèi? |
|
|
15b |
Hár segir: — Þat er at aski
Yggdrasils. Þar skulu guðin eiga
dóma sína hvern dag. |
Rispose
Hár: — Si trova presso il frassino di
Yggdrasill. Là gli dèi devono tenere il loro consiglio ogni giorno. |
 |
|
15c |
Þá mælir Gangleri: — Hvat er at
segja frá þeim stað? |
Quindi parlò
Gangleri: — Cosa c'è da dire di questo
luogo? |
|
|
15d |
Þá segir Jafnhár: — Askrinn er
allra trjá mestr ok beztr. Limar
hans dreifask yfir heim allan ok
standa yfir himni. Þrjár rǿtr
trésins halda því upp ok standa
afar breitt. Ein er með Ásum,
önnur með hrímþursum, þar sem
forðum var Ginnungagap. In þriðja
stendr yfir Niflheimi, ok undir þeiri
rót er Hvergelmir, en Níðhangr
nagar neðan rótina. En undir þeiri
rót er til hrímþursa horfir, þar
er Mímisbrunnr, er spekð ok
mannvit er í fólgit, ok heitir sá
Mímir er á brunninn. Hann er fullr
af vísindum, fyrir því at hann
drekkr af brunninum af horninu
Gjallarhorni. Þar kom Allföðr ok
beiddisk eins drykkjar af
brunninum, en hann fekk eigi fyrr
en hann lagði auga sitt at veði.
|
Allora disse
Jafnhár: — Il Frassino è di tutti
gli alberi il più grande e il migliore; i suoi rami si allungano per tutto il
mondo, fin sopra il cielo. Tre radici sostengono l'albero e si estendono per
spazi incredibili: una va fra gli
Æsir, mentre un'altra fra i giganti di
brina, là dove prima c'era il
Ginnungagap. La terza sta sotto
Niflheimr; sotto questa radice si trova
Hvergelmir, e
Níðhöggr la rosicchia da sotto. Sotto
questa radice, che si dirige verso i giganti di brina, c'è
Mímisbrunnr, ove sono conservate
saggezza e intelligenza. Si chiama
Mímir colui che possiede la fonte. Egli è
pieno di sapienza, poiché beve dal pozzo con il corno
Gjallarhorn. Là andò Allföðr
e chiese di bere dalla fonte, ma non gli fu concesso prima di aver lasciato in
pegno un suo occhio. |
 |
|
15e |
Svá segir í Völuspá:
|
Così dice la
Völuspá: |
|
|
|
|
{21} |
Allt veit ek Óðinn
hvar þú auga falt
í hinum mæra
Mímis brunni.
Drekkr mjöð Mímir
morgin hverjan
af veði Valföðrs.
Vitu þér enn eða hvat?
|
|
|
Tutto so io,
Óðinn,
dove un occhio celasti,
là, nell'illustre
Mímisbrunnr.
Beve Mímir l'idromele
ogni giorno
sopra il pegno di Valföðr.
Lo sapevi oppure no? |
 |
|
15f |
Þriðja rót asksins stendr á himni,
ok undir þeiri rót er sá brunnr er
mjök er heilagr ok heitir
Urðarbrunnr. Þar eigu guðin
dómstað sinn. Hvern dag ríða æsir
þangat upp um Bifröst, hon er
kölluð Ásbrú. Hestar Ásanna heita
svá: Sleifnir er beztr, hann á
Óðinn, hann hefir átta fǿtr.
Annarr er Glaðr, þriði Gyllir,
fjórði Glenr, fimti Skeiðbrimir,
sétti Silfrintoppr, sjaundi Sinir,
átti Gils, níundi Falhófnir,
tíundi Gulltoppr, ellipti Léttfeti.
Baldrs hestr var brendr með honum.
En Þórr gengr til dómsins ok veðr
ár þær er svá heita:
|
La terza radice del frassino sta in cielo e sotto a essa si trova quella
sorgente, altamente sacra, che si chiama
Urðarbrunnr, ove gli dèi tengono il loro consiglio. Ogni giorno gli
Æsir vi giungono a cavallo attraverso
Bifröst, che si chiama anche
Ásbrú. I cavalli degli
Æsir si chiamano così: Sleipnir è il migliore, appartiene a
Óðinn e possiede otto zampe. Il secondo è Glaðr, il terzo Gyllir, il quarto
Glenr , il quinto Skeiðbrimir, il sesto Silfrintoppr, il settimo Sinir, l'ottavo
Gils, il nono Falhófnir, il decimo Gulltoppr, l'undicesimo Léttfeti. Il cavallo
di
Baldr fu bruciato insieme al padrone.
Þórr invece si reca al consiglio guadando quei fiumi che così si chiamano: |
 |
|
|
|
{22} |
Körmt ok Örmt
ok Kerlaugar tvær,
þær skal Þórr vaða
dag hvern
er hann dǿma ferr
at aski Yggdrasils,
þvíat Ásbrú
brennr öll loga,
heilug vötn hlóa. |
|
|
Körmt e
Örmt
e i due Kerlaugar,
deve Þórr guadare
ogni giorno,
quando in consiglio si reca
al frassino Yggdrasill,
poiché Ásbrú
arde di fiamme,
ribollon l'acque sacre. |
|
15g |
Þá mælti Gangleri: — Brenn eldr
yfir Bifröst? |
Quindi parlò
Gangleri: — Brucia dunque un fuoco su
Bifröst? |
|
|
15h |
Hár segir: — Þat er þú sér rautt í
boganum er eldr brennandi. Upp á
himin mundu ganga hrímþursar ok
bergrisar ef öllum væri fǿrt á
Bifröst þeim er fara vilja. Margir
staðir eru á himni fagrir, ok eru
þar allt guðleg vötn fyrir. Þar
stendr salr einn fagr undir
askinum við brunninn, ok ór þeim
sal koma þrjár meyjar þær er svá
heita: Urðr, Verðandi, Skuld. Þessar
meyjar skapa mönnum aldr, þær
köllum vér nornir. Enn eru fleiri
nornir, þær er koma til hvers
manns er borinn er at skapa aldr,
ok eru þessar goðkunnigar, en
aðrar álfa ættar, en inar þriðju
dverga ættar, svá sem hér segir: |
Disse
Hár: — Quel rosso che vedi nell'arco è fuoco che arde. Su in cielo andrebbero
i giganti di brina e i giganti di montagna, se la via fosse aperta a tutti
coloro che vogliono passare. Molti meravigliosi posti si trovano in cielo e per
ciascuno c'è una protezione divina. Là, sotto al Frassino, si trova una
bellissima sala presso la fonte. Da essa vengono tre fanciulle che si chiamano
Urðr,
Verðandi e
Skuld. Queste fanciulle assegnano l'età
agli uomini e noi le chiamiamo
Nornir. Esistono però altre
Nornir, le quali giungono per ogni bambino che nasce per deciderne l'età
e queste sono di discendenza divina; altre sono della stirpe degli elfi, e altre
ancora sono della stirpe dei nani, così come qui si dice: |
 |
|
|
|
{23} |
Sundrbornar mjök
hygg ek at nornir sé,
eigut þær ætt saman.
Sumar eru áskunnigar,
sumar álfkunnigar,
sumar dǿtr Dvalins. |
|
|
Di molte origini
ti dico sono le Nornir
e non di stirpe comune.
Alcune dagli Æsir,
alcune dagli Elfi,
alcune figlie di Dvalinn. |
|
15i |
Þá mælti Gangleri: — Ef nornir ráða
ørlögum manna, þá skipta þær geysi
ójafnt, er sumir hafa gott líf ok
ríkuligt en sumir hafa lítit lén
eða lof, sumir langt líf, sumir
skamt. |
Quindi parlò
Gangleri: — Se le
Nornir governano le fortune degli uomini, allora esse le dividono troppo
inegualmente, poiché alcuni hanno una vita bella e ricca, mentre altri ricevono
pochi beni e poca gloria, alcuni hanno lunga vita, altri breve. |
|
|
15j |
Hár segir: — Góðar nornir ok vel
ættaðar skapa góðan aldr. En þeir
menn er fyrir ósköpum verða, þá
valda því illar nornir. |
Disse
Hár: — Le
Nornir benevole, di buona origine, donano
una buona vita, ma quegli uomini a cui tocca la malasorte lo devono alle
Nornir malvagie. |
|
|
|
|
|
|
|
16 |
Frá aski Yggdrasill |
Sul frassino Yggdrasill |
|
|
16a |
Þá mælti Gangleri: — Hvat er fleira
at segja stórmerkja frá askinum? |
Quindi parlò
Gangleri: — Cosa c'è ancora da dire delle
grandi meraviglie del Frassino? |
|
|
16b |
Hár segir: — Mart er þar af at
segja. Örn einn sitr í limum
asksins, ok er hann margs vitandi,
en í milli augna honum sitr haukr
sá er heitir Veðrfölnir. Íkorni sá
er heitir Ratatoskr renn upp ok
niðr eptir askinum, ok berr
öfundarorð milli arnarins ok
Níðhöggs. En fjórir hirtir renna í
limum asksins ok bíta barr, þeir
heita svá: Dáinn, Dvalinn, Duneyrr,
Duraþrór. En svá margir ormar eru
í Hvergelmi með Níðhögg at engi
tunga má telja. |
Disse
Hár: — C'è molto da dire. Un'aquila siede sui rami del frassino; essa conosce
molte cose e in mezzo ai suoi occhi sta quel falco che si chiama
Veðrfölnir. Lo scoiattolo che si
chiama
Ratatoskr corre su e giù per il
frassino e riporta le calunnie fra l'aquila e
Níðhöggr, mentre quattro cervi corrono per i rami del frassino e brucano le
foglie. Essi si chiamano
Dáinn,
Dvalinn,
Duneyrr,
Duraþrór. Ci sono
poi così tanti serpenti dentro a
Hvergelmir insieme a
Níðhöggr, che nessuna lingua può
contarli. |
 |
|
16c |
Svá segir hér |
Così qui si dice: |
|
|
|
|
{24} |
Askr Yggdrasils
drýgir erfiði
meira en menn um viti.
Hjörtr bítr neðan,
en á hliðu fúnar,
skerðir Níðhöggr neðan |
|
|
Il frassino di Yggdrasill
deve patire
più di quanto si sappia;
un cervo morde in alto
marcisce nei fianchi,
da sotto rode
Níðhöggr.
|
 |
|
16d |
Svá er enn sagt:
|
Così ancora dice: |
|
|
|
|
{25} |
Ormar fleiri
liggja und aski Yggdrasils
en þat of hyggi hverr
ósviðra afa.
Góinn ok Móinn,
þeir eru Grafvitnis synir,
Grábakr ok Grafvölluðr,
Ófnir ok Sváfnir
hygg ek at æ muni
meiðs kvistum má. |
|
|
Più serpenti
sotto a Yggdrasill sono
di quanto creda
qualunque stolto.
Góinn e Móinn,
figli di Grafvitnir,
Grábakr e Grafvölluðr,
Ófnir e Sváfnir,
io credo che per sempre
le fronde recideranno.
|
 |
|
16e |
Enn er þat sagt, at nornir þær er
byggja við Urðarbrunn taka hvern
dag vatn í brunninum ok með aurinn
þann er liggr um brunninn, ok ausa
upp yfir askinn til þess at eigi
skulu limar hans tréna eða fúna.
En þat vatn er svá heilagt at
allir hlutir þeir er þar koma í
brunninn verða svá hvítir sem
hinna sú er skjall heitir, er
innan liggr við eggskurn, svá sem
hér segir: |
Si dice inoltre che quelle Nornir che
abitano a
Urðarbrunnr ogni giorno attingono
l'acqua dalla fonte insieme all'argilla che si trova intorno a essa e la
spargono sopra il frassino, affinché i suoi rami non secchino o marciscano.
Quell'acqua è così sacra che tutte le cose che giungono là alla fonte diventano
bianche come quella membrana che si chiama skjall, la quale si trova
sotto il guscio dell'uovo, così come qui si dice: |
|
|
|
|
{26} |
Ask veit ek ausinn,
heitir Yggdrasill,
hárr baðmr heilagr,
hvíta auri,
þaðan koma döggvar,
er í dali falla;
stendr hann æ yfir grænn
Urðarbrunni. |
|
|
Un frassino conosco
chiamato Yggdrasill
alto e sacro albero
di bianca argilla asperso
da lui vien la rugiada
che cade nella valle
si erge sempre verde
sopra Urðarbrunnr.
|
 |
|
16f |
Sú dögg er þaðan af fellr á
jörðina, þat kalla menn hunangfall,
ok þar af fǿðask blýflugur. Fuglar
tveir fǿðask í Urðarbrunni, þeir
heita svanir, ok af þeim fuglum
hefir komit þat fugla kyn er svá
heitir. |
Quella rugiada che da lì cade sulla terra gli uomini la chiamano hunangfall
e di essa si nutrono le api. Due uccelli si rifocillano a
Urðarbrunnr, si chiamano cigni e da
essi è venuta quella specie di volatili che porta questo nome. |
 |
|
|
|
|
|
|
17 |
Hér segir frá Álfheimum |
Qui si narra di Álfhemir |
|
|
17a |
Þá mælti Gangleri: — Mikil tíðindi
kanntu at segja af himninum. Hvat
er þar fleira höfuðstaða en at
Urðarbrunni? |
Quindi parlò
Gangleri: — Molte cose puoi tu dire del
cielo. Quali altri mirabili luoghi si trovano oltre a
Urðarbrunnr? |
|
|
17b |
Hár segir: — Margir staðir eru þar
göfugligir. Sá er einn staðr þar
er kallaðr er Álfheimr. Þar byggir
fólk þat er Ljósálfar heita, en
Døkkálfar búa niðri í jörðu, ok
eru þeir ólíkir sýnum ok miklu
ólíkari reyndum. Ljósálfar eru
fegri en sól sýnum, en Døkkálfar
eru svartari biki. Þar er enn sá
staðr er Breiðablik er kallaðr, ok
er engi þar fegri staðr. Þar er ok
sá staðr er Glitnir heitir ok eru
veggir hans ok stoðir allar ok
stólpar af rauðu gulli, en þak
hans af silfri. Þar er enn sá
staðr er Himinbjörg heita. Sá
stendr á himins enda við
brúarsporð, þar er Bifröst kemr
til himins. Þar er enn mikill
staðr er Valaskjálf heitir. Þann
stað á Óðinn, þann görðu guðin ok
þökðu skíru silfri, ok þar er
Hliðskjálfin í þessum sal, þat
hásæti er svá heitir. Ok þá
Allföðr sitr í því sæti, þá sér
hann um alla heima. Á sunnanverðum
himins enda er sá salr er allra er
fegrstr ok bjartari en sólin, er
Gimli heitir. Hann skal standa þá
er bæði himinn ok jörð hefir
farisk, ok byggja þann stað góðir
menn ok réttlátir of allar aldir. |
Disse
Hár: — Molti gloriosi posti esistono. Vi è un luogo chiamato
Álfheimr, dove abita quel popolo detto dei
Ljósálfar; sotto terra
abitano invece i Døkkálfar,
che sono dissimili dai primi nell'apparenza, ma ancor più nella realtà. I
Ljósálfar sono più belli
d'aspetto del sole, mentre i
Døkkálfar sono più neri della pece. C'è inoltre un posto chiamato
Breiðablik e non ve ne sono di più belli. Ancora c'è
Glitnir, i cui muri,
stipiti e colonne sono d'oro rosso, mentre il suo tetto è d'argento. C'è anche
quel luogo chiamato Himinbjörg, che
si trova alla fine del cielo, sulla soglia del ponte, là dove
Bifröst giunge nel firmamento. C'è poi
un grande posto che si chiama Valaskjálf, che appartiene a
Óðinn. Lo fecero gli dèi e lo ricoprirono di argento puro; in quella sala si
trova Hliðskjálf, l'alto seggio, così come è chiamato, e quando
Allföðr siede su quel trono, vede tutto il mondo. Nella parte
meridionale del cielo c'è quella sala, più bella e più splendente del sole, che
si chiama
Gimlé. Essa resisterà quando cielo e terra
saranno entrambi caduti e ivi abiteranno gli uomini buoni e giusti di tutte le
epoche. |
 |
|
17c |
Svá segir í Völuspá: |
Così dice la
Völuspá: |
|
|
|
|
{27} |
Sal veit ek standa
sólu fegra,
gulli betra
á Gimlé.
Þar skulu dyggvar
dróttir byggja
ok of aldrdaga
ynðis njóta. |
|
|
Una sala so ergersi
più bella del sole
d'oro ricoperta
a Gimlé
là abiteranno
genti benevole
e per sempre
vivranno felici.
|
 |
|
17d |
Þá mælti Gangleri: — Hvat gætir þess
staðar þá er Surtalogi brennir
himin ok jörð? |
Quindi parlò
Gangleri: — Cosa difenderà questo posto
quando la fiamma di Surtr brucerà il
cielo e la terra? |
|
|
17e |
Hár segir: — Svá er sagt at annarr
himinn sé suðr ok upp frá þessum
himni, ok heitir sá himinn
Andlangr, en hinn þriði himinn sé
enn upp frá þeim, ok heitir sá
Víðbláinn, ok á þeim himni hyggjum
vér þenna stað vera. En Ljósálfar
einir hyggjum vér at nú byggvi þá
staði. |
Hár disse: — Così è detto, che un
altro cielo si trovi a sud, al di sopra di questo, chiamato
Andlangr; ma ancora sopra a questi c'è il terzo cielo, che si chiama
Víðbláinn. In questo cielo noi
crediamo che si trovi quella dimora, ma solo i
Ljósálfar, noi pensiamo,
fino a ora vi abitano. |
 |
|
|
|
|
|
|
18 |
[Um uppruna vindsins] |
[L'origine del vento] |
|
|
18a |
Þá mælti Gangleri: — Hvaðan kemr
vindr? Hann er sterkr svá at hann
hrǿrir stór höf, ok hann ǿsir eld,
en svá sterkr sem hann er, þá má
eigi sjá hann. Því er hann
undarliga skapaðr. |
Quindi parlò
Gangleri: — Da dove viene il vento? Esso è
forte, tanto da agitare grandi mari e da suscitare il fuoco. Tuttavia, forte
com'è, nessuno può vederlo perché è di natura prodigiosa. |
|
|
18b |
Þá segir Hár: — Þat kann ek vel
segja þér. Á norðanverðum himins
enda sitr jötunn sá er Hræsvelgr
heitir. Hann hefir arnarham, en er
hann beinir flug, þá standa vindar
undan vængum honum. |
Disse
Hár: — Questo posso ben dirtelo. Al confine nord del cielo invero siede quel
gigante chiamato Hræsvelgr. Ha
l'aspetto di un'aquila e quando si alza in volo allora sorgono i venti sotto le
sue ali. |
|
|
18c |
Hér segir svá: |
Qui così si dice: |
|
|
|
|
{28} |
Hræsvelgr
heitir,
er sitr á himins enda,
jötunn í arnarham.
Af hans vængjum
kveða vind koma
alla menn yfir. |
|
|
Hræsvelgr si chiama
chi siede alla fine del cielo
gigante in forma d'aquila;
dalle sue ali
dicono giunga il vento
sopra tutti gli uomini.
|
 |
|
|
|
|
|
|
19 |
[Um mismun Sumars ok Vetrar] |
[La differenza fra estate e inverno] |
|
|
19a |
Þá mælti Gangleri: — Hví skilr svá
mikit at sumar skal vera heitt en
vetr kaldr?
|
Quindi parlò
Gangleri: — Perché c'è tanta differenza
fra l'estate, così calda e l'inverno, così freddo? |
|
|
19b |
Hár segir: — Eigi mundi svá fróðr
maðr spyrja, þvíat þetta vitu
allir at segja. En ef þú ert einn
orðinn svá fávíss at eigi hefir þetta
heyrt, þá vil ek þó þat vel virða
at heldr spyrir þú eitt sinn
ófróðliga en þú gangir lengr
duliðr þess er skylt er at vita.
Svásuðr heitir sá er faðir Sumars
er, ok er hann sællífr, svá at af
hans heiti er þat kallat svásligt
er blítt er. En faðir Vetrar er ýmist
kallaðr Vindlóni eða Vindsvalr.
Hann er Vásaðarson, ok váru þeir
áttungar grimmir ok svalbrjóstaðir,
ok hefir Vetr þeira skaplyndi. |
Disse
Hár: — Questo non dovrebbe chiederlo un uomo saggio, poiché tutti sanno la
risposta. Ma se tu solo sei così ignaro da non averla mai sentita, allora voglio
concedere che tu faccia una domanda stupida per una volta, piuttosto che tu
rimanga ancora ignorante su una cosa che si dovrebbe conoscere.
Svásuðr si chiama il padre di
Sumar ed egli è così gioioso che dal suo nome viene chiamato
svásligt tutto ciò che è piacevole. Invece il padre di
Vetr è alternativamente chiamato
Vindlóni o
Vindsvalr. Egli è figlio di
Vásaðr;
sono una famiglia crudele e dal cuore gelido, e
Vetr possiede il loro stesso temperamento. |
 |
|
|
|
|
|
|
20 |
Hér segir frá nöfnum Óðins ok ríki |
Qui si narra dei nomi di Óðinn e del suo potere |
|
|
20a |
Þá mælti Gangleri: — Hverir eru
æsir þeir er mönnum er skylt at
trúa á? |
Quindi parlò
Gangleri: — Quali sono gli
Æsir a cui gli uomini dovrebbero
credere? |
|
|
20b |
Hár segir: — Tólf eru æsir
goðkunnigir. |
Disse
Hár: — Dodici sono i divini
Æsir. |
|
|
20c |
Þá mælti Jafnhár: — Eigi eru
ásynjurnar óhelgari, ok eigi megu
þær minna. |
Quindi parlò
Jafnhár: — Non sono meno sacre le
ásynjur, e il loro potere non è inferiore. |
|
|
20d |
Þá mælti Þriði: — Óðinn er ǿztr ok
elztr ásanna. Hann ræðr öllum
hlutum, ok svá sem önnur guðin eru
máttug, þá þjóna honum öll svá sem
börn föður. En Frigg er kona hans,
ok veit hon ørlög manna þótt hon
segi eigi spár, svá sem hér er
sagt at Óðinn mælti sjálfr við þann
ás er Loki heitir: |
Quindi parlò Þriði: — Óðinn
è il più eccelso e il più antico degli
Æsir. Egli governa tutte le cose e, potenti come sono gli altri dèi,
tutti loro lo servono come i figli con un padre, e
Frigg è sua moglie ed ella conosce tutte
le sorti degli uomini, sebbene ella non riveli mai profezie, così come qui è
detto, che lo stesso
Óðinn parlò con quel
áss che si chiama Loki: |
|
|
|
|
{29} |
ǿrr ertu, Loki,
ok ørviti,
hví ne legskaðu, Loptr?
Ørlög Frigg
hygg ek at öll viti,
þótt hon sjálfgi segi.
|
|
|
Folle sei Loki,
e dissennato
perché non la smetti,
Loptr?
Il fato
Frigg
io credo tutto conosca
sebbene lei stessa non dica.
|
 |
|
20e |
Óðinn heitir Allföðr, þvíat hann
er faðir allra goða. Hann heitir
ok Valföðr, þvíat hans óskasynir
eru allir þeir er í val falla. Þeim
skipar hann Valhöll ok Vingólf, ok
heita þeir þá Einherjar. Hann
heitir ok Hangaguð ok Haptaguð,
Farmaguð, ok enn hefir hann nefnzk
á fleiri vega þá er hann var
kominn til Geirrøðar konungs:
|
Óðinn si chiama
Allföðr, perché è il padre di tutti gli dèi. Egli si chiama anche
Valföðr perché sono suoi figli adottivi tutti coloro che cadono uccisi. A
loro assegna
Valhöll e Vingólf e quindi essi si
chiamano
Einherjar. Egli si chiama anche Hangaguð,
Haptaguð e
Farmaguð: e fu chiamato in molti modi ancora, quando giunse presso re
Geirrøðr: |
 |
|
|
|
{30} |
Hétumsk Grímr
ok Gangleri,
Herjan, Hjálmberi,
Þekkr, Þriði,
Þuðr, Uðr,
Helblindi, Hár,
Saðr, Svipall,
Sanngetall,
Herteitr, Hnikarr,
Bileygr, Báleygr,
Bölverkr, Fjölnir,
Grímnir, Glapsviðr, Fjölsviðr,
Síðhöttr, Síðskeggr,
Sigföðr, Hnikuðr,
Alföðr, Atríðr, Farmatýr,
Óski, Ómi,
Jafnhár, Biflindi,
Göndlir, Hárbarðr,
Sviðurr, Sviðrir,
Jálkr, Kjalarr, Viðurr,
Þrór, Yggr, Þundr,
Vakr, Skilfingr,
Váfuðr, Hroptatýr,
Gautr, Veratýr.
|
|
|
Fui chiamato
Grímr,
e
Gangleri,
Herjan,
Hjálmberi,
Þekkr,
Þriði,
Þuðr,
Uðr,
Helblindi,
Hár,
Saðr,
Svipall
Sanngetall,
Herteitr,
Hnikarr,
Bileygr,
Báleygr,
Bölverkr,
Fjölnir,
Grímnir,
Glapsviðr,
Fjölsviðr,
Síðhöttr,
Síðskeggr,
Sigföðr,
Hnikuðr,
Allföðr,
Atríðr,
Farmatýr,
Óski,
Ómi,
Jafnhár,
Biflindi,
Göndlir,
Hárbarðr,
Sviðurr,
Sviðrir,
Jálkr,
Kjalarr,
Viðurr,
Þrór,
Yggr,
Þundr,
Vakr,
Skilfingr,
Váfuðr,
Hroptatýr,
Gautr,
Veratýr. |
 |
|
20f |
Þá mælti Gangleri: — Geysimörg
heiti hafi þér gefit honum! Ok þat
veit trúa mín at þat mun vera
mikill fróðleikr sá er hann kann
skyn ok dǿmi hverir atburðir hafa
orðit sér til hvers þessa nafns! |
Quindi parlò
Gangleri: — Straordinario è il numero di
nomi che gli avete dato! In fede mia, dev'essere una grande sapienza quella che
riesca a comprendere e discernere tutti gli eventi che hanno portato a ciascuno
di questi nomi! |
|
|
20g |
Þá segir Hár: — Mikil skynsemi er
at rifja vandliga þat upp. En þó
er þér þat skjótast at segja at
flest heiti hafa verit gefin af þeim
atburð at svá margar sem eru
greinir tungnanna í veröldunni, þá
þykkjask allar þjóðir þurfa at
breyta nafni hans til sinnar tungu
til ákalls ok bæna fyrir sjálfum
sér. En sumir atburðir til þessa
heita hafa gerzk í ferðum hans, ok
er þat fǿrt í frásagnir, ok muntu
eigi mega fróðr maðr heita, ef þú
skalt eigi kunna segja frá þeim
stórtíðindum. |
Quindi disse
Hár: — Una grande intelligenza occorre per comprenderli correttamente,
tuttavia in breve ti dico che molti nomi gli sono stati dati per il fatto che al
mondo vi sono diverse lingue e dunque tutti i popoli pensarono che occorresse
tradurre il suo nome nella propria lingua per poterlo invocare e pregare essi
stessi. Alcuni di questi nomi hanno tuttavia origine dai suoi viaggi, che sono
tramandati nelle cronache, e non puoi essere chiamato saggio se non sei capace
di raccontare questi grandi eventi. |
|
|
|
|
|
|
|
21 |
Hér segir frá Þór ok ríki hans ok
Bilskírni |
Qui si narra di Þórr, del suo potere, e di Bilskírnir |
|
|
21a |
Þá mælti Gangleri: — Hver eru nöfn
ásanna annarra, eða hvat skulu þeir
at hafask, eða hvat hafa þeir gört
til frama? |
Quindi parlò
Gangleri: — Quali sono i nomi degli altri
Æsir, qual è il loro ruolo e cos'hanno compiuto di importante? |
|
|
21b |
Hár segir: — Þórr er þeira framast,
sá er kallaðr er Ásaþórr eða Ökuþórr.
Hann er sterkastr allra guðanna ok
manna. Hann á þar ríki er Þrúðvangar
heita, en höll hans heitir Bilskírnir. Í þeim sal eru fimm
hundrað gólfa ok fjórir tigir, þat
er hús mest svá at menn hafa gert. |
Disse
Hár: — Þórr di loro è il più
importante, è chiamato Ásaþórr o
Ökuþórr. Egli è più forte fra tutti gli
dèi e gli uomini. Suo è quel regno chiamato
Þrúðvangar e la sua höll si
chiama Bilskírnir. In quella sala ci sono cinquecento e quaranta stanze. È la
casa più grande che uomo conosca. |
 |
|
21c |
Svá segir í Grímnismálum: |
Così si dice nel
Grímnismál: |
|
|
|
|
{31} |
Fimm hundruð gólfa
ok um fjórum tigum,
svá hygg ek Bilskírni með bugum.
Ranna þeira
er ek rept vita
míns veit ek mest magar. |
|
|
Cinquecento stanze
e oltre quaranta ancora
credo abbia Bilskírnir,
ricca d'archi.
Fra quelle case
che io so avere un tetto
quella di mio figlio è la maggiore. |
 |
|
21d |
Þórr á hafra tvá er svá heita:
Tanngnjóstr ok Tanngrisnir, ok
reið þá er hann ekr, en hafrarnir
draga reiðna. Því er hann kallaðr
Ökuþórr. Hann á ok þrjá kostgripi.
Einn þeira er hamarrinn Mjölnir,
er hrímþursar ok bergrisar kenna
þá er hann kemr á lopt, ok er þat
eigi undarligt: hann hefir lamit
margan haus á feðrum eða frændum þeira.
Annan grip á hann beztan,
megingjarðar, ok er hann spennir þeim
um sik, þá vex honum ásmegin hálfu.
Inn þriðja hlut á hann, þann er
mikill gripr er í, þat eru
járnglófar. Þeira má hann eigi
missa við hamarsskaptit. En engi
er svá fróðr at telja kunni öll
stórvirki hans. En segja kann ek þér
svá mörg tíðindi frá honum at
dveljask munu stundirnar áðr en
sagt er allt þat er ek veit. |
Þórr ha due capri che si chiamano
Tanngnjóstr e Tanngrisnir e guida quel carro che i due capri tirano. Per questo
viene chiamato
Ökuþórr. Egli possiede altri tre tesori di
grande valore. Uno è il martello Mjöllnir che i giganti di brina e i giganti di
montagna ben conoscono quando è sollevato in aria, e non è certo sorprendente:
esso ha frantumato molte teste fra i loro padri e i loro congiunti. Egli
possiede un secondo tesoro, il migliore, Megingjarðar. Quando cinge i suoi
fianchi con essa, allora il suo potere divino cresce di metà. Egli possiede
ancora una terza cosa, in cui si trova un grande dono: i suoi guanti di ferro.
Þórr non può stare senza di essi quando
afferra il manico del martello. Nessuno è tanto saggio da poter descrivere la
sua grandi imprese, però io potrei raccontarti di lui tante cose che
occorrerebbe molto tempo prima di dire tutto quello che so. |
 |
|
|
|
|
|
|
22 |
[Frá Baldri] |
[Di Baldr] |
|
|
22a |
Þá mælti Gangleri: — Spyrja vil ek
tíðinda af fleirum ásunum. |
Quindi parlò
Gangleri: — Voglio sapere di più riguardo
ad altri Æsir. |
|
|
22b |
Hár segir: — Annarr son Óðins er
Baldr, ok er frá honum gott at
segja. Hann er beztr, ok hann lofa
allir. Hann er svá fagr álitum ok
bjartr svá at lýsir af honum, ok
eitt gras er svá hvítt at jafnat
er til Baldrs brár. Þat er allra
grasa hvítast, ok þar eptir mátþu
marka hans fegrð bæði á hár ok á
líki. Hann er vitrastr ásanna ok
fegrst talaðr ok líknsamastr. En
sú náttúra fylgir honum at engi má
haldask dómr hans. Hann býr þar
sem heitir Breiðablik, þat er á
himni. Í þeim stað má ekki vera
óhreint, svá sem hér segir: |
Rispose
Hár: — Un altro figlio di
Óðinn è Baldr, e ci sono buone cose da
dire su di lui. Egli è il migliore e tutti lo elogiano. È così bello di aspetto
e così radioso che da lui emana una luce. Una certa erba inoltre ha un fiore
così bianco da essere uguale alle sopracciglia di
Baldr. Esso è fra tutti i fiori il più bianco e da questo puoi intuire la
bellezza di Baldr, sia dei suoi capelli
che del suo aspetto. Egli è il più saggio degli
Æsir, il più raffinato nel parlare e il più benigno. Una tale virtù lo
accompagna che nessuno può opporsi al suo giudizio. Egli abita a
Breiðablik, che
si trova in cielo. In quel posto nulla di impuro può esistere, come qui si dice: |
 |
|
|
|
{32} |
Breiðablik heita
þar er Baldr hefir
sér of gerva sali,
í því landi
er ek liggja veit
fæsta feiknstafi. |
|
|
Breiðablik si chiama
lassù, ove Baldr
eretta ha la sua sala
una terra quella
che io lontana so
da funeste rune. |
 |
|
|
|
|
|
|
23 |
[Frá Njörði ok Skaða] |
[Di Njörðr e Skaði] |
|
|
23a |
Hinn þriði áss er sá er kallaðr er
Njörðr, hann býr á himni þar sem
heitir Nóatún. Hann ræðr fyrir
göngu vinds ok stillir sjá ok eld.
Á hann skal heita til sæfara ok
til veiða. Hann er svá auðigr ok
fésæll at hann má gefa þeim auð
landa eða lausafjár er á hann
heita til þess. Eigi er Njörðr ása
ættar. Hann var upp fǿddr í
Vanaheimum, en vanir gísluðu hann
goðunum ok tóku í mót at ása
gíslingu þann er Hǿnir heitir.
Hann varð at sætt með goðunum ok
vönum. Njörðr á þá konu er Skaði
heitir, dóttir Þjaza jötuns. Skaði
vill hafa bústað þann er átt hafði
faðir hennar, þat er á fjöllum
nökkvorum þar sem heitir Þrymheimr,
en Njörðr vill vera nær sæ. Þau
sættusk á þat at þau skyldu vera
níu vetr í Þrymheimi, en þá aðra
níu at Nóatúnum. En er Njörðr kom
aptr til Nóatúna af fjallinu, þá
kvað hann þetta:
|
Il terzo áss è chiamato Njörðr.
Egli abita in cielo, nel luogo chiamato
Nóatún. Governa il corso dei venti e
placa il mare e il fuoco. È lui che si deve invocare per navigare e per
cacciare. Egli è così opulento e prosperoso che può ampiamente donare a loro
terre e armenti ed è lui che si deve invocare per queste cose.
Njörðr non è della stirpe degli
Æsir. È stato allevato nel
Vanaheimr, ma i
Vanir lo diedero in ostaggio agli dèi
e presero in cambio in ostaggio colui che si chiama
Hǿnir. Egli divenne il segno di riconciliazione fra gli dèi e i
Vanir.
Njörðr ha in moglie quella donna
chiamata Skaði, figlia del gigante
Þjazi.
Skaði vuole avere la dimora che ricevette
da suo padre, che si trova fra certe montagne nel posto chiamato
Þrymheimr, ma
Njörðr vuole stare vicino al mare. Essi stabilirono che sarebbero stati per
nove notti a Þrymheimr e altre nove in
Nóatún. Ma quando
Njörðr tornò a Nóatún dai monti, allora cantò queste strofe: |
|
|
23b |
|
{33} |
Leið erumk fjöll,
varka ek lengi á:
nætr einar níu.
Úlfa þytr
mér þótti illr vera
hjá söngvi svana. |
|
|
Sgraditi mi sono i monti
non vi rimasi a lungo:
nove sole notti.
L'ululato dei lupi
soave non mi parve
come il canto dei cigni. |
 |
|
23c |
Þá kvað Skaði þetta: |
Quindi Skaði cantò questo: |
|
|
|
{34} |
Sofa ek ne máttak
sævar beðjum á
fugls jarmi fyrir.
Sá mik vekr
er af víði kømr
morgun hverjan már. |
|
|
Dormire non posso
su guanciali di mare
per lo stridor d'uccelli;
sveglia mi tiene
chi da lungi vola
il gabbiano ogni mattino. |
|
23d |
Þá fór Skaði upp á fjallit ok
bygði í Þrymheimi, ok ferr hon
mjök á skíðum ok með boga ok skýtr
dýr. Hon heitir Öndurguð eða
Öndurdís. Svá er sagt: |
In seguito Skaði tornò sui monti, abitò
in Þrymheimr e per la maggior parte del tempo va sugli sci e abbatte le fiere.
Ella si chiama Öndurgoð o
Öndurdís. Così è detto:
|
 |
|
|
|
{35} |
Þrymheimr heitir
er Þjazi bjó,
sá hinn ámátki jötunn,
en nú Skaði byggvir
skír brúðr guða
fornar toptir föður. |
|
|
Þrymheimr si chiama
ove Þjazi abitava,
il gigante spaventoso,
ma ora Skaði vi dimora
degna sposa degli dèi
nell'antica dimora del padre. |
 |
|
|
|
|
|
|
24 |
Frá börnum Njarðar |
Dei figli di Njörðr |
|
|
24a |
Njörðr í Nóatúnum gat síðan tvau
börn, hét sonr Freyr en dóttir
Freyja. Þau váru fögr álitum ok
máttug. Freyr er hinn ágætasti af
ásum. Hann ræðr fyrir regni ok
skini sólar, ok þar með ávexti
jarðar, ok á hann er gott at heita
til árs ok friðar. Hann ræðr ok
fésælu manna. En Freyja er ágætust
af ásynjum, hon á þann bǿ á himni
er Fólkvangar heita, ok hvar sem
hon ríðr til vígs, þá á hon hálfan
val, en hálfan Óðinn, svá sem hér
segir: |
Njörðr a
Nóatún generò due figli. Il
maschio si chiamò Freyr, la femmina
Freyja. Essi erano belli d'aspetto e
potenti. Freyr è il più illustre fra gli
Æsir: governa sulla pioggia e sulla luce del sole e quindi anche sui
frutti della terra. È buona cosa dunque invocarlo per l'abbondanza e la pace.
Egli governa anche la salute degli uomini.
Freyja invece è la più illustre delle
ásynjur. Ella ha quella dimora in cielo che si chiama
Fólkvangr e ovunque
lei cavalchi in battaglia, riceve metà dei caduti, mentre l'altra è di
Óðinn, come qui è detto: |
|
|
|
|
{36} |
Fólkvangr heitir,
en þar Freyja ræðr
sessa kostum í sal.
Hálfan val
hon kýss hverjan dag,
en hálfan Óðinn á. |
|
|
Fólkvangr ha nome
ove Freyja dirime
nella sala i seggi.
Metà dei caduti
lei sceglie ogni giorno,
e metà prende
Óðinn. |
 |
|
24b |
Salr hennar, Sessrýmnir, hann er
mikill ok fagr. En er hon ferr, þá
ekr hon köttum tveim ok sitr í
reið. Hon er nákvæmust mönnum til
á at heita, ok af hennar nafni er
þat tignar nafn er ríkiskonur eru
kallaðar freyjur. Henni líkaði vel
mansöngr. Á hana er gott at heita
til ásta.
|
La sua sala, Sessrúmnir, è grande e bella. Quando viaggia siede su un carro
tirato da due gatti. È molto premurosa verso gli uomini che la pregano e dal suo
nome deriva quell'onorevole titolo con cui le nobildonne sono chiamate:
freyjur. A lei sono gradite le canzoni d'amore ed è buona cosa rivolgersi a
lei per questioni d'amore. |
 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Hversu biðja skal ásinn, ok frá
Braga ok Heimdall |
Come si debbano pregare gli dèi, di Bragi e di Heimdallr |
|
|
25 |
[Frá Tý] |
[Di Týr] |
|
|
25a |
Þá mælti Gangleri: — Miklir þykkja
mér þessir fyrir sér æsirnir, ok
eigi er undarligt at mikill kraptr
fylgi yðr, er þér skuluð kunna
skyn goðanna ok vita hvert biðja
skal hverrar bǿnarinnar. Eða eru
fleiri enn goðin? |
Quindi parlò
Gangleri: — Grandiosi mi sembrano questi
Æsir e non stupisce che un grande potere sia con voi, che avete avuto in
sorte la conoscenza degli dèi e, per ciascuna richiesta, sapete quali di essi
debbano essere invocati. Esistono altri dei ancora? |
|
|
25b |
Hár segir: — Sá er enn áss er Týr
heitir. Hann er djarfastr ok bezt
hugaðr, ok hann ræðr mjök sigri í
orrostum. Á hann er gott at heita
hreystimönnum. Þat er orðtak at sá
er týhraustr, er um fram er aðra
menn ok ekki sésk fyrir. Hann var
vitr svá at þat er mælt at sá er
týspakr er vitr er. Þat er eitt
mark um djarfleik hans, þá er æsir
lokkuðu Fenrisúlf til þess at
leggja fjöturinn á hann, Gleipni,
þá trúði hann þeim eigi at þeir
mundu leysa hann, fyrr en þeir
lögðu honum at veði hönd Týrs í
munn úlfsins. En þá er æsir vildu
eigi leysa hann, þá beit hann
höndina af, þar er nú heitir
úlfliðr, ok er hann einhendr ok
ekki kallaðr sættir manna.
|
Disse Hár: — Vi è ancora quel áss
chiamato Týr. Egli è il più ardito e
coraggioso e possiede grande potere per la vittoria in battaglia. A lui è bene
che si rivolgano i guerrieri. C'è un detto secondo cui viene chiamato týrhraustr
colui che supera gli altri uomini e non teme nulla. Egli è anche saggio, difatti
è detto týspakr chi si rivela essere il più saggio. Questa fu una prova
del suo coraggio: quando gli Æsir
indussero il lupo
Fenrir a farsi legare con il laccio
Gleipnir, questi non credette che in seguito l'avrebbero lasciato andare, finché
Týr non mise la sua mano nella sua bocca come pegno. Quando però gli
Æsir non vollero liberare il lupo, questi strappò con un morso la mano
da quello che ora si chiama úlfliðr. Per questo
Týr ha una mano sola e non può chiamarsi certo un riconciliatore per gli
uomini. |
 |
|
|
|
|
|
|
26 |
[Frá Braga ok Iðunni] |
[Di Bragi e Iðunn] |
|
|
26a |
Bragi heitir einn, hann er ágætr
at speki ok mest at málsnild ok
orðfimi. Hann kann mest af
skáldskap, ok af honum er bragr
kallaðr skáldskapr, ok af hans
nafni er sá kallaðr bragr karla
eða kvenna er orðsnild hefir
framar en aðrir, kona eða karlmaðr.
Kona hans er Iðunn, hon varðveitir
í eski sínu epli þau er goðin
skulu á bíta þá er þau eldask, ok
verða þá allir ungir, ok svá mun
vera allt til ragnarøkrs. |
Bragi si chiama un dio, famoso per la sua
saggezza, ma soprattutto per la sua eloquenza e abilità con le parole. Conosce
benissimo l'arte poetica, che da lui è chiamata bragr e dal suo nome
viene infatti chiamato bragr karl, se uomo, o bragr kvenna, se
donna, chi possieda un'eloquenza superiore agli altri. Sua moglie è
Iðunn, che conserva nel suo scrigno di frassino le mele che gli dèi devono
mangiare quando diventano vecchi per poter tornare tutti giovani e così sarà
sempre, fino al
ragnarøkkr. |
 |
|
26b |
Þá mælir Gangleri: — Allmikit þykki
mér guðin eiga undir gæzlu eða
trúnaði Iðunnar. |
Quindi parlò
Gangleri: — Una grande cosa, io penso, gli
dèi hanno affidato alla custodia e alla buona fede di
Iðunn. |
|
|
26c |
Un po' Þá mælir Hár ok hló við: — Nær
lagði þat ófǿru einu sinni. Kunna
mun ek þar af at segja, en þó
skaltu nú fyrst heyra fleiri nöfn
ásanna. |
Quindi parlò Hár, ridendo forte: — Una
volta si corse un grave rischio. Te ne potrò raccontare in seguito, ma adesso
devi prima ascoltare il nome degli altri
Æsir. |
|
|
|
|
|
|
|
27 |
[Frá Heimdalli] |
[Di Heimdallr] |
|
|
27a |
Heimdallr heitir einn, hann er
kallaðr hvíti áss, hann er mikill
ok heilagr. Hann báru at syni
meyjar níu ok allar systr. Hann
heitir ok Hallinskíði ok Gulltanni,
tenn hans váru af gulli. Hestr
hans heitir Gulltoppr. Hann býr þar
er heita Himinbjörg við Bifröst.
Hann er vörðr guða ok settr þar
við himins enda at gæta brúarinnar
fyrir bergrisum. Hann þarf minna
svefn en fugl. Hann sér jafnt nótt
sem dag hundrað rasta frá sér.
Hann heyrir ok þat er gras vex á
jörðu eðr ull á sauðum ok allt þat
er hæra lætr. Hann hefir lúðr þann
er Gjallarhorn heitir, ok heyrir
blástr hans í alla heima.
Heimdalar sverð er kallat höfuð
manns. |
Un altro dio si chiama Heimdallr. Egli
è chiamato il bianco
áss, è grande e venerabile. Lo misero alla luce nove fanciulle, tutte
sorelle. Egli si chiama anche Hallinskíði e Gullintanni, poiché i suoi denti
erano d'oro. Il suo cavallo si chiama Gulltoppr. Egli abita in quel posto
chiamato Himinbjörg, presso
Bifröst. Egli è il guardiano degli
dèi: risiede lassù, alla fine del cielo, per vegliare sul ponte l'arrivo dei
giganti di montagna. Necessita di meno sonno di un uccello e vede ugualmente
bene di notte come di giorno a cento leghe di distanza. Ode l'erba crescere
sulla terra e la lana sulle pecore e tutto ciò che ha un suono più alto.
Possiede quel corno che si chiama
Gjallarhorn, il cui squillo si ode
per tutti i mondi. La spada di
Heimdallr è chiamata
testa d'uomo. |
 |
|
27b |
Svá segir hér: |
Così qui è detto: |
|
|
|
|
{37} |
Himinbjörg heita,
en þar Heimdall
kveða valda véum.
Þar vörðr guða
drekkr í væru ranni
glaðr hinn góða mjöð. |
|
|
Himinbjörg si chiama
ove Heimdallr
dicono regga dimora.
Qui il divino custode
beve nella comoda villa
felice il buon idromele. |
 |
|
27c |
Ok enn segir hann sjálfr í
Heimdallargaldri: |
E ancora dice egli stesso nel Heimdallargaldr: |
|
|
|
|
{38} |
Níu em ek mǿðra mögr,
níu em ek systra. |
|
|
Da nove madri io sono nato,
di nove sorelle io sono il figlio. |
 |
|
|
|
|
|
|
28 |
[Frá Heði] |
[Di Höðr] |
|
|
28a |
Höðr heitir einn ássinn, hann er
blindr. ǿrit er hann sterkr, en
vilja mundu guðin at þenna ás þyrfti
eigi at nefna, þvíat hans
handaverk munu lengi vera höfð at
minnum með guðum ok mönnum. |
Un áss si chiama Höðr. Egli è
cieco, la sua forza è straordinaria, ma gli dèi vorrebbero che questo áss
non fosse nominato, poiché il suo intervento rimarrà a lungo impresso nella
memoria di dei e uomini. |
 |
|
|
|
|
|
|
29 |
[Frá Víðari] |
[Di Víðarr] |
|
|
29a |
Víðarr heitir inn þögli áss. Hann
hefir skó þykkan. Hann er sterkr
næst því sem Þórr. Af honum hafa
guðin mikit traust í allar þrautir.
|
Víðarr si chiama l'áss
silenzioso. Egli indossa una scarpa pesante, è forte quasi come
Þórr e di lui gli dèi hanno grande fiducia per tutte le imprese più ardue. |
 |
|
|
|
|
|
|
30 |
[Frá Vála] |
[Di Váli] |
|
|
30a |
Áli eða Váli heitir einn, sonr
Óðins ok Rindar. Hann er djarfr í
orrostum ok mjök happskeytr. |
Áli o
Váli si chiama un áss figlio di
Óðinn e di Rindr. Egli è coraggioso in battaglia e un esperto tiratore. |
|
|
|
|
|
|
|
31 |
[Frá Ulli] |
[Di Ullr] |
|
|
31a |
Ullr heitir einn, sonr Sifjar,
stjúpsonr Þórs. Hann er bogmaðr
svá góðr ok skíðfǿrr svá at engi
má við hann keppask. Hann er ok
fagr álitum ok hefir hermanns
atgervi. Á hann er ok gott at
heita í einvígi. |
Ullr si chiama un áss, figlio di
Sif e figliastro di
Þórr. È un arciere così capace ed è così
bravo ad andare sugli sci che nessuno può contendere con lui. È anche bello
d'aspetto e possiede il valore di un guerriero. È bene rivolgersi a lui per i
duelli. |
|
|
|
|
|
|
|
32 |
[Frá Forseta] |
[Di Forseti] |
|
|
32a |
Forseti heitir sonr Baldrs ok
Nönnu Nepsdóttur. Hann á þann sal
á himni er Glitnir heitir, en
allir er til hans koma með
sakarvandræði, þá fara allir
sáttir á braut. Sá er dómstaðr
beztr með guðum ok mönnum. |
Forseti si chiama il figlio di
Baldr e di
Nanna figlia di Nepr. Sua è quella sala in
cielo che si chiama Glitnir. Tutti coloro che da lui si recano per risolvere
controversie, fanno ritorno riconciliati. Quello è il miglior tribunale fra gli
dèi e gli uomini. |
|
|
32b |
Svá segir hér:
|
Così qui è detto: |
|
|
|
|
{39} |
Glitnir heitir salr,
hann er gulli studdr
ok silfri þakðr it sama,
en þar Forseti
byggir flestan dag
ok svæfir allar sakar.
|
|
|
Glitnir si chiama la sala
incolonnata d'oro
e ricoperta d'argento
proprio là Forseti
l'intero giorno resta
e cheta ogni contesa. |
 |
|
|
|
|
|
|
33 |
Hér segi frá æsi Loka |
Qui si narra dell'áss Loki |
|
|
33a |
Sá er enn talðr með ásum er sumir
kalla rógbera ásanna ok frumkveða
flærðanna ok vömm allra guða ok
manna. Sá er nefndr Loki eða Loptr,
son Fárbauta jötuns. Móðir hans
heitir Laufey eða Nál, brǿðr hans
eru þeir Býleistr ok Helblindi.
Loki er fríðr ok fagr sýnum, illr
í skaplyndi, mjök fjölbreytinn at
háttum. Hann hafði þá speki umfram
aðra menn er slǿgð heitir ok vélar
til allra hluta. Hann kom ásum
jafnan í fullt vandræði ok opt
leysti hann þá með vélræðum. Kona
hans heitir Sigyn, son þeira Nari
eða Narfi |
Si annovera ancora fra gli Æsir
colui che taluni chiamano il calunniatore degli
Æsir, origine della falsità e disgrazia per tutti gli dèi e degli
uomini. Questi è chiamato
Loki o
Loptr, figlio del gigante Fárbauti. Sua
madre è Laufey o Nál, suoi fratelli sono Býleistr e Helblindi.
Loki è bello e avvenente alla vista, malvagio nell'animo e molto volubile
nel temperamento. Egli ricevette più di ogni altro quella capacità che si chiama
astuzia e ordisce inganni in tutte le occasioni. Egli condusse sempre gli
Æsir a grandi affanni, anche se poi spesso li soccorse con i suoi
inganni. Sua moglie si chiama Sigyn e il loro figlio si chiama Nari o Narfi. |
|
|
|
|
|
|
|
34 |
[Frá börnum Loka ok bundinn
Fenrisúlfr] |
[Dei figli di Loki e la cattura del lupo Fenrir] |
|
|
34a |
Enn átti Loki fleiri börn.
Angrboða heitir gýgr í Jötunheimum.
Við henni gat Loki þrjú börn. Eitt
var Fenrisúlfr, annat Jörmungandr
(þat er Miðgarðsormr), þriðja er
Hel. |
Loki ebbe ancora altri figli. Angrboða si
chiama una gigantessa dello Jötunheimr
con cui Loki ebbe tre figli. Uno fu il lupo
Fenrir, il secondo
Jörmungandr (che è il
Miðgarðsormr), la terza è
Hel.
|
 |
|
34b |
En er goðin vissu til at þessi þrjú
systkin fǿddusk upp í Jötunheimum
ok goðin rökðu til spádóma at af
systkinum þessum mundi þeim mikit
mein ok óhapp standa, ok þótti
öllum mikils ills af væni, fyrst
af móðerni ok enn verra af faðerni.
Þá sendi Allföðr til guðin at taka
börnin ok fǿra sér. Ok er þau kómu
til hans, þá kastaði hann orminum
í inn djúpa sæ, er liggr um lönd
öll, ok óx sá ormr svá at hann
liggr í miðju hafinu of lönd öll
ok bítr í sporð sér. Hel kastaði
hann í Niflheim ok gaf henni vald
yfir níu heimum, at hon skyldi
skipta öllum vistum með þeim er
til hennar váru sendir, en þat eru
sóttdauðir menn ok ellidauðir. Hon
á þar mikla bólstaði ok eru garðar
hennar forkunnar hávir ok grindr
stórar. Éljúðnir heitir salr
hennar, Hungr diskr hennar, Sultr
knífr hennar, Ganglati þrællinn,
Ganglöt ambátt, Fallandaforað þresköldr
hennar er inn gengr, Kör sæing,
Blíkjandaböl ársali hennar. Hon er
blá hálf en hálf með hörundarlit,
því er hon auðkend ok heldr
gnúpleit ok grimmlig. |
Gli dèi però seppero che questi tre fratelli venivano allevati nello
Jötunheimr e scoprirono grazie a un
vaticinio che da essi sarebbero giunti per loro gravi danni e sventure. A tutti
sembrava in arrivo un grande male, per primo dalla madre, ma ancora peggio dal padre, allora
Allföðr inviò gli dèi a prendere i fanciulli e portarglieli. Quando
arrivarono da lui, egli scagliò il serpente nelle profondità del mare che sta
attorno a tutte le terre; questo serpente crebbe così tanto che ora giace nel
mezzo dell'oceano, circondando tutte le terre, e morde la sua stessa coda. Gettò
quindi
Hel nel
Niflheimr e le diede il potere sopra i
Nove Mondi, affinché ripartisse tutte le dimore fra
coloro che venivano da lei mandati, i quali sono gli uomini morti per malattia o
di vecchiaia. Laggiù ella dispone di un vasto territorio, le sue mura sono
altissime e i suoi cancelli enormi. Éljúðnir si chiama la sua sala, Hungr il suo
piatto, Sultr il suo coltello, Ganglati il suo servo, Ganglöt la sua serva,
Fallandaforað la sua soglia, ove si entra, Kör è il suo letto, Blíkjandaböl il
suo ornamento. Il suo colorito è per metà di livido e per metà color carne, per
cui ha un aspetto ben riconoscibile, severo e terribile. |
 |
|
34c |
Úlfinn fǿddu æsir heima ok hafði
Týr einn djarfleik til at ganga at
úlfnum ok gefa honum mat. En er
guðin sá hversu mikit hann óx
hvern dag, ok allar spár sögðu at
hann mundi vera lagðr til skaða þeim,
þá fengu æsir þat ráð at þeir
gerðu fjötur allsterkan er þeir
kölluðu Lǿðing, ok báru hann til
úlfsins ok báðu hann reyna afl
sitt við fjöturinn. En úlfinum þótti
sér þat ekki ofrefli ok lét þá
fara með sem þeir vildu. It fyrsta
sinn er úlfrinn spyrndi við,
brotnaði sá fjöturr. Svá leystisk
hann ór Lǿðingi. |
Gli
Æsir portarono il lupo nella loro
casa e solo
Týr aveva il coraggio di avvicinarlo e di
nutrirlo. Quando però gli dèi videro quanto crescesse ogni giorno e tutte le
profezie indicavano che fosse destinato a distruggerli, allora gli
Æsir attuarono questo stratagemma: realizzarono una catena
resistentissima, che chiamarono Lǿðingr,
la portarono al lupo e gli chiesero di provare la sua forza contro di essa; al
lupo non sembrò al di là delle proprie forze e quindi lasciò far loro ciò che
volevano. Al primo sforzo che fece il lupo la catena si ruppe e così fu libero
da Lǿðingr. |
|
|
34d |
Því næst gerðu æsirnir annan
fjötur hálfu sterkara er þeir
kölluðu Dróma, ok báðu enn úlfinn
reyna þann fjötur ok tölðu hann
verða mundu ágætan mjök at afli,
ef slík stórsmíði mætti eigi halda
honum. En úlfrinn hugsaði at þessi
fjöturr var sterkr mjök, ok þat
með at honum hafði afl vaxit síðan
er hann braut Leyðing. Kom þat í
hug at hann mundi verða at leggja
sik í hættu ef hann skyldi frægr
verða, ok lét leggja á sik
fjöturinn. Ok er æsir tölðusk
búnir, þá hristi úlfrinn sik ok
laust fjötrinum á jörðina ok
knúðisk fast at, spyrndi við,
braut fjöturinn svá at fjarri
flugu brotin. Svá drap hann sik ór
Dróma. Þat er síðan haft fyrir
orðtak at leysi ór Leyðingi eða
drepi ór Dróma, þá er einnhverr
hlutr er ákafliga sóttr.
|
Allora gli Æsir fecero un'altra
catena, di metà più forte, che chiamarono
Drómi e che chiesero ancora al lupo di provare, dicendogli che sarebbe
diventato molto famoso per la sua forza, se una catena fatta con tale maestria
non fosse stato in grado di trattenerlo. Il lupo quindi pensò che questa catena
fosse molto resistente, ma anche che la sua forza era cresciuta da quando aveva
spezzato Lǿðingr. Concluse quindi
che, se voleva diventare famoso, doveva esporsi al pericolo e si lasciò mettere
la catena. Quando gli Æsir si
dissero pronti, allora il lupo si scosse, sbatté la catena per terra, la agitò
con forza, scalciò e la ruppe, finché i frammenti volarono lontano, e così
sfuggì da Drómi. È da allora che esiste il detto «liberarsi di
Lǿðingr»
o «sfuggire da Drómi» per riferirsi a qualcosa di eccessivamente gravoso. |
|
|
34e |
Eptir þat óttuðusk æsirnir at þeir
mundu eigi fá bundit úlfinn. Þá
sendi Allföðr þann er Skírnir er
nefndr, sendimaðr Freys, ofan í
Svartálfaheim til dverga nökkurra
ok lét gera fjötur þann er Gleipnir
heitir. Hann var gjörr af sex
hlutum: af dyn kattarins ok af
skeggi konunnar ok af rótum
bjargsins ok af sinum bjarnarins ok
af anda fisk[s]ins ok af fogls
hráka.
|
Dopo questo gli Æsir temettero di
non poter legare il lupo. Allföðr
mandò il messaggero di Freyr, che si
chiama Skírnir, giù nello
Svartálfaheimr, presso certi nani
dai quali fecero forgiare il laccio che si chiama
Gleipnir. Questo era
fatta di sei cose: rumore di gatto, barba di donna, radice di roccia, tendini
d'orso, respiro di pesce e saliva di uccello. |
|
|
34f |
Ok þóttu vitir eigi áðr þessi
tíðindi, þá máttu nú finna skjótt
hér sönn dæmi at eigi er logit at
þér: sét muntþú [hafa] at konan
hefir ekki skegg ok engi dynr
verðr af hlaupi kattarins ok eigi
eru rǿtr undir bjarginu. Ok þat
veit trúa mín at jafnsatt er þat
allt er ek hefi sagt þér, þótt þeir
sé sumir hlutir er þú mátt eigi
reyna. |
E sebbene tu non comprenda ancora queste cose, qui potrai subito trovare la vera
prova che nessuna menzogna ti sia stata raccontata: avrai visto che le donne non
hanno barba, che privo di suono è il balzo del gatto e che non v'è radice sotto
la roccia. E, in fede mia, ugualmente vero è tutto ciò che ti ho detto, anche se
di alcune cose non puoi avere esperienza. |
|
|
34g |
Þá mælti Gangleri: — Þetta má ek at
vísu skilja at satt er. Þessa
hluti má ek sjá er þú hefir nú til
dǿma tekit. En hvernig varð
fjöturrinn smíðaðr? |
Quindi parlò Gangleri: — Posso comprendere
che questo sia per certo vero e capisco anche queste cose che hai portato come
prove. Ma in che modo venne forgiato il laccio? |
|
|
34h |
Hár segir: — Þat kann ek þér vel
segja. Fjöturrinn varð sléttr ok
blautr sem silkirǿma en svá
traustr ok sterkr sem nú skaltu
heyra. Þá er fjöturrinn var fǿrðr
ásunum, þökkuðu þeir vel
sendimanni sitt eyrindi. Þá fóru
æsirnir út í vatn þat er
Ámsvartnir heitir, í hólm þann er
Lyngvi er kallaðr, ok kölluðu með
sér úlfinn, sýndu honum
silkibandit ok báðu hann slíta ok
kváðu vera nökkvoru traustara en
líkindi þǿtti á fyrir digrleiks
sakar, ok seldi hverr öðrum ok
treysti með handa afli, ok
slitnaði eigi. En þó kváðu þeir
úlfinn slíta mundu. |
Disse
Hár: — Questo te lo posso ben dire.
Il laccio era leggero e morbido come un nastro di seta, ma sicura e resistente come
ora puoi udire. Quando fu portata agli
Æsir, essi ringraziarono di cuore il messaggero per il suo servigio. Poi
se ne andarono preso quel lago che si chiama Ámsvartnir, su quell'isola che si
chiama Lyngvi e, chiamato a loro il lupo, gli mostrarono la striscia di seta e
gli chiesero di romperla, avvertendolo che era qualcosa di più resistente di
quanto non apparisse dalle sue dimensioni. Se la passarono l'un l'altro
provandola con la forza delle proprie mani ed essa non si strappò, però dissero
che il lupo avrebbe potuto romperla. |
|
|
34i |
Þá svarar úlfrinn: «Svá lízk mér á
þenna dregil sem ønga frægð munak
af hljóta þótt ek slíta í sundr
svá mjótt band. En ef þat er gört
með list ok væl, þótt þat sýnisk
lítit, þá kemr þat band eigi á
mína fǿtr». |
Il lupo rispose: «Io credo che non otterrò alcuna gloria facendo a pezzi una
striscia così sottile. Se però è stata fatta con un ingannevole artificio,
sebbene appaia sottile, allora quella striscia non legherà mai le mie zampe». |
|
|
34j |
Þá sögðu æsirnir at hann mundi
skjótt sundr slíta mjótt silkiband,
er hann hafði fyrr brotit stóra
járnfjötra, «en ef þú fær eigi þetta
band slitit, þá muntu ekki hræða
mega goðin, enda skulum vér þá
leysa þik».
|
Allora gli Æsir risposero che
avrebbe potuto facilmente strappare un sottile nastro di seta lui, che prima era
riuscito a rompere robuste catene di ferro, «ma se non sei capace di rompere
questa striscia, allora non potrai far paura agli dèi e quindi noi ti
libereremo». |
|
|
34k |
Úlfrinn segir: «Ef þér bindið mik
svá at ek fæk eigi leyst mig, þá
skollit þér svá at mér mun seint
verða at taka af yðr hjálp. Ófúss
em ek at láta þetta band á mik
leggja. En heldr en þér frýið mér
hugar, þá leggi einnhverr hönd
sína í munn mér at veði at þetta
sé falslaust gert». |
Disse il lupo: «Se mi legate in modo che io non mi possa liberare, passerà poi
molto tempo prima che verrete in mio aiuto. Io non voglio essere legato con
questo nastro, ma invece di sfidare il mio coraggio, qualcuno di voi metta
piuttosto la propria mano nella mia bocca come pegno che tutto ciò si svolge in
buona fede». |
|
|
34l |
En hverr ásanna sá til annars ok þótti
nú vera tvau vandræði, ok vildi
engi sína hönd fram selja fyrr en
Týr lét fram hönd sína hǿgri ok
leggr í munn úlfinum. En er
úlfrinn spyrnir, þá harðnaði
bandit, ok því harðara er hann
brauzk um, því skarpara var bandit.
Þá hlógu allir nema Týr. Hann lét
hönd sína. |
Ciascuno degli Æsir guardò l'altro
e a ciascuno parve che la disgrazia fosse raddoppiata. Nessuno voleva perdere la
propria mano, finché Týr non levò la propria
destra e la mise in bocca al lupo. Quando il lupo prese a scalciare, la striscia
si indurì e più forte egli tirava, più il nastro si stringeva. Allora tutti
risero, tranne Týr: lui aveva perso la sua
mano. |
|
|
34m |
Þá er æsirnir sá at úlfrinn var
bundinn at fullu, þá tóku þeir
festina er ór var fjötrinum, er
Gelgja heitir, ok drógu hana
gögnum hellu mikla, sú heitir
Gjöll, ok festu helluna langt í
jörð niðr. Þá tóku þeir mikinn
stein ok skutu enn lengra í
jörðina, sá heitir Þviti, ok höfðu
þann stein fyrir festarhælinn.
Úlfrinn gapði ákafliga ok feksk um
mjök ok vildi bíta þá. Þeir skutu
í munn honum sverði nökkvoru. Nema
hjöltin við neðra gómi, en efra
gómi blóðrefill. Þat er gómsparri
hans. Hann grenjar illiliga ok
slefa renn ór munni hans, þat er á
sú er Ván heitir. Þar liggr hann
til ragnarøkrs. |
Quando gli Æsir videro che il lupo
era completamente legato, allora presero la cordella che usciva dal nastro, che
si chiama Gelgja, e la legarono attorno a un grande macigno, chiamato
Gjöll, e
lo fissarono in profondità nella terra. Poi presero una grossa pietra, chiamata
Þviti, la conficcarono ancora più in profondità nella terra e la usarono come
perno. Il lupo spalancava le fauci in modo orribile, dava zampate tutt'attorno e
tentava di azzannarli. Gli Æsir
gli infilarono in bocca una certa spada, la cui elsa premeva sulla mascella e la
punta sul palato, che quindi divenne il suo morso. Da allora il lupo ulula
paurosamente e dalla sua bocca esce una bava che forma quel fiume chiamato
Ván. Egli resterà così fino al
ragnarøkkr. |
|
|
34n |
Þá mælti Gangleri: — Furðu illa
barnaeign gat Loki, en öll þessi
systkin eru mikil fyrir sér. En
fyrir hví drápu æsir eigi úlfinn
er þeim er ills ván af honum? |
Quindi parlò
Gangleri: — Loki
ha generato dei figli straordinariamente malvagi, ma sono tutti fratelli molto
potenti. Perché gli
Æsir non hanno subito ucciso il
lupo, se da esso avevano previsto il male? |
|
|
34o |
Hár svarar: — Svá mikils virðu goðin
vé sín ok griðastaði at eigi vildu
þau saurga þá með blóði úlfsins, þótt
svá segi spárnar at hann muni verða
at bana Óðni. |
Rispose Hár: — Tanto rispetto avevano
gli dèi per la loro casa e santuario, che mai avrebbero voluto sporcarla col
sangue del lupo, nonostante le profezie dicessero che sarebbe divenuto
l'uccisore di
Óðinn. |
|
|
|
|
|
|
|
35 |
Frá ásynjum |
Delle ásynjur |
|
|
35a |
Þá mælti Gangleri: — Hveriar eru
ásyniurnar? |
Quindi parlò
Gangleri: — Quali sono le
ásynjur? |
|
|
35b |
Hár segir: — Frigg er ǿzt, hon á þann
bǿ er Fensalir heita ok er hann
allvegligr.
|
Disse
Hár: — Frigg
è la principale e possiede quella magnificente dimora che si chiama
Fensalir.
|
|
|
35c |
Önnur er Sága, hon býr á
Søkkvabekk ok er þat mikill staðr.
|
La seconda è Sága, che abita a
Søkkvabekkr,
un grande luogo. |
 |
|
35d |
Þriðja er Eir, hon er læknir beztr.
|
La terza è Eir, che è la migliore
guaritrice.
|
|
|
35e |
Fjórða er Gefjun, hon er mær, ok
henni þjóna þær er meyjar andask.
|
La quarta è Gefjun, una vergine di cui
divengono servitrici coloro che muoiono vergini. |
 |
|
35f |
Fimta er Fulla, hon er enn mær ok
ferr laushár ok gullband um höfuð.
Hon berr eski Friggjar ok gætir
skóklæða hennar ok veit launráð
með henni.
|
La quinta è Fulla. Anch'ella è vergine,
porta i capelli sciolti e un nastro dorato attorno al capo. Porta lo scrigno di
frassino di Frigg, si prende cura delle
sue scarpe e conosce i suoi segreti.
|
|
|
35g |
Freyja er tignust með Frigg, hon
giptisk þeim manni er Óðr heitir.
Dóttir þeira heitir Hnoss, hon er
svá fögr at af hennar nafni eru
hnossir kallaðar þat er fagrt er
ok gersemligt. Óðr fór í braut
langar leiðir, en Freyja grætr
eptir, en tár hennar er gull rautt.
Freyja á mörg nöfn, en sú er sök
til þess at hon gaf sér ýmis heiti
er hon fór með ókunnum þjóðum at
leita Óðs. Hon heitir Mardöll ok
Hörn, Gefn, Sýr. Freyja átti
Brísingamen. Hon er kölluð Vanadís.
|
Freyja è insieme a
Frigg la più venerata. Ha sposato l'uomo chiamato Óðr. La loro figlia si
chiama Hnoss, la quale è talmente bella che dal suo nome viene chiamato
hnossir ciò che è bello e prezioso. Óðr se ne andò via per viaggi lontani e
Freyja si mise a piangere per lui lacrime che erano di oro rosso.
Freyja possiede svariati nomi e questo perché lei stessa se ne diede molti
quando viaggiò fra genti sconosciute in cerca di Óðr. Ella si chiama Mardöll,
Hörn, Gefn, Sýr. Freyja possiede la
collana Brísingamen ed è anche chiamata signora dei
Vanir. |
 |
|
35h |
Sjaunda Sjöfn, hon gætir mjök til
at snúa hugum manna til ásta,
kvenna ok karla. Af hennar nafni
er elskuginn kallaðr sjafni. |
La settima è Sjöfn, la quale si occupa
principalmente di indurre l'animo delle persone ad amare, sia uomini che donne,
e dal suo nome il sentimento amoroso è chiamato sjafni. |
 |
|
35i |
Átta Lofn, hon er svá mild ok góð
til áheita at hon fær leyfi af
Alföðr eða Frigg til manna
samgangs, kvenna ok karla, þótt
áðr sé bannat eða þvertekit. Fyrir
því er af hennar nafni lof kallat,
ok svá þat er lofuð er mjök af
mönnum.
|
L'ottava è Lofn; lei è così gentile e buona
verso chi la invoca, che ottenne il permesso da
Allföðr e da
Frigg di unire uomini e donne in
matrimonio, anche quando in precedenza questo fosse proibito o interdetto. È dal
suo nome che tale concessione si chiama lof e per ottenerla gli uomini la
pregano molto.
|
 |
|
35j |
Níunda Vár, hon hlýðir á eiða
manna ok einkamál er veita sín á
milli konur ok karlar. Því heita þau
mál várar. Hon hefnir ok þeim er
brigða. |
La nona è Vár, che ode le promesse e gli
accordi che si stringono fra donne e uomini. Per questo tali accordi sono detti
várar. E lei inoltre punisce chi non li rispetta. |
 |
|
35k |
Tíunda Vör, hon er ok vitr ok
spurul svá at engi hlut má hana
leyna. Þat er orðtak at kona verði
vör þess er hon verðr vís. |
La decima è Vör; è saggia e indagatrice,
tanto che non le si può nascondere nulla. C'è un'espressione secondo cui una
donna viene detta vör quando diventa consapevole di qualcosa. |
 |
|
35l |
Ellipta Syn, hon gætir dura í
höllinni ok lýkr fyrir þeim er
eigi skulu inn ganga, ok hon er
sett til varnar á þingum fyrir þau
mál er hon vill ósanna. Því er þat
orðtak at syn sé fyrir sett þá er
hann neitar.
|
L'undicesima è Syn, che bada la porta della
sala e la chiude davanti a coloro che non devono entrare. Ella si leva anche in
assemblea contro le accuse che vuole negare. Da qui il detto che si pone una
smentita [syn] quando si respinge [un'accusa]. |
 |
|
35m |
Tólfta Hlín, hon er sett til gæzlu
yfir þeim mönnum er Frigg vill
forða við háska nökkvorum. Þaðan
af er þat orðtak at sá er forðask
hleinir.
|
La dodicesima è Hlín; lei è posta a guardia
di coloro che
Frigg desidera salvare da qualche
pericolo, da cui si chiama
hleinir colui che si salva. |
 |
|
35n |
Þrettánda Snotra, hon er vitr ok
látprúð. Af hennar heiti er kallat
snotr kona eða karlmaðr sá er vitr
maðr er.
|
La tredicesima è Snotra, che è saggia e
di modi gentili. Dal suo nome viene detto
snotr l'uomo o la donna che è di temperamento mite. |
 |
|
35o |
Fjórtánda Gná, hana sendir Frigg í
ýmsa heima at eyrindum sínum. Hon á
þann hest, er renn lopt ok lög, er
heitir Hófvarpnir. Þat var eitt
sinn er hon reið at vanir nökkvorir
sá reið hennar í loptinu. |
La quattordicesima è Gná, che viene mandata
da
Frigg in contrade lontane per le proprie
ambasciate. Ella va su quel destriero che corre per aria e per mare, chiamato
Hófvarpnir. Una volta mentre cavalcava, uno dei
Vanir vide la sua corsa attraverso l'aria. |
 |
|
35p |
Þá mælti einn: |
Allora disse così:
|
|
|
|
|
{40} |
Hvat þar flýgr?
Hvat þar ferr
eða at lopti líðr?
|
|
|
Chi vola in alto?
Cos'è che corre
e in aria sfreccia?
|
|
|
35q |
Hon svarar:
|
Ella rispose: |
|
|
|
|
{41} |
Ne ek flýg,
þó ek fer
ok at lopti líðk
á Hófvarpni
þeim er Hamskerpir
gat við Garðrofu.
|
|
|
Non volo in alto
sebbene corra
e in aria sfrecci
su Hófvarpnir
che Hamskerpir
ebbe con Garðrofa.
|
|
|
35r |
Af Gnár nafni er svá kallat at þat
gnefar er hátt ferr. |
Dal nome di Gná deriva il verbo gnæfa,
«volare in alto». |
|
|
35s |
Sól ok Bil eru talðar með ásynjum,
en sagt er fyrri eðli þeira. |
Sól e
Bil sono annoverate fra le
ásynjur, ma di loro si è già detto prima. |
 |
|
|
|
|
|
|
36 |
[Frá valkyrium] |
[Delle valchirie] |
|
|
36a |
Enn eru þær aðrar er þjóna skulu í
Valhöll, bera drykkju ok gæta
borðbúnaðar ok ölgagna.
|
Ci sono ancora altre [dee] che in
Valhöll si occupano di servire, portando
bevande, occuparsi delle portate e dei boccali. |
|
|
36b |
Svá eru þær nefndar í Grímnismálum: |
Così esse vengono
nominate nel
Grímnismál: |
|
|
|
|
{42} |
Hrist ok Mist
vil ek at mér horn beri,
Skeggjöld ok Skögul,
Hildr ok Þrúðr,
Hlökk ok Herfjötur,
Göll ok Geirahöð,
Randgríð ok Ráðgríð
ok Reginleif.
Þær bera einherjum öl
|
|
|
Hrist e Mist,
vorrei mi portassero il corno
Skeggjöld e Skögul,
Hildr e Þrúðr,
Hlökk e Herfjötur,
Göll e Geirahöð.
Randgríðr e Ráðgríðr,
Reignaleif,
agli Einherjar portano birra.
|
 |
|
36c |
Þessar heita valkyrjor, þær sendir
Óðinn til hverrar orrostu. Þær
kjósa feigð á menn ok ráða sigri.
Guðr, Róta ok norn in yngsta, er
Skuld heitir, ríða jafnan at kjósa
val ok ráða vígum. |
Esse si chiamano Valkyrjor e
Óðinn le invia a ogni battaglia. Loro scelgono i morituri e assegnano la vittoria. Guðr, Rota e la norna più giovane che si chiama Skuld,
accorrono sempre per scegliere i caduti e decidere le battaglie. |
 |
|
36d |
Jörð, móðir Þórs, ok Rindr, móðir
Vála, eru talðar með ásynjum.
|
Jörð, madre di
Þórr, e Rindr, la madre di
Váli, sono annoverate fra le ásyniur. |
|
|
|
|
|
|
|
37 |
Freyr fekk Gerðar |
Freyr conquista Gerðr |
|
|
37a |
Gymir hét maðr en kona hans Aurboða,
hon var bergrisa ættar. Dóttir þeira
er Gerðr, er allra kvenna er fegrst.
Þat var einn dag er Freyr hafði
gengit í Hliðskjálf ok sá of heima
alla. En er hann leit í norðrætt,
þá sá hann á einum bǿ mikit hús ok
fagrt, ok til þess húss gekk kona,
ok er hon tók upp höndum ok lauk
hurð fyrir sér þá lýsti af höndum
hennar bæði í lopt ok á lög, ok
allir heimar birtusk af henni. Ok
svá hefndi honum þat mikla
mikillæti er hann hafði sezk í þat
helga sæti at hann gekk í braut
fullr af harmi. Ok er hann kom heim,
mælti hann ekki, hvárki svaf hann
né drakk. Engi þorði ok krefja hann
orða. |
Un tale si chiamava Gymir e sua moglie Aurboða, la quale era
della stirpe dei giganti di montagna. La loro figlia era
Gerðr, che fra tutte le donne era la più bella. Capitò un giorno che
Freyr
si sedette su Hliðskjálf e vide tutto il mondo. Guardando verso
nord, egli vide allora una fattoria con una casa grande e bella verso cui stava
avanzando una donna, e quando lei sollevò le braccia e aprì la porta davanti a
sé, allora dalle sue mani emanò una luce che si diffuse per l'aria, per il mare
e tutti i mondi ricevettero la sua luce. La grande superbia di
Freyr
si rivoltò quindi contro di lui per essersi seduto in quel sacro
seggio ed egli se ne andò via pieno di dolore. Quando tornò a casa non parlò,
non mangiò e non bevve. Nessuno si attentò a rivolgergli una parola. |
|
|
37b |
Þá lét Njörðr kalla til sín Skírni,
skósvein Freys, ok bað hann ganga
til Freys ok beiða hann orða ok
spyrja hverjum hann væri svá reiðr
at hann mælti ekki við menn. En
Skírnir kvazk ganga mundu, ok eigi
fúss, ok kvað illra svara vera ván
af honum. En er hann kom til Freys,
þá spurði hann hví Freyr var svá
hnipinn ok mælti ekki við menn. Þá
svarar Freyr ok sagði at hann
hafði sét konu fagra, ok fyrir
hennar sakar var hann svá
harmsfullr at eigi mundi hann
lengi lifa ef hann skyldi eigi ná
henni. «Ok nú skaltu fara ok biðja
hennar mér til handa ok hafa hana
heim hingat hvárt er faðir hennar
vill eða eigi, ok skal ek þat vel
launa þér». |
Njörðr fece quindi chiamare a sé
Skírnir, servitore di
Freyr, e gli disse di andare da lui a
chiedere udienza e domandargli perché fosse tanto adirato da non parlare più con
nessuno. Skírnir disse che sarebbe
andato, ma non volentieri, e aggiunse che da
Freyr c'erano da aspettarsi brutte risposte. Quando arrivò da
Freyr, gli chiese dunque perché fosse così avvilito da non parlare con
nessuno. Allora Freyr rispose e disse di
aver visto una bellissima donna e a causa sua era così triste che non sarebbe
vissuto a lungo se non l'avesse ottenuta. «E ora dovrai andare e corteggiarla da
parte mia e portarla qui, che suo padre voglia o no. Ti ricompenserò bene». |
|
|
37c |
Þá svarar Skírnir, sagði svá at
hann skal fara sendiferð en Freyr
skal fá honum sverð sitt. Þat var
svá gott sverð at sjálft vásk. En
Freyr lét eigi þat til skorta ok
gaf honum sverðit. |
Skírnir rispose che sarebbe andato a
compiere il suo incarico, ma Freyr avrebbe
dovuto dargli la sua spada. Essa era una spada così valida che combatteva da
sola. Freyr non volle fargliela mancare e
gli consegnò la spada. |
|
|
37d |
Þá fór Skírnir ok bað honum
konunnar ok fekk heitit hennar, ok
níu nóttum síðar skyldi hon þar
koma er Barrey heitir ok ganga þá
at brullaupinu með Frey. En er
Skírnir sagði Frey sitt eyrindi,
þá kvað hann þetta:
|
Skírnir quindi partì, corteggiò la donna
per Freyr e ottenne da lei una promessa:
nove notti dopo ella si sarebbe recata in quel luogo che si chiama Barrey e
avrebbe celebrato le sue nozze con
Freyr. Quando però
Skírnir raccontò della sua missione a
Freyr, lui recitò queste strofe: |
 |
|
|
|
{43} |
Löng er nótt,
löng er önnur,
hvé mega ek þreyja þrjár?
Opt mér mánaðr
minni þótti
en sjá hölf hýnótt.
|
|
|
Lunga è una notte,
lunga è una seconda,
come posso io patirne una terza?
Spesso un mese
più breve mi parve
di questa mezza notte di attesa.
|
|
37e |
Þessi sök er til er Freyr var svá
vápnlauss er hann barðisk við Belja
ok drap hann með hjartarhorni. |
Questa fu la ragione per cui Freyr era
disarmato quando combatté contro Beli e lo uccise con delle corna di cervo. |
 |
|
37f |
Þá mælti Gangleri: — Undr mikit er þvílíkr
höfðingi sem Freyr er vildi gefa
sverð svá at hann átti eigi annat
jafngott. Geysimikit mein var honum
þat þá er hann barðisk við þann er
Beli heitir. Þat veit trúa mín at þeirar
gjafar mundi hann þá iðrask. |
Quindi parlò
Gangleri: — È un grande disonore che un
condottiero come
Freyr abbia voluto donare la propria spada
senza avere un'altra di pari fattura. Fu un enorme svantaggio per lui, mentre
combatteva contro colui che si chiama Beli. In fede mia, dev'essersi pentito di
aver fatto quel dono. |
|
|
37g |
Þá svarar Hár: — Lítit mark var þá
at er þeir Beli hittusk. Drepa
mátti Freyr hann með hendi sinni.
Verða mun þat er Frey mun þykkja
verr við koma er hann missir
sverðsins þá er Muspellssynir fara
ok herja.
|
Rispose quindi Hár: — Fu poca cosa
quando lui e Beli si scontrarono.
Freyr avrebbe potuto vincerlo con una mano
sola. Ma capiterà a Freyr di pensare che
qualcosa di peggio arrivi, quando gli mancherà la sua spada il giorno che i
figli di
Múspell arriveranno devastando. |
|
|
|
|
|
|
|
38 |
Frá vist ok drykk með ásum |
Del mangiare e del bere presso gli Æsir |
|
|
|
[Frá vist Einherja ok Óðins] |
[Del cibo degli Einherjar e di Óðinn] |
|
|
38a |
Þá mælti Gangleri: — Þat segir þú
at allir þeir menn er í orrostu
hafa fallit frá upphafi heims eru
nú komnir til Óðins í Valhöll.
Hvat hefir hann at fá þeim at
vistum? Ek hugða at þar skyldi
vera allmikit fjölmenni. |
Quindi disse
Gangleri: — Tu dici che tutti gli uomini
che sono caduti in battaglia dall'inizio del mondo sono ora giunti a
Valhöll, da
Óðinn. Cos'ha egli da offrire loro per sostentarli? Immagino che là vi sia
una folla immensa. |
|
|
38b |
Þá svarar Hár: — Satt er þat er þú segir, allmikit
fjölmenni er þar, en miklu fleira
skal enn verða, ok mun þó oflítit
þykkja þá er úlfrinn kemr. En
aldri er svá mikill mannfjölði í
Valhöll at eigi má þeim endask
flesk galtar þess er Sæhrímnir
heitir. Hann er soðinn hvern dag
ok heill at aptni. En þessi
spurning er nú spyrr þú, þykki mér
líkara at fáir muni svá vísir vera
at hér kunni satt af at segja.
Andhrímnir heitir steikarinn, en
Eldhrímnir ketillinn.
|
Rispose quindi
Hár: — Ciò che dici è vero, una
grande folla si trova là e diverrà
ancora più grande, ma sembrerà
comunque troppo piccola quando
arriverà il Lupo. Mai però la
moltitudine di
Valhöll sarà grande abbastanza
da finire la carne di quel
cinghiale che si chiama Sæhrímnir.
Esso viene cotto ogni giorno, ma
alla sera è di nuovo intero.
Riguardo a ciò che ora domandi,
credo proprio che pochi siano
abbastanza sapienti da rispondere
correttamente. Andhrímnir si chiama
il cuoco ed Eldhrímnir il
calderone. |
|
|
38c |
Svá er hér sagt:
|
Così qui è detto: |
|
|
|
|
{44} |
Andhrímnir lætr
í Eldhrímni
Sæhrímni soðinn,
fleska bazt,
at þat fáir vitu
við hvat einherjar alask.
|
|
|
Andhrímnir
dentro Eldhrímnir
Sæhrímnir ha cotto,
delle carni la migliore,
pochi però sanno
come gli Einherjar si nutrano.
|
 |
|
38d |
Þá mælti Gangleri: — Hvárt hefir
Óðinn þat sama borðhald sem
einherjar? |
Quindi parlò
Gangleri: — Óðinn
riceve lo stesso pasto degli Einherjar? |
|
|
38e |
Hár segir: — Þá vist er á hans
borði stendr gefr hann tveim úlfum
er hann á, er svá heita: Geri ok
Freki, ok ønga vist þarf hann: vín
er honum bæði drykkr ok matr.
|
Disse Hár: — Il cibo sul suo tavolo
egli lo dà ai due lupi che possiede, i quali si chiamano Geri e Freki. Lui non
ha bisogno di mangiare: il vino per lui è sia bevanda che cibo. |
|
|
38f |
Svá segir hér:
|
Così qui è detto: |
|
|
|
|
{45} |
Gera ok Freka
seðr gunntamiðr
hróðigr Herjaföðr,
en við vín eitt
vápngafigr
Óðinn æ lifir.
|
|
|
Geri e Freki
guerriero e famoso,
li sazia Herjaföðr;
ma di solo vino,
in armi glorioso,
Óðinn sempre vive.
|
 |
|
38g |
Hrafnar tveir sitja á öxlum honum
ok segja í eyru honum öll tíðindi
þau er þeir sjá eða heyra, þeir
heita svá: Huginn ok Muninn. Þá
sendir hann í dagan at fljúga um
allan heim ok koma þeir aptr at
dögurðarmáli. Þar af verðr hann
margra tíðinda víss. Því kalla
menn hann hrafnaguð, svá sem sagt
er:
|
Due corvi stanno sulle sue spalle e nell'orecchio gli raccontano tutte le le
cose che vedono e odono. Si chiamano Huginn e Muninn. Egli li manda di giorno a
volare per tutto il mondo e tornano al dögurðarmáli.
In questo modo egli è al corrente di molte cose. Perciò gli uomini
lo chiamano Hrafnaguð, così come qui è detto: |
 |
|
|
|
{46} |
Huginn ok Muninn
fljúga hverjan dag
jörmungrund yfir.
Óttumk ek Hugin
at hann aptr komi,
þó sjámk ek meir um Munin.
|
|
|
Huginn e Muninn
volano ogni giorno
sopra la vasta Terra.
Paura ho che Huginn
indietro più non torni,
sebbene ancor più tema io per Muninn.
|
 |
|
|
|
|
|
|
39 |
[Frá drykk Einherja] |
[Della bevanda degli Einherjar] |
|
|
39a |
Þá mælti Gangleri: — Hvat hafa
einherjar at drykk þat er þeim
endisk jafngnógliga sem vistin,
eða er þar vatn drukkit?
|
Quindi chiese
Gangleri: — Per gli Einherjar c'è
qualcosa da bere che possa bastare per accompagnare il loro cibo, oppure là si
beve acqua?
|
|
|
39b |
Þá segir Hár: — Undarliga spyrðu nú,
at Allföðr mun bjóða til sín
konungum eða jörlum eða öðrum
ríkismönnum ok muni gefa þeim vatn
at drekka, ok þat veit trúa mín at
margr kemr sá til Valhallar er dýrt
mundi þykkjask kaupa vatnsdrykkinn
ef eigi væri betra fagnaðar þangat
at vitja, sá er áðr þolir sár ok
sviða til banans.
|
Disse quindi Hár: — È strano che tu
adesso chieda se
Allföðr possa chiamare a sé
regnanti, nobili e altri uomini di rango e dar loro da bere acqua. E in fede
mia, tanti giungerebbero a
Valhöll pensando di aver pagato a caro
prezzo quell'acqua da bere, se non vi fosse un miglior desco a cui sfamarsi per
chi in precedenza ha sofferto atroci dolori nel momento della morte. |
|
|
39c |
Annat kann ek þér þaðan segja.
Geit sú er Heiðrún heitir stendr
uppi á Valhöll ok bítr barr af
limum trés þess er mjök er
nafnfrægt, er Léraðr heitir, en ór
spenum hennar rennr mjöðr sá er
hon fyllir skapker hvern dag. Þat
er svá mikit at allir einherjar
verða fulldruknir af. |
Posso raccontarti ancora una cosa. Quella capra che si chiama
Heiðrún sta nella parte alta di
Valhöll e mangia le bacche dai rami di quel famosissimo albero chiamato
Léraðr. Dalle sue mammelle l'idromele scorre copioso, tanto che ogni giorno
ne riempie un barile. Questo è così grande da ubriacare tutti gli Einherjar. |
 |
|
39d |
Þá mælti Gangleri: — Þat er þeim
geysihaglig geit. Forkunnar góðr
viðr mun þat vera er hon bítr af! |
Quindi parlò
Gangleri: — È proprio una capra utile per
loro. Dev'essere poi prodigioso l'albero da cui bruca. |
|
|
39e |
Þá mælti Hár: — Enn er meira mark at
of hjörtinn Eirþyrni, er stendr á
Valhöll ok bítr af limum þess trés,
en af hornum hans verðr svá mikill
dropi at niðr kemr í Hvergelmi, en
þaðan af falla ár þær er svá heita:
Síð, Víð, Sekin, Ekin, Svöl, Gunnþró,
Fjörm, Fimbulþul, Gipul, Göpul,
Gömul, Geirvimul, þessar falla um
ásabygðir. Þessar eru enn nefndar:
Þyn, Vin, Þöll, Böll, Gráð, Gunnþráin,
Nýt, Nöt, Nönn, Hrönn, Vína, Veg,
Svinn, Þjóðnuma. |
Quindi disse
Hár: — Ancora più notevole è il
cervo
Eikþyrnir: anche lui si trova
in
Valhöll e bruca i rami
dell'albero [Léraðr]. Dalle sue corna
stillano tantissime gocce che
cadono in
Hvergelmir e da qui nascono i
fiumi che così si chiamano:
Síð,
Víð,
Sekin,
Ekin,
Svöl,
Gunnþrá,
Fjörm,
Fimbulþul,
Gipul,
Göpul,
Gömul,
Geirvimul. Questi ultimi
scorrono attorno alla dimora degli
Æsir. Si annoverano ancora
questi:
Þyn,
Vin,
Þöll,
Höll,
Gráð,
Gunnþráin,
Nýt,
Nöt,
Nönn,
Hrönn,
Vína,
Vegsvinn,
Þjóðnuma. |
|
|
|
|
|
|
|
40 |
[Um stǿrð Valhallar] |
[L'imponenza di Valhöll] |
|
|
40a |
Þá mælti Gangleri: — Þetta eru
undarlig tíðindi er nú sagðir þú.
Geysimikit hús mun Valhöll vera,
allþröngt mun þar opt vera fyrir
durum. |
Quindi disse
Gangleri: — Sono cose meravigliose queste
che dici. Valhöll dev'essere un
meraviglioso edificio e dev'esservi spesso un grande affollamento davanti alle
porte. |
|
|
40b |
Þá svarar Hár: — Hví spyrr þú eigi
þess hversu margar dyrr eru á
Valhöll eða hversu stórar? Ef þú
heyrir þat sagt þá muntu segja at
hitt er undarligt ef eigi má ganga
út ok inn hverr er vill. En þat er
með sönnu at segja at eigi er þrøngra
at skipa hana en ganga í hana.
|
Rispose quindi Hár: — Perché non
chiedi piuttosto quante porte ci siano a
Valhöll o quanto grandi? Se tu lo udissi, diresti che sarebbe sorprendente
se non potesse entrare e uscire chiunque lo voglia. Tuttavia si può rettamente
dire che non vi sia più affollamento nel trovar posto di quanto ve ne sia
nell'entrare. |
|
|
40c |
Hér máttu heyra í Grímnismálum:
|
Puoi sentir dire nel
Grímnismál: |
|
|
|
|
{47} |
Fimm hundruð dura
ok of fjórum tugum,
svá hygg ek Valhöll vera.
Átta hundruð einherja
ganga senn ór einum durum
þá er þeir fara með vitni at vega.
|
|
|
Le porte cinquecento
e ancor quaranta
io penso a Valhöll siano.
Ottocento Einherjar
da ciascuna porta insieme usciranno
quando il lupo affronteranno.
|
 |
|
|
|
|
|
|
41 |
[Frá skemtan Einherja] |
[Il passatempo degli Einherjar] |
|
|
41a |
Þá mælti Gangleri: — Allmikill
mannfjölði er í Valhöll, svá njóta
trú minnar at allmikill höfðingi
er Óðinn er hann stýrir svá miklum
her. Eða hvat er skemtun
einherjanna þá er þeir drekka eigi? |
Quindi parlò
Gangleri: — Un'enorme folla si trova nella
Valhöll. E per quanto posso comprendere,
Óðinn è un grandissimo condottiero, lui che comanda un esercito così grande.
Ma qual è il passatempo degli Einherjar quando non bevono? |
|
|
41b |
Hár segir: — Hvern dag þá er þeir
hafa klæzk, þá hervæða þeir sik ok
ganga út í garðinn ok berjask ok
fellr hverr á annan. Þat er leikr
þeira. Ok er líðr at dögurðarmáli,
þá ríða þeir heim til Valhallar ok
setjask til drykkju, svá sem hér
segir: |
Disse
Hár: — Ogni giorno, dopo essersi
vestiti, si armano ed escono nel cortile, dove lottano e si abbattono l'un
l'altro. Questo è il loro svago. Quando si avvicina l'ora del dagverðr,
allora tornano alla Valhöll, la loro
casa, e siedono a bere, così come qui si dice: |
|
|
|
|
{48} |
Allir einherjar
Óðins túnum í
höggvask hverjan dag.
Val þeir kjósa
ok ríða vígi frá,
sitja meir um sáttir saman.
|
|
|
Gli
Einherjar tutti
alla corte di
Óðinn
ogni giorno si battono.
Il caduto essi scelgono
dalla battaglia ritornano,
poi in concordia siedono insieme.
|
 |
|
41c |
En satt er þat er þú sagðir:
mikill er Óðinn fyrir sér. Mörg
dǿmi finnask til þess. Svá er hér
sagt í orðum sjálfra ásanna: |
Ciò che dici comunque è vero:
Óðinn è assai potente e molti segni vi sono a prova di questo. Così è detto
nelle parole degli stessi Æsir: |
|
|
|
|
{49} |
Askr Yggdrasils
hann er ǿztr viða,
en Skíðblaðnir skipa,
Óðinn ása,
en jóa Sleipnir,
Bifröst brúa,
en Bragi skálda,
Hábrók hauka,
en hunda Garmr.
|
|
|
Il frassino Yggdrasill
è il più grande degli alberi
e Skíðblaðnir delle navi,
Óðinn degli Æsir
e Sleipnir dei cavalli,
Bifröst dei ponti
e Bragi dei bardi,
Hábrók dei falchi,
e fra i cani
Garmr.
|
 |
|
|
|
|
|
|
42 |
Frá því er er Loki gat Sleipni við
Svaðilfǿra |
Di quando Loki concepì Sleipnir insieme con Svaðilfǿri |
|
|
42a |
Þá mælti Gangleri: — Hverr á þann
hest Sleipni? Eða hvat er frá
honum at segja? |
Quindi parlò
Gangleri: — Chi possiede quel cavallo,
Sleipnir,
e cosa c'è da dire su di esso? |
|
|
42b |
Hár segir: — Eigi kanntu deili á
Sleipni ok eigi veiztu atburði af
hverju hann kom, en þat mun þér þykkja
frásagnar vert. |
Disse Hár: — Tu non puoi conoscere le
abilità di Sleipnir e le circostanze della sua nascita, ma la cosa ti parrà
degna di esser narrata. |
|
|
42c |
Þat var snimma í öndverða bygð
goðanna, þá er goðin höfðu sett
Miðgarð ok gert Valhöll, þá kom þar
smiðr nökkvorr ok bauð at gera þeim
borg á þrim misserum svá góða at
trú ok ørugg væri fyrir bergrisum
ok hrímþursum þótt þeir komi inn
um Miðgarð. En hann mælti sér þat
til kaups at hann skyldi eignask
Freyju, ok hafa vildi hann sól ok
mána. Þá gengu æsirnir á tal ok
réðu ráðum sínum, ok var þat kaup
gert við smiðinn at hann skyldi
eignask þat er hann mælti til ef
hann fengi gert borgina á einum
vetri. En hinn fyrsta sumarsdag,
ef nökkvorr hlutr væri ógjörr at
borginni, þá skyldi hann af
kaupinu. Skyldi hann af øngum
manni lið þiggja til verksins. Ok
er þeir sögðu honum þessa kosti,
þá beiddisk hann at þeir skyldu
lofa at hann hefði lið af hesti
sínum er Svaðilfǿri heitir. En því
réð Loki er þat var til lagt við
hann.
|
Si era agli inizi, nei primi tempi in cui gli dèi si erano insediati nella loro
dimora, quando avevano appena stabilito
Miðgarðr e costruito
Valhöll. Un giorno giunse un artigiano che offrì loro di costruire in tre
misseri una cittadella così ben fatta da essere solida e protetta contro
i giganti di montagna e i giganti di brina, anche qualora fossero arrivati fino
in
Miðgarðr. Egli chiese però quale
ricompensa di poter avere
Freyja e voleva anche il sole e la luna.
Gli Æsir si riunirono e tennero
consiglio e fu pattuito con l'artigiano che avrebbe avuto ciò che chiedeva se
avesse costruito la cittadella in un solo inverno; se però il primo giorno
d'estate una qualche parte fosse rimasta incompiuta, avrebbe perso la
ricompensa. Egli inoltre non doveva ricevere aiuto nel suo lavoro da nessun uomo.
Quando gli proposero queste condizioni, egli chiese allora il permesso di poter
essere aiutato dal suo cavallo, che si chiamava
Svaðilfǿri, e siccome
Loki acconsentì, gli fu concesso.
|
 |
|
42d |
Hann tók til hinn fyrsta vetrardag
at gera borgina, en of nætr dró
hann til grjót á hestinum. En þat
þótti ásunum mikit undr hversu
stór björg sá hestr dró, ok hálfu
meira þrekvirki g[er]ði hestrinn
en smiðrinn. En at kaupi þeira
váru sterk vitni ok mörg sǿri,
fyrir því at jötnum þótti ekki
trygt at vera með ásum griðalaust
ef Þórr kvæmi heim, en þá var hann
farinn í austrveg at berja tröll.
En er á leið vetrinn, þá sóttisk
mjök borgargerðin ok var hon svá
há ok sterk at eigi mátti á þat
leita. En þá er þrír dagar váru
til sumars, þá var komit mjök at
borghliði.
|
Egli iniziò a costruire la cittadella il primo giorno d'inverno, trasportando le
pietre di notte con il cavallo. Agli Æsir
parve tuttavia straordinario quanto grandi fossero le pietre portate dal
cavallo, il quale svolgeva metà del lavoro in più rispetto all'artigiano. Sul
loro accordo però c'erano testimonianze inoppugnabili e numerosi giuramenti, dal
momento che i giganti non si sentivano al sicuro quando si trovavano fra gli
Æsir privi di un accordo. Soprattutto nel caso fosse tornato a casa
Þórr, ma in quei
giorni questi se ne era andato a est a combattere i tröll. Così, mentre l'inverno
volgeva al termine, l'edificazione della fortezza era molto avanzata e questa
era divenuta talmente alta e solida che non poteva essere espugnata. Quando
mancavano tre giorni all'estate, i cancelli della città erano quasi terminati. |
|
|
42e |
Þá settusk guðin á dómstóla sína
ok leituðu ráða, ok spurði hverr
annan hverr því hefði ráðit at
gipta Freyju í Jötunheima eða
spilla loptinu ok himninum svá at
taka þaðan sól ok tungl ok gefa
jötnum. En þat kom ásamt með öllum
at þessu mundi ráðit hafa sá er
flestu illu ræðr, Loki
Laufeyjarson, ok kváðu hann verðan
ills dauða ef eigi hitti hann ráð
til at smiðrinn væri af kaupinu,
ok veittu Loka atgöngu. En er hann
varð hræddr þá svarði hann eiða at
hann skyldi svá til haga at
smiðrinn skyldi af kaupinu, hvat
sem hann kostaði til. |
Gli dèi allora si sedettero tenendo consiglio e si chiesero l'un l'altro chi
avesse consigliato di consegnare Freyja
al
Jötunheimr o di mandare in rovina
aria e cielo privandoli del sole e della luna per consegnarli ai giganti. Fu
allora convenuto che dovesse averlo suggerito colui che sempre malconsiglia,
ovvero
Loki figlio di Laufey, e decretarono di
condannarlo a una morte terribile se non avesse fatto in modo che l'artigiano
rinunciasse al proprio compenso.
Loki fu quindi aggredito e, siccome ebbe una
gran paura, giurò che avrebbe fatto in modo, a qualunque costo, che l'artigiano non
adempisse all'impegno preso. |
|
|
42f |
Ok it sama kveld er smiðrinn ók út
eptir grjótinu með hestinn
Svaðilfǿra, þá hljóp ór skóginum
nökkvorum merr at hestinum ok
hrein við. En er hestrinn kendi
hvat hrossi þetta var, þá ǿddisk
hann ok sleit sundr reipin ok
hljóp til merarinnar, en hon undan
til skógar ok smiðrinn eptir ok
vill taka hestinn. En þessi hross
hlaupa alla nótt ok dvelsk smíðin
þá nótt. Ok eptir um daginn varð
ekki svá smíðat sem fyrr hafði
orðit. Ok þá er smiðrinn sér at
eigi mun lokit verða verkinu, þá
fǿrisk smiðrinn í jötunmóð. En er
æsirnir sá þat til víss at þar var
bergrisi kominn, þá varð eigi þyrmt
eiðunum, ok kölluðu þeir á Þór, ok
jafnskjótt kom hann, ok því næst
fór á lopt hamarrinn Mjölnir, galt
þá smíðarkaupit ok eigi sól ok
tungl, heldr synjaði hann honum at
byggva í Jötunheimum ok laust þat
hit fyrsta högg er haussinn
brotnaði í smán mola ok sendi hann
niðr undir Niflhel.
|
Quella sera stessa, mentre l'artigiano trasportava delle pietre con
Svaðilfǿri,
uscì fuori da un bosco una giumenta che corse verso il cavallo nitrendo. Quando
lo stallone riconobbe che era una cavalla, s'imbizzarrì, strappò le redini e
corse dalla giumenta e scappò con essa dentro al bosco, e l'artigiano dietro per
riprendersi il cavallo. I due cavalli però corsero tutta la notte e l'artigiano
trascorse là la notte e il giorno dopo il lavoro non fu fatto com'era stato
fatto prima. Quando l'artigiano vide che il lavoro non poteva essere completato
fu preso dallo jötunmóðr. Quando gli Æsir
videro chiaramente che era un gigante di montagna, allora non onorarono la loro
promessa e chiamarono Þórr, il quale
giunse immediatamente vibrando in aria il martello
Mjöllnir, pagando in questo
modo il compenso dell'artigiano: non col sole o la luna, e non gli concesse
nemmeno di abitare nello Jötunheimr.
Col primo colpo gli frantumò la testa in mille schegge e lo sprofondò giù oltre
il
Niflheimr. |
 |
|
42g |
En Loki hafði þá ferð haft til
Svaðilfǿra at nökkvoru síðar bar
hann fyl. Þat var grátt ok hafði
átta fǿtr, ok er sá hestr beztr
með goðum ok mönnum.
|
Nel frattempo Loki aveva giaciuto con
Svaðilfǿri e in seguito diede alla luce un puledro. Esso era grigio, aveva otto
zampe ed è il miglior cavallo fra gli dèi e gli uomini. |
|
|
42h |
Svá segir í Völuspá: |
Così dice la
Völuspá: |
|
|
|
|
{50} |
Þá gengu regin öll
á rökstóla,
ginnheilug goð,
ok of þat gættusk,
hverr hefði lopt allt
lævi blandit
eða ætt jötuns
Óðs mey gefna.
|
|
|
Tutti giunsero i potenti
nei loro collegi
gli altissimi dei
tennero consiglio,
chi aveva l'aria tutta
di sventura avvolta
o alla stirpe dei giganti
la sposa di Óðr donata.
|
 |
|
|
|
{51} |
Á gengusk eiðar,
orð ok sǿri,
mál öll meginlig
er á meðal fóru.
Þórr einn þat vann,
þrunginn móði,
hann sjaldan sitr
er hann slíkt of fregn.
|
|
|
Si ruppe la promessa,
la parola e il voto,
tutti i giuramenti
fra loro stabiliti.
Solo Þórr l'uccise,
terribile nell'ira,
di rado egli pazienta
se tali cose apprende.
|
|
|
|
|
|
|
43 |
[Frá Skíðblaðni] |
[Skíðblaðnir] |
|
|
43a |
Þá mælti Gangleri: — Hvat er at
segja frá Skíðblaðni er hann er
beztr skipa? Hvárt er ekki skip
jafngott sem hann er eða jafnmikit? |
Quindi parlò
Gangleri: — Cosa c'è da dire di Skíðblaðnir,
che è la migliore delle navi? C'è qualche altra nave che la eguagli in
grandezza? |
|
|
43b |
Hár segir: — Skíðblaðnir er beztr
skipanna ok með mestum hagleik gerr,
en Naglfari er mest skip, þat er á
Muspell. Dvergar nökkvorir, synir
Ívalda, gerðu Skíðblaðni ok gáfu
Frey skipit. Hann er svá mikill at
allir æsir megu skipa hann með
vápnum ok herbúnaði, ok hefir hann
byr þegar er segl er dregit, hvert
er fara skal. En þá er eigi skal
fara með hann á sæ, þá er hann görr
af svá mörgum hlutum ok með svá
mikilli list at hann má vefja saman
sem dúk ok hafa í pung sínum.
|
Disse Hár: — Skíðblaðnir è la migliore
delle navi ed è costruita con grande arte, ma è
Naglfar la nave più grande, che sta in
Múspell. Alcuni nani, figli di Ívaldi,
costruirono Skíðblaðnir e la diedero a
Freyr. Essa era così grande che tutti gli
Æsir potevano salirvi con armi e armature e ha sempre vento propizio
quando la vela è issata, ovunque debba andare. Quando però non c'è bisogno di
viaggiare per mare, essa è fatta con materiali così portentosi e con un tale
ingegno che la si può ripiegare come un panno e mettersela in borsa. |
|
|
|
|
|
 |
|
44 |
Hér þegir Þriði |
Qui interviene Þriði [?] |
|
44a |
Þá mælti Gangleri: — Gott skip er
Skíðblaðnir en allmikil fjölkyngi
mun við vera höfð áðr svá fái gert.
Hvárt hefir Þórr hvergi svá farit
at hann hafi hitt fyrir sér svá
ríkt eða ramt at honum hafi ofrefli
í verit fyrir afls sakar eða
fjölkyngi? |
Quindi parlò
Gangleri: — Skíðblaðnir è una buona nave,
ma una grande magia dev'essere stata impiegata su di essa per conferirle tali
proprietà. È mai capitato a Þórr di
trovarsi innanzi a qualcosa di così potente e forte da essere a lui superiore
per forza o magia? |
|
|
44b |
Þá mælti Hár: — Fár maðr vættir mik
at frá því kunni segja, en margt
hefir honum harðfǿrt þótt. En þótt
svá hafi verit at nökkvorr hlutr
hafi svá verit ramr eða sterkr at Þórr
hafi eigi sigr fengit á unnit, þá
er eigi skylt at segja frá, fyrir því
at mörg dǿmi eru til þess ok því
eru allir skyldir at trúa at Þórr
er mátkastr.
|
Quindi parlò Hár: — Pochi credo siano
in grado di dirlo, tuttavia molte cose per lui sono state ardue da superare. Se
comunque vi fosse stato qualche cosa di talmente potente e forte che nemmeno Þórr
fosse riuscito a vincere, non sarebbe necessario parlarne, poiché molte prove vi
sono a conforto del fatto che Þórr sia il
più potente e tutti sono tenuti a crederlo. |
|
|
44c |
Þá mælti Gangleri: — Svá lízk mér
sem þess hlutar mun ek yðr spurt
hafa er engi er til fǿrr at segja. |
Quindi parlò
Gangleri: — Mi pare di avervi chiesto
qualcosa di cui nessuno sia capace di parlare. |
|
|
44d |
Þá mælti Jafnhár: — Heyrt höfum vér
sagt frá þeim atburðum er oss þykkja
ótrúligir at sannir muni vera. En
hér mun sjá sitja nær er vita mun
sönn tíðindi af at segja, ok muntu
því trúa at hann mun eigi ljúga nú
it fyrsta sinn er aldri laug fyrr. |
Quindi parlò Jafnhár: — Abbiamo
udito narrare di eventi che riteniamo incredibili, ma che potrebbero tuttavia
essere veri. Qui vicino però siede chi saprà raccontare il vero e tu potrai ben
credere che non mentirà ora per la prima volta chi non ha mai mentito in
precedenza. |
|
|
44e |
Þá mælti Gangleri: — Hér mun ek
standa ok hlýða ef nökkvor órlausn
fær þessa máls, en at öðrum kosti
kalla ek yðr vera yfirkomna ef þér
kunnið eigi at segja þat er ek spyr. |
Quindi disse
Gangleri: — Io starò qui e ascolterò se in
seguito a questo discorso otterrò qualche risposta, ma se invece non potrete
replicare a ciò che chiedo, vi dichiarerò sconfitti. |
|
|
|
|
|
|
|
|
Hér hefr sögu Þórs ok Útgarðaloka |
Qui inizia la saga di Þórr e Útgarðaloki |
|
|
44f |
Þá mælti Þriði: — Auðsýnt
er nú at hann vill þessi tíðindi vita þótt oss þykki eigi fagrt at segja. En
þér er at þegja. Þat er upphaf þessa máls at Ökuþórr fór með hafra sína ok
reið, ok með honum sá áss er Loki er kallaðr. Koma þeir at kveldi til eins
búanda ok fá þeir náttstað. En um kveldit tók Þórr hafra sína ok skar báða,
eptir þat váru þeir flegnir ok bornir til ketils. En er soðit var, þá
settisk Þórr til náttverðar ok þeir lagsmenn. Þórr bauð til matar með sér
búandanum ok konu hans ok börnum þeira. Sonr búa hét Þjálfi, en Röskva
dóttir. Þá lagði Þórr hafrstökurnar útar frá eldinum ok mælti at búandi ok
heimamenn hans skyldu kasta á hafrstökurnar beinunum. Þjálfi, son búanda,
helt á lærlegg hafrsins ok spretti á knífi sínum ok braut til mergjar. Þórr
dvalðisk þar of nóttina, en í óttu fyrir dag stóð hann upp ok klæddi sik,
tók hamarinn Mjölni ok brá upp ok vígði hafrstökurnar. Stóðu þá upp
hafrarnir ok var þá annarr haltr eptra fǿti. Þat fann Þórr ok talði at
búandinn eða hans hjón mundi eigi skynsamliga hafa farit með beinum hafrsins.
Kennir hann at brotinn var lærleggrinn. |
Allora parlò Þriði: — È
ora chiaro che costui voglia conoscere questa storia, nonostante essa appaia
sgradita da raccontare. Ora però dovrai tacere. Questa storia iniziò quando
Ökuþórr partì con i suoi capri e il suo carro e insieme a lui c'era quell'áss che si chiama
Loki. A sera essi giunsero alla casa di un
fattore e ricevettero un alloggio per la notte. Durante la serata
Þórr prese i suoi
capri e li uccise entrambi, dopodiché vennero scuoiati e arrostiti nel
calderone. Quando furono cotti, Þórr sedette a cena con i compagni e invitò
a mangiare anche il fattore, sua moglie e i loro figli. Il figlio del
fattore si chiamava Þjálfi, e la figlia Röskva. Quindi Þórr mise le pelli
dei capri lontani dal fuoco e disse al fattore e ai suoi servi di gettare
le ossa dei capri sulle pelli. Þjálfi, figlio del fattore, aveva un femore
di uno dei capri che incise col suo coltello e lo ruppe per prenderne il
midollo. Þórr rimase lì per la notte, ma quando giunse
ótta, prima del
giorno, si alzò, si vestì e prese il martello Mjöllnir, lo fece roteare e
benedisse le pelli dei capri. I capri allora si alzarono, ma uno di essi era
zoppo a una delle zampe posteriori. Þórr lo notò e disse che il fattore o
un suo domestico non erano stati attenti con una delle ossa del capro. Se ne
accorgeva poiché l'osso della coscia era rotto. |
 |
|
44g |
Eigi þarf langt frá því
at segja, vita megu þat allir hversu hræddr búandinn mundi vera er hann sá
at Þórr lét síga brýnnar ofan fyrir augun, en þat er sá augnanna, þá hugðisk
hann falla mundu fyrir sjóninni einni samt. Hann herði hendrnar at
hamarskaptinu svá at hvítnuðu knúarnir, en búandinn gerði sem ván var ok öll
hjúnin, kölluðu ákafliga, báðu sér friðar, buðu at fyrir kvæmi allt þat er þau
áttu. En er hann sá hræzlu þeira,
þá gekk af honum móðrinn ok sefaðisk hann ok tók af þeim í sætt börn þeira,
Þjálfa ok Rösku, ok gerðusk þau þá skyldir þjónustumenn Þórs ok fylgja þau
honum jafnan síðan.
|
Non occorre però parlarne a lungo: tutti possono immaginare quanto spaventato
potesse essere il fattore quando vide che Þórr
serrava le sopracciglia sopra gli occhi e, quando intravide quegli occhi, riuscì
solamente a cadere bocconi davanti al suo sguardo. Þórr
serrò le mani attorno al martello con tanta forza che le sue nocche
imbiancarono. Il fattore e tutto il suo seguito fecero allora ciò che c'era da
aspettarsi: gridarono fortissimo, implorando misericordia e offrirono come
ricompensa tutto quello che avevano. Quando egli vide il loro terrore, la furia
abbandonò Þórr, che si placò e come compenso prese i loro
figli, Þialfi e Röskva, i quali divennero quindi suoi servitori e da allora
lo seguono sempre. |
|
|
|
|
|
|
|
45 |
[Frá skiptum Þórs ok Skrýmis] |
[L'incontro fra Þórr e Skrýmir] |
|
|
45a |
Lét hann þar eptir hafra
ok byrjaði ferðina austr í Jötunheima ok allt til hafsins, ok þá fór hann út
yfir hafit þat it djúpa. En er hann kom til lands, þá gekk hann upp ok með
honum Loki ok Þjálfi ok Röskva. |
Þórr si lasciò i capri alle spalle e cominciò il suo viaggio a est, verso
il Jötunnheimr e dritto fino al mare, del quale attraversò quindi le
profondità. Giunto a terra, con lui approdarono
Loki, Þjalfi e Röskva. |
|
|
45b |
Þá er þau höfðu lítla
hríð gengit, varð fyrir þeim mörk stór. Gengu þau þann
dag allan til myrkrs. Þjálfi var allra manna fóthvatastr. Hann bar
kýl Þórs, en til vista var eigi gott. |
Dopo che ebbero camminato per un poco, si trovarono davanti una grande
foresta e camminarono quindi per tutto il giorno fino all'imbrunire. Þjalfi
di tutti gli uomini era il più veloce. Egli portava la borsa di Þórr,
ma dentro da mangiare non c'era nulla di buono. |
|
|
45c |
Þá er myrkt var orðit,
leituðu þeir sér til náttstaðar ok fundu fyrir sér skála nökkvorn mjök
mikinn. Váru dyrr á enda ok jafnbreiðar skálanum. Þar leituðu þeir sér
náttbóls. En of miðja nótt varð landskjálpti mikill, gekk jörðin undir þeim
skykkjum ok skalf húsit. Þá stóð Þórr upp ok hét á lagsmenn sína ok
leituðusk fyrir ok fundu afhús til hǿgri handar í miðjum skálanum ok gengu þanneg.
Settisk Þórr í dyrnar, en önnur þau váru innar frá honum ok váru þau hrædd,
en Þórr helt hamarskaptinu ok hugði at verja sik. Þá heyrðu þau ym mikinn ok
gný. |
Quando arrivò il buio si cercarono un riparo per la notte e si trovarono davanti
un rifugio molto grande. Vi era una porta al suo termine, ampia come tutta la
costruzione, ove essi stabilirono il loro alloggio notturno. Attorno a
mezzanotte vi fu però un grande terremoto. La terra sotto di loro tremava con
violenza e la casa si scuoteva. Þórr
allora si levò in piedi e chiamò i suoi compagni, avanzarono nel buio e, in
mezzo al salone, sul lato destro, trovarono una camera laterale, ove entrarono. Þórr
stava sulla porta, mentre gli altri erano all'interno, dietro di lui ed erano
terrorizzati; ma Þórr impugnava il
suo martello, pronto a difendersi. Allora udirono un suono roboante e un
grande frastuono. |
|
|
45d |
En er kom at dagan, þá
gekk Þórr út ok sér hvar lá maðr skamt frá honum í skóginum, ok var sá eigi
lítill. Hann svaf ok hraut sterkliga. Þá þóttisk Þórr skilja hvat látum
verit hafði of nóttina. Hann spennir sik megingjörðum ok óx honum ásmegin,
en í því vaknar sá maðr ok stóð skjótt upp. En þá er sagt at Þór varð bilt
einu sinni at slá hann með hamrinum, ok spurði hann at nafni, en sá nefndisk
Skrýmir, «en eigi þarf ek», sagði hann,
«at spyrja þik at nafni. Kenni ek at
þú ert Ásaþórr. En hvárt hefir þú dregit á braut hanzka minn?» |
Quando si fece giorno, Þórr andò fuori e
vide che nella foresta non molto lontano da lui c'era un uomo, il quale non era
certo piccolo, che dormiva e russava sonoramente. Þórr
quindi poté comprendere quale fosse il rumore che avevano udito durante la
notte. Si cinse la cintura della forza e crebbe in lui il potere divino. In quel
mentre l'uomo si destò e fu subito in piedi. Fu allora, si dice, che per la
prima volta a Þórr mancò il coraggio di
colpire col martello. Gli chiese dunque il suo nome e quello disse di
chiamarsi Skrýmir. «Io invece non ho bisogno» disse
«di chiedere il tuo
nome. So che tu sei Ásaþórr. Ma perché hai portato via il mio guanto?» |
 |
|
45e |
Seildisk þá
Skrýmir til ok tók upp hanzka sinn. Sér Þórr þá at þat hafði hann haft of
nóttina fyrir skála, en afhúsit, þat var þumlungrinn hanzkans. |
Skrýmir allungò la mano e prese il guanto. Þórr vide allora che esso era
ciò che durante la notte aveva usato come rifugio e che la stanza laterale
era il pollice del guanto. |
|
|
45f |
Skrýmir spurði ef Þórr
vildi hafa föruneyti hans, en Þórr játti því. Þá tók Skrýmir ok leysti nest
bagga sinn ok bjósk til at eta dögurð, en Þórr í öðrum stað ok hans félagar.
Skrýmir bauð þá at þeir legði mötuneyti sitt, en Þórr játti því. Þá batt Skrýmir
nest þeira allt í einn bagga ok lagði á bak sér. Hann gekk fyrir of daginn
ok steig heldr stórum. En síðan at kveldi leitaði Skrýmir þeim náttstaðar
undir eik nökkvorri mikilli. Þá mælti Skrýmir til Þórs
at hann vill leggjask niðr at sofna, «en þér takið nestbaggann ok búið til
nótturðar yðr». |
Skrýmir chiese se Þórr desiderasse la sua
compagnia, e Þórr disse di si.
Skrýmir prese allora il proprio tascapane, lo aprì e si apprestò a fare
colazione, mentre Þórr era altrove insieme ai suoi compagni. Skrýmir
propose quindi di condividere le provviste e Þórr acconsentì. Quindi Skrýmir unì
tutto il cibo in un'unica borsa e se lo mise in spalla. Durante il giorno
camminava davanti a loro e faceva grandi passi. Quando fu sera tarda, Skrýmir
trovò un riparo per la notte sotto una grande quercia e disse a Þórr
che voleva sdraiarsi e dormire «mentre voi prendete il tascapane e preparatevi
la cena». |
|
|
45g |
Því næst sofnar Skrýmir ok hraut fast, en Þórr tók
nestbaggann ok skal leysa. En svá er at segja, sem ótrúligt mun þykkja, at
engi knút fekk hann leyst ok engi álarendann hreyft svá at þá væri lausari
en áðr. Ok er hann sér at þetta verk má eigi nýtask þá varð hann reiðr,
greip þá hamarinn Mjölni tveim höndum ok steig fram öðrum fǿti at þar er Skrýmir
lá ok lýstr í höfuð honum. En Skrýmir vaknar ok spyrr hvárt laufsblað
nakkvat felli í höfuð honum, eða hvárt þeir hefði þá matazk ok sé búnir til
rekna. Þórr segir at þeir munu þá sofa ganga. Ganga þau þá undir aðra eik.
Er þat þér satt at segja at ekki var þá óttalaust at
sofa. |
Skrýmir si mise a dormire e a russare forte, mentre Þórr prese il
tascapane e fece per aprirlo. Sembrerà tuttavia incredibile da dire che non
riuscì a sciogliere alcun nodo, né ad allentare, seppur di poco, i capi
delle corde rispetto a prima. Quando vide che il suo sforzo era inutile
divenne furioso, afferrò con due mani il martello Mjöllnir, andò a grandi
passi nel posto dove giaceva Skrýmir e lo colpì alla testa. Skrýmir si
svegliò e chiese se una foglia fosse caduta sulla sua testa, poi chiese loro se
avessero mangiato e fossero pronti per il riposo. Þórr rispose che
stavano giusto per andare a dormire. Essi andarono dunque sotto un'altra
quercia ed è giusto dirti che nessuno dormì senza timori. |
|
|
45h |
En at
miðri nótt þá heyrir Þórr at Skrýmir hrýtr ok sefr fast, svá at dunar í
skóginum. Þá stendr hann upp ok gengr til hans, reiðir hamarinn títt ok hart
ok lýstr ofan í miðjan hvirfil honum. Hann kennir at hamarsmuðrinn søkkr
djúpt í höfuðit. En í því bili vaknar Skrýmir ok mælti:
«Hvat er nú, fell
akarn nökkvot í höfuð mér? Eða hvat er títt um þik, Þórr?» |
A mezzanotte Þórr udì che Skrýmir russava e dormiva profondamente,
facendo rimbombare la foresta. Allora si alzò, si recò da lui, sollevò in
alto il martello e lo abbatté con forza nel mezzo del suo cranio, notando
come affondasse profondamente nella testa. In quel momento Skrýmir si
svegliò e chiese: «Cosa c'è ora? È
caduta una ghianda sulla mia testa? Cosa succede, Þórr?» |
|
|
45i |
En
Þórr gekk aptr skyndiliga ok svarar at hann var þá nývaknaðr, sagði at þá
var mið nótt ok enn væri mál at sofa. Þá hugsaði Þórr þat ef hann kvæmi svá
í fǿri at slá hann it þriðja högg, at aldri skyldi hann sjá sik síðan; liggr
nú ok gætir ef Skrýmir sofnaði fast. |
Þórr se ne andò rapidamente e rispose che
si era appena svegliato, disse che era mezzanotte e che era ancora tempo di
dormire. Þórr pensava che se
fosse riuscito a sferrare al gigante un terzo colpo, egli non si sarebbe
certamente più visto, quindi sedette e andò a vedere se Skrýmir dormisse
ancora profondamente. |
|
|
45j |
En
litlu fyrir dagan, hann heyrir þá at Skrýmir mun sofnat hafa, stendr þá upp
ok hleypr at honum, reiðir þá hamarinn af öllu afli ok lýstr á þunnvangann
þann er upp vissi. Søkkr þá hamarrinn upp at skaptinu, en Skrýmir settisk
upp ok strauk of vangann ok mælti: «Hvárt
munu foglar nökkvorir sitja í trénu yfir mér? Mik grunar er ek vaknaða at
tros nökkvot af kvistunum felli í höfuð mér. Hvárt vakir þú, Þórr? Mál mun
vera upp at standa ok klæðask, en ekki eiguð þér nú langa leið fram til
borgarinnar er kallat er Útgarðr. Heyrt hefi ek at þér hafið kvisat í milli
yðvar at ek væra ekki lítill maðr vexti, en sjá skuluð þér þar stǿrri menn
ef þér komið í Útgarð. Nú mun ek ráða yðr heilræði: látið þér eigi stórliga
yfir yðr. Ekki munu hirðmenn Útgarðaloka vel þola þvílíkum kögursveinum
köpuryrði. En at öðrum kosti hverfið aptr, ok þann ætla ek yðr betra af at
taka. En ef þér vilið fram fara, þá stefnið þér í austr, en ek á nú norðr
leið til fjalla þessa er nú munuð þér sjá mega».
|
Poco prima del giorno sentì che Skrýmir si era addormentato, quindi si
alzò, gli corse incontro, sollevò il martello e con tutta la sua forza colpì
la tempia che era rivolta verso l'alto. Questa volta il martello affondò
fino al manico e Skrýmir si alzò, si sfregò le guance chiedendo:
«Qualche uccello era per caso appollaiato
sull'albero sopra di me? Mi è parso, mentre mi svegliavo, che qualche frasca mi
cadesse in testa. Sei sveglio tu, Þórr?
È ora di di alzarsi e di vestirsi, non vi resta ancora molto per arrivare
alla rocca chiamata Útgarðr. Ho
sentito che mormoravate fra di voi che io non sarei un uomo piccolo di levatura,
ma se arriverete a
Útgarðr, potrete
vedere uomini ancora più grandi. Ora vi do un consiglio assennato: non vi
comportate con arroganza, poiché gli sgherri di Útgarðaloki non prenderanno
bene le beffe di piccoletti come voi. Oppure tornate indietro e penso che
sarebbe la cosa migliore per voi da fare. Se però volete andare avanti, allora
andate verso est; io invece ora vado a nord verso quei monti che ora potete
vedere». |
 |
|
45k |
Tekr
Skrýmir nestbaggann ok kastar á bak sér ok snýr þvers á braut í skóginn frá
þeim, ok eigi er þess getit at æsirnir bæði þá heila hittask. |
Skrýmir prese il
tascapane, se lo gettò sulla schiena, andandosene via per la foresta e si
suppone che in quel momento gli æsir non gli augurassero buona fortuna. |
 |
|
|
|
|
|
|
46 |
Frá íþróttum Þórs
ok félaga hans |
[Le imprese di Þórr e dei suoi compagni] |
|
|
46a |
Þórr fór
fram á leið ok þeir félagar ok gekk fram til miðs dags. Þá sá þeir borg
standa á völlum nökkvorum ok settu hnakkann á bak sér aptr áðr þeir fengu
sét yfir upp, ganga til borgarinnar ok var grind fyrir borghliðinu ok lokin
aptr. Þórr gekk á grindina ok fekk eigi upp lokit, en er þeir þreyttu at
komask í borgina þá smugu þeir milli spalanna ok kómu svá inn, sá þá höll
mikla ok gengu þannig. Var hurðin opin. Þá gengu þeir inn ok sá þar marga
menn á tvá bekki ok flesta ǿrit stóra. Því næst koma þeir fyrir konunginn,
Útgarðaloka, ok kvöddu hann, en hann leit seint til þeira ok glotti um tönn
ok mælti: «Seint er um langan veg at spyrja tíðinda.
Eða er annan veg en ek hygg, at þessi sveinstauli sé Ökuþórr? En meiri muntu
vera en mér lízk þú. Eða hvat íþrótta er þat er þér félagar þykkisk vera við
búnir? Engi skal hér vera með oss sá er eigi kunni nökkurs konar list eða
kunnandi um fram flesta menn». |
Þórr prese la sua strada coi suoi compagni
e proseguì fino a mezzogiorno. In quel momento essi videro una rocca che stava
in mezzo a una pianura e per guardarla dovettero inarcare il collo fino alla
schiena prima di riuscire a vederne la sommità. Giunsero fino alla rocca,
davanti alle porte, che erano chiuse da un cancello.
Þórr andò davanti al cancello e non riuscì ad
aprirlo, ma nello sforzo di penetrare dentro la rocca, essi strisciarono fra
le sbarre e così le attraversarono. Trovarono allora grande höll, dove
entrarono, poiché la porta era aperta. Proseguirono dentro e videro molti
uomini seduti su due panche, molti dei quali erano enormi. Giunsero quindi
davanti al re Útgarðaloki e lo salutarono, ma lui li osservò lentamente,
sogghignò mostrando i denti e disse: «È tardi per chiedere notizie a chi ha
percorso una lunga via, ma per via d'altro io chiedo: questo giovanotto è
Ökuþórr? Certamente sarai più grande di
quanto non mi appaia. Per quali prove tu e i tuoi compagni pensate di esser
pronti? Non resterà in mezzo a noi chi non conosce un'arte di qualche tipo o sia
astuto più della maggioranza degli uomini». |
|
|
46b |
Þá segir
sá er síðarst gekk, er Loki heitir: «Kann ek þá íþrótt er ek em albúinn at
reyna, at engi er hér sá inni er skjótara skal eta mat sinn en ek».
|
Quindi parlò colui che veniva per ultimo, che si chiamava
Loki: «Io posseggo questa abilità, che sono
disposto a mettere alla prova: nessuno qui può mangiare cibo più velocemente di
me». |
|
|
46c |
Þá svarar
Útgarðaloki: «Íþrótt er þat ef þú efnir, ok freista skal þá þessar íþróttar,» kallaði útar á bekkinn at sá er Logi heitir skal ganga á gólf fram ok
freista sín í móti Loka. |
Rispose Útgarðaloki: «Questa sarà
un'abilità se riuscirai a dimostrarla e sarà dunque messa alla prova».
Chiamò dall'altra estremità della panca uno che si chiama
Logi, affinché
avanzasse nella sala e si misurasse con Loki. |
|
|
46d |
Þá var
tekit trog eitt ok borit inn á hallargólfit ok fyllt af slátri. Settisk Loki
at öðrum enda en Logi at öðrum, ok át hvártveggi sem tíðast ok mǿttusk í
miðju troginu. Hafði þá Loki etit slátr allt af beinum, en Logi hafði ok
etit slátr allt ok beinin með ok svá trogit, ok sýndisk nú öllum sem Loki
hefði látit leikinn. |
Venne allora presa una mangiatoia, posta sul pavimento della sala e
riempita di carne. Loki sedette a un capo e
Logi all'altro, ciascuno
mangiava più veloce che poteva e s'incontrarono nel mezzo del truogolo.
Mentre però Loki aveva mangiato la carne fino alle ossa,
Logi aveva mangiato
tutta la carne con anche le ossa e perfino la mangiatoia. Parve quindi a
tutti che Loki avesse perso la sfida. |
|
|
46e |
Þá spyrr
Útgarðaloki hvat sá hinn ungi maðr kunni leika, en Þjálfi segir at hann mun
freista at renna skeið nökkvor við einhvern þann er Útgarðaloki fær til.
Hann segir, Útgarðaloki, at þetta er góð íþrótt ok kallar þess meiri ván at
hann sé vel at sér búinn of skjótleikinn ef hann skal þessa íþrótt inna, en
þó lætr hann skjótt þessa skulu freista. Stendr þá upp Útgarðaloki ok gengr
út, ok var þar gott skeið at renna eptir sléttum velli. Þá kallar
Útgarðaloki til sín sveinstaula nökkvorn, er nefndr er Hugi, ok bað hann
renna í köpp við Þjálfa. Þá taka þeir it fyrsta skeið, ok er Hugi því framar
at hann snýsk aptr í móti honum at skeiðsenda. |
Útgarðaloki chiese allora cosa fosse in grado di fare il giovane e Þjálfi
disse che si sarebbe impegnato a correre in gara con chiunque
Útgarðaloki
avesse scelto. Allora Útgarðaloki disse che si trattava di una bella idea e
che da lui si aspettava che fosse dotato di una buona velocità, sempre che
fosse riuscito a dimostrarlo e volle subito predisporre la prova.
Útgarðaloki quindi si alzò e andò fuori ove c'era un buon posto per la gara,
lungo una zona piana. Chiamò allora un giovane che si chiamava Hugi e gli
chiese di correre in gara con Þjálfi. Essi fecero la prima corsa e Hugi era
così avanti che, giunto al traguardo, si voltò indietro per andare incontro
a Þjálfi. |
|
|
46f |
Þá mælti
Útgarðaloki: «Þurfa muntu, Þjálfi, at leggja þik meir fram ef þú skalt vinna
leikinn, en þó er þat satt at ekki hafa hér komit þeir menn er mér þykkir
fóthvatari en svá». |
Quindi parlò Útgarðaloki: «Bisognerà, Þjálfi,
che tu ti sforzi maggiormente se vuoi vincere la gara, tuttavia è vero che qui
non è mai giunto nessuno che fosse più veloce in corsa di così». |
|
|
46g |
Þá taka þeir
aptr annat skeið, ok þá er Hugi er kominn til skeiðsenda ok hann snýsk aptr,
þá var langt kólfskot til Þjálfa. |
Fecero un'altra gara e quando Hugi era arrivato al traguardo e si era
voltato indietro, c'era ancora un lungo tiro d'arco da Þjálfi. |
|
|
46h |
Þá mælti
Útgarðaloki: «Vel þykki mér Þjálfi renna skeiðit, en eigi trúi ek honum nú
at hann vinni leikinn. En nú mun reyna er þeir renna it þriðja skeiðit». |
Parlò quindi Útgarðaloki: «Mi sembra che Þjálfi
abbia corso bene, anche se credo che non abbia vinto la gara. Questo però verrà
deciso adesso, che corrono il terzo giro». |
|
|
46i |
Þá taka þeir enn
skeið, en er Hugi er kominn til skeiðsenda ok snýsk aptr, ok er Þjálfi eigi
þá kominn á mitt skeiðit. Þá segja allir at reynt er um þenna leik. |
Fecero quindi una terza gara, ma quando Hugi arrivò al traguardo e si
voltò, Þjálfi non era ancora giunto a metà del percorso. Tutti dissero
quindi che la gara aveva avuto il suo esito. |
|
|
46j |
Þá spyrr
Útgarðaloki Þór hvat þeira íþrótta mun vera er hann muni vilja birta fyrir
þeim, svá miklar sögur sem menn hafa gört um stórvirki hans.
Þá mælti Þórr at helzt vill hann þat taka til at þreyta
drykkju við einhvern mann. |
Útgarðaloki chiese dunque a Þórr in quali
imprese avesse voluto misurarsi davanti a loro, dato che gli uomini avevano
narrato grandi saghe circa la sua grande forza.
Þórr disse che più di tutto gli sarebbe piaciuto fare a
gare di bevute con qualcuno. |
|
|
46k |
Útgarðaloki segir at þat má vel vera ok gengr inn
í höllina ok kallar skutilsvein sinn, biðr at hann taki vítishorn þat er
hirðmenn eru vanir at drekka af. Því næst kemr fram skutilsveinn með horninu
ok fær Þór í hönd. |
Útgarðaloki disse che poteva farlo senza problemi. Si recò nella höll,
chiamò il suo coppiere e gli ordinò di prendere il vítishorn da cui i
suoi bravi erano soliti bere. Il coppiere tornò subito dopo col corno e lo diede
in mano a Þórr. |
 |
|
46l |
Þá mælti
Útgarðaloki: «Af horni þessu þykkir þá vel drukkit ef í einum drykk gengr af,
en sumir menn drekka af í tveim drykkjum. En engi er svá lítill drykkjumaðr
at eigi gangi af í þrimr». |
Disse quindi Útgarðaloki: «Si
ritiene che bere bene da questo corno significhi vuotarlo in un sol sorso. Ad
alcuni occorrono due sorsi, ma nessuno bevitore è così scarso da finirlo in tre
sorsi». |
|
|
46m |
Þórr lítr á
hornit ok sýnisk ekki mikit, ok er þó heldr langt. En hann er mjök þyrstr,
tekr at drekka ok svelgr allstórum ok hyggr at eigi skal þurfa at lúta optar
at sinni í hornit. En er hann þraut eyrindit ok hann laut ór horninu ok sér
hvat leið drykkinum, ok lízk honum svá sem alllítill munr mun vera at nú sé
lægra í horninu en áðr. |
Þórr guardò il corno e non gli parve grande, anche se era piuttosto
lungo. Aveva molta sete, quindi si mise a bere con grande foga e pensò che
non avrebbe avuto bisogno di calare ancora il corno su di sé. Quando però il
fiato gli venne meno, abbassò il corno e guardò com'era andata la bevuta:
gli parve che il liquido rimasto dentro fosse calato pochissimo rispetto a
prima. |
|
|
46n |
Þá mælti
Útgarðaloki: «Vel er drukkit ok eigi til mikit. Eigi mundak trúa ef mér væri
sagt frá at Ásaþórr mundi eigi meira drykk drekka, en þó veit ek at þú munt
vilja drekka af í öðrum drykk». |
Quindi disse Útgarðaloki: «Una buona bevuta, ma certo non enorme. Non
avrei mai creduto, se me l'avessero detto, che
Ásaþórr non potesse bere un sorso più
profondo. So comunque che lo vorrai vuotare con un'altra bevuta». |
|
|
46o |
Þórr
svarar øngu, setr hornit á munn sér ok hyggr nú at hann skal drekka meira
drykk ok þreytir á drykkjuna sem honum vansk til eyrindi, ok sér enn at
stikillinn hornsins vill ekki upp svá mjök sem honum líkar. Ok er hann tók
hornit af munni sér ok sér í, lízk honum nú svá sem minna hafi þorrit en í
inu fyrra sinni. Er nú gott berandi borð á horninu. |
Þórr non rispose, si portò il corno davanti alla bocca e pensò di dover
fare una gran bevuta e si sforzò di bere finché non gli mancò il respiro.
Vide però che la punta del corno non si sollevava tanto quanto egli voleva.
Quando allontanò il corno dalla bocca e vi guardò dentro, gli parve che il
livello fosse diminuito ancor meno della prima volta, ma era diminuito
abbastanza da poterlo muovere senza spandere. |
|
|
46p |
Þá mælti Útgarðaloki: «Hvat er
nú, Þórr? Muntu nú eigi sparask til eins drykkjar meira en þér mun hagr á
vera? Svá lízk mér, ef þú skalt nú drekka af horninu hinn þriðja drykkinn
sem þessi mun mestr ætlaðr. En ekki muntu mega hér með oss heita svá mikill
maðr sem æsir kalla þik, ef þú gerir eigi meira af þér um aðra leika en mér
lízk sem um þenna mun vera». |
Quindi disse Útgarðaloki: «Cosa c'è ora, Þórr? Non vorrai risparmiarti
per un unica grande bevuta di cui pensi di essere capace? Io credo che se
berrai un terzo sorso, converrai che questo dovrà essere il più profondo. Ma
non potrai essere chiamato da noi un uomo valente, così come ti ritengono
gli Æsir, se non darai miglior
prova di te stesso in altre imprese più di quanto non risulti da questa». |
|
|
46q |
Þá varð Þórr reiðr, setr hornit
á munn sér ok drekkr sem ákafligast má hann ok þrýtr sem lengst at drykknum.
En er hann sá í hornit, þá hafði nú helzt nökkut munr á fengizk.
Ok þá býðr hann upp hornit ok vill eigi drekka meira. |
Þórr allora divenne furioso, si portò il corno alla bocca e bevve quanto
più smisuratamente poté, sostenendo la bevuta per tantissimo tempo. Quando
guardò dentro il corno, vide che almeno era riuscito a ottenere una certa
differenza. Allontanò quindi il corno e non volle più bere. |
|
|
46r |
Þá mælti
Útgarðaloki: «Auðsét er nú at máttr þinn er ekki svá mikill sem vér hugðum.
En viltu freista um fleiri leika? Sjá má nú at ekki nýtir þú hér af». |
Disse quindi Útgarðaloki: «Ora è
piuttosto evidente che la tua forza non è così grande come pensavamo. Vuoi però
affrontare qualche altra prova? Sembra chiaro però che non ne otterrai alcun
vantaggio». |
|
|
46s |
Þórr svarar: «Freista má ek enn of nökkura leika. En undarliga mundi mér þykkja, þá er ek
var heima með ásum, ef þvílíkir drykkir væri svá litlir kallaðir. En
hvat leik vilið þér nú bjóða mér?» |
Rispose Þórr: «Io posso affrontare alte prove. Avrei comunque trovato
strano, quand'ero a casa con gli Æsir,
se bevute simili fossero ritenute piccole. Quale prova vuoi ora propormi?» |
|
|
46t |
Þá mælti Útgarðaloki: «Þat gera
hér ungir sveinar, er lítit mark mun at þykkja, at hefja upp af jörðu kött
minn. En eigi mundak kunna at mæla þvílíkt við Ásaþór ef ek hefða eigi sét
fyrr at þú ert miklu minni fyrir þér en ek hugða». |
Disse Útgarðaloki: «Una cosa che qui fanno i giovani e che sembrerà di
ben poco conto: sollevare da terra il mio gatto. Non avrei certo proposto
una cosa simile ad Ásaþórr, se prima
non avessi visto che vali molto meno di quanto pensassi». |
|
|
46u |
Því næst hljóp fram köttr
einn grár á hallargólfit ok heldr mikill, en Þórr gekk til ok tók hendi
sinni niðr undir miðjan kviðinn ok lypti upp, en köttrinn beygði kenginn svá
sem Þórr rétti upp höndina. En er Þórr seildisk svá langt upp sem hann mátti
lengst, þá létti köttrinn einum fǿti, ok fær Þórr eigi framit þenna leik. |
Quindi balzò in mezzo alla sala un gatto grigio piuttosto grosso.
Þórr gli andò vicino, gli mise la propria
mano sotto la pancia e lo sollevò, ma il gatto inarcava la schiena tanto quanto
Þórr sollevava la mano. Quando
Þórr
aveva sollevato la mano più in alto che poteva, il gatto aveva alzato solo
una zampa e Þórr non riuscì ad avanzare oltre in questa prova. |
|
|
46v |
Þá mælti Útgarðaloki: «Svá fór
þessi leikr sem mik varði. Köttrinn er heldr mikill, en Þórr er lágr ok
lítill hjá stórmenni því sem hér er með oss». |
Quindi parlò Útgarðaloki: «Questa prova è andata come avevo previsto. Il gatto è
piuttosto grosso, mentre Þórr è debole e
piccolo in confronto ai grandi uomini che sono qui con noi». |
|
|
46w |
Þá mælti Þórr: «Svá lítinn sem þér
kallið mik, þá gangi nú til einnhverr ok fáisk við mik! Nú em ek reiðr!» |
Quindi disse Þórr: «Per quanto tu mi
chiami piccolo, venga avanti qualcuno e combatta con me! Ora sono furioso!» |
|
|
46x |
Þá svarar Útgarðaloki ok litask
um á bekkina ok mælti: «Eigi sé ek þann mann hér inni er eigi mun lítilræði
í þykkja at fásk við þik». Ok enn mælti hann: «Sjám fyrst. Kalli mér hingat
kerlinguna fóstru mína, Elli, ok fáisk Þórr við hana ef hann vill. Fellt
hefir hon þá menn er mér hafa litizk eigi ósterkligri en Þórr er». |
Útgarðaloki guardò fra le panche e rispose: «Non vedo qui nessuno che non
possa ritenere cosa da nulla un combattimento con te». Disse ancora: «Però
vediamo: sia chiamata qui davanti l'anziana donna, la mia levatrice Elli, e
Þórr combatta con lei, se vuole. Ella però
ha abbattuto uomini che non mi sono sembrati meno forti di quanto sia
Þórr». |
|
|
46y |
Því næst gekk í höllina kerling
ein gömul. Þá mælti Útgarðaloki at hon skal taka fang við Ásaþór. Ekki er
langt um at gera. Svá fór fang þat at því harðara er Þórr knúðisk at fanginu,
því fastara stóð hon. Þá tók kerling at leita til bragða, ok varð Þórr þá
lauss á fótum, ok váru þær sviptingar allharðar ok eigi lengi áðr en Þórr
fell á kné öðrum fǿti. . |
Entrò quindi nella sala una vecchia donna, a cui
Útgarðaloki disse che doveva
battersi con Ásaþórr. Non c'è bisogno di
dilungarsi: nello scontro accadeva che quanta più forza usava
Þórr, tanto più ella resisteva. La vecchia
provò dunque a muoversi e Þórr perse
l'equilibrio e la lotta si fece violenta; dopo non molto a
Þórr cedette e cadde su un ginocchio. |
|
|
46z |
Þá gekk til Útgarðaloki, bað þau
hætta fanginu ok sagði svá at Þórr
mundi eigi þurfa at bjóða fleirum
mönnum fang í hans höll. Var þá ok
liðit á nótt. Vísaði Útgarðaloki Þór
ok þeim félögum til sætis ok
dveljask þar náttlangt í góðum
fagnaði |
Si fece allora avanti Útgarðaloki, che impose loro di cessare lo scontro e disse
che Þórr non avrebbe più dovuto sforzarsi
di combattere contro altri uomini del suo seguito. Così fu e giunse la notte.
Útgarðaloki offrì a Þórr e ai suoi
compagni un posto e passarono tutta la notte in grande allegria. |
|
|
|
|
|
|
|
47 |
Skilnaðr Þórs ok
Útgarða-Loka |
[La separazione di Þórr e Útgarðaloki] |
|
|
47a |
En at morgni þegar
dagaði stendr Þórr upp ok þeir
félagar, klæða sik ok eru búnir
braut at ganga. Þá kom þar
Útgarðaloki ok lét setja þeim borð.
Skorti þá eigi góðan fagnað, mat ok
drykk. En er þeir hafa matazk, þá
snúask þeir til ferðar. Útgarðaloki
fylgir þeim út, gengr með þeim
braut ór borginni. En at skilnaði
þá mælti Útgarðaloki til Þórs ok
spyrr hvernig honum þykkir ferð sín
orðin eða hvárt hann hefir hitt
ríkara mann nökkvorn en sik. Þórr
segir at eigi mun hann þat segja at
eigi hafi hann mikla ósǿmð farit í
þeira viðskiptum, «en
þó veit ek at þér munuð kalla mik
lítinn mann fyrir mér, ok uni ek
því illa». |
Il mattino seguente, mentre albeggiava, Þórr
si alzò insieme ai suoi compagni, si vestirono e si prepararono a partire. Venne
allora Útgarðaloki e fece preparare
per loro un tavolo. Non mancarono buona ospitalità, cibo e bevande, ma quando
ebbero mangiato, si misero comunque in viaggio.
Útgarðaloki li accompagnò fuori,
seguendoli a lungo fuori della rocca e, al momento di separarsi, parlò a Þórr
e chiese come pensasse fosse stato il suo viaggio e se avesse incontrato
qualcuno più forte di lui. Þórr rispose
che non poteva negare di aver subito un grande disonore durante il loro
incontro. «So che dirai che sono uomo di poco conto e me ne dispiaccio». |
|
|
47b |
Þá mælti
Útgarðaloki: «Nú
skal segja þér it sanna er þú ert
út kominn ór borginni, at ef ek
lifi ok megak ráða þá skaltu aldri
optar í hana koma. Ok þat veit trúa
mín at aldri hefðir þú í hana komit,
ef ek hefða vitat áðr at þú hefðir
svá mikinn krapt með þér, ok þú
hafðir svá nær haft oss mikilli
ófǿru. |
Parlò quindi Útgarðaloki: «Ti dirò
la verità, ora che sei uscito dalla rocca, e se vivrò e vi avrò potere, tu non
dovrai più entrarvi. In fede mia, non ci saresti mai entrato, se io avessi
saputo prima che tu fossi dotato di tanta forza e che avresti potuto metterci in
così grande pericolo. |
|
|
47c |
En sjónhverfingar
hefi ek gert þér, svá at fyrsta
sinn er ek fann þik á skóginum, kom
ek til fundar við yðr. Ok þá er þú
skyldir leysa nestbaggann, þá
hafðak bundit með grésjárni, en þú
fant eigi hvar upp skyldi lúka. En
því næst laust þú mik með hamrinum
þrjú högg, ok var it fyrsta minzt,
ok var þó svá mikit at mér mundi
endask til bana ef á hefði komit.
En þar er þú sátt hjá höll minni
setberg ok þar sáttu ofan í þrjá
dali ferskeytta ok einn djúpastan,
þar váru hamarspor þín. Setberginu
brá ek fyrir höggin, en eigi sátt
þú þat. |
Sappi che ti ho illuso con visioni ingannevoli: innanzitutto fui io a trovarvi
nella foresta e io giunsi per scovarvi. Quando tu facesti per aprire il
tascapane, io l'avevo legato con un filo di ferro incantato e tu non trovasti il
capo da cui slegarlo. Ma poi mi hai sferrato tre colpi col martello e il primo
era il più debole, ma era comunque talmente potente che avrebbe potuto
uccidermi, se mi avesse raggiunto. Quando poi hai visto vicino alla mia höll
una monte appiattito, con tre valli quadrate sulla cima, una delle quali assai
profonda, quelli erano i segni del tuo martello. Ho spostato io il monte piatto
per parare il colpo, ma tu non te ne sei accorto. |
 |
|
47d |
Svá var ok of
leikana er þreyttuð við hirðmenn
mína. Þá var þat it fyrsta er Loki
gerði, hann var mjök soltinn ok át
títt. En sá er Logi heitir, þat var
villieldr, ok brenndi hann eigi
seinna trogit en slátrit. |
Così è stato anche per le prove che hai sostenuto contro gli uomini del mio
seguito, nelle quali il primo a gareggiare è stato
Loki. Egli era molto affamato e mangiò a
tutta velocità, ma colui che si chiama Logi
era vilieldr, il fuoco selvaggio, e bruciò la mangiatoia non più
lentamente della carne. |
 |
|
47e |
En er Þjálfi
þreytti rásina við þann er Hugi hét,
þat var hugr minn, ok var Þjálfa
eigi vænt at þreyta skjótfǿri hans. |
Quando Þjalfi gareggiò con colui che si chiama Hugi, quello era hugr, il
mio pensiero, e non potevamo certo aspettarci che Þjalfi potesse misurarsi in
velocità con esso. |
 |
|
47f |
En er þú drakt af
horninu ok þótti þér seint líða, en
þat veit trúa mín at þá varð þat
undr er ek munda eigi trúa at vera
mætti. Annarr endir hornsins var út
í hafi, en þat sáttu eigi. En nú er
þú kemr til sjávarins, þá muntu sjá
mega hvern þurð þú hefir drukkit á
sænum». |
Quando poi tu bevesti dal corno e ti sembrava di progredire lentamente, in fede
mia quello fu un prodigio che non avrei mai creduto potesse accadere.
L'estremità del corno arrivava fuori fino all'oceano, ma tu non lo vedesti.
Adesso però che sei arrivato al mare potrai vedere quanto l'hai abbassato
bevendolo». |
|
|
47g |
Þat eru nú fjörur
kallaðar. |
È ciò che ora viene chiamato bassa marea. |
 |
|
47h |
Ok enn mælti hann:
«Eigi þótti mér
hitt minna vera vert er þú lyptir
upp kettinum, ok þér satt at segja
þá hræddusk allir þeir er sá er þú
lyptir af jörðu einum fǿtinum. En
sá köttr var eigi sem þér sýndisk:
þat var Miðgarðsormr, er liggr um
lönd öll, ok vansk honum varliga
lengðin til at jörðina tǿki sporðr
ok höfuð, ok svá langt seildisk þú
upp at skamt var þá til himins. |
Disse egli ancora: «Non mi sembrò meno degno di nota quando tu sollevasti il
gatto e invero ti dico che tutti si spaventarono quando videro che gli facesti
sollevare da terra una zampa. Quel gatto non era ciò che appariva: era il
Miðgarðsormr, che circonda tutte le
terre, ma la sua lunghezza bastò appena per tenergli a terra la coda e la testa;
tu allungasti tanto il braccio che poco mancava al cielo. |
|
|
47i |
En hitt var ok
mikit undr um fangit er þú stótt
svá lengi við ok felt eigi meir en
á kné öðrum fǿti er þú fekzk við
Elli, fyrir því at engi hefir sá
orðit ok engi mun verða ef svá
gamall er at elli bíðr, at eigi
komi ellin öllum til falls. |
È stato un grande prodigio anche la lotta che tu hai sostenuto tanto a lungo,
senza cedere se non con un ginocchio, quando combattesti contro Elli, la
vecchiaia, poiché nessuno è mai riuscito e mai nessuno riuscirà a non cadere
quando giunge la vecchiaia, se diviene abbastanza vecchio da incontrarla. |
 |
|
47j |
Ok er nú þat satt
at segja at vér munum skiljask, ok
mun þá betr hvárratveggju handar at
þér komið eigi optar mik at hitta.
Ek mun enn annat sinn verja borg
mína með þvílíkum vælum eða öðrum,
svá at ekki vald munuð þér á mér fá». |
E ora bisogna proprio dire che dobbiamo separarci e sarà meglio per entrambe le
parti che tu non venga ancora a cercarmi. Un'altra volta difenderò la mia
cittadella con simili artifici o con altri ancora, in modo tale che voi non
possiate avere potere su di me». |
|
|
47k |
En er Þórr heyrði
þessa tölu greip hann til hamarsins
ok bregðr á lopt, en er hann skal
fram reiða þá sér hann þar hvergi
Útgarðaloka. Ok þá snýsk hann aptr
til borgarinnar ok ætlask þá fyrir
at brjóta borgina. Þá sér hann þar
völlu víða ok fagra en ønga borg.
Snýsk hann þá aptr ok f[er]r leið
sína til þess er hann kom aptr í
Þrúðvanga. En þat er satt at segja
at þá hafði hann ráðit fyrir sér at
leita til ef saman mætti bera fundi
þeira Miðgarðsorms, sem síðan varð.
|
All'udire queste parole Þórr afferrò il
martello e lo sollevò in aria, ma quando fece per lanciarlo non vide più
Útgarðaloki. Tornò alla rocca,
deciso a ridurla in mille pezzi, ma al suo posto vide solo una vasta e bella
pianura e nessun castello. Si voltò dunque indietro e se ne andò per la sua
strada, fino a quando non tornò a
Þrúðvangar. A dire il vero egli decise in cuor
suo di affrontare ancora il Miðgarðsormr,
cosa che in seguito accadde. |
|
|
|
Nú ætla ek engan
kunna þér sannara at segja frá
þessi ferð Þórs. |
Io ritengo che nessuno possa ora raccontarti più fedelmente questo viaggio di Þórr. |
|
|
|
|
|
|
|
48 |
Hér segir frá því
er Þórr fór at draga Miðgarðsorminn |
Qui si narra di quando Þórr andò a pescare il Miðgarðsormr |
|
|
48a |
Þá mælti
Gangleri: — Allmikill
er fyrir sér Útgarðaloki, en með
vælum ok fjölkyngi ferr hann mjök.
En þat má sjá at hann er mikill
fyrir sér at hann átti hirðmenn þá
er mikinn mátt hafa. Eða hvárt
hefir Þórr ekki þessa hefnt? |
Quindi parlò Gangleri: — Útgarðaloki è davvero forte ed è
molto versato in astuzia e magia. La sua grandezza si può vedere dal fatto che
abbia al suo seguito delle guardie di siffatta potenza. Però si è mai vendicato Þórr
per questo? |
|
|
48b |
Hár svarar: — Eigi
er þat ókunnigt, þótt eigi sé
frǿðimenn, at Þórr leiðrétti þessa
ferðina er nú var frá sagt, ok
dvalðisk ekki lengi heima áðr hann
bjósk svá skyndiliga til
ferðarinnar at hann hafði eigi reið
ok eigi hafrana ok ekki föruneyti.
Gekk hann út of Miðgarð svá sem
ungr drengr ok kom einn aptan at
kveldi til jötuns nökkurs, sá er
Ymir nefndr. Þórr dvalðisk þar at
gistingu of nóttina. |
Rispose Hár: — È risaputo, anche
presso chi non è dotto, che Þórr rimediò a
questo viaggio di cui si è ora parlato e rimase a casa non molto a lungo prima
di prepararsi a partire così precipitosamente da andare via senza carro, capri
né scorta. Egli uscì da Miðgarðr
sotto le spoglie di un giovanotto e una sera giunse presso un gigante che aveva
nome Hymir, presso cui venne ospitato per la notte. |
 |
|
48c |
En í dagan stóð
Ymir upp ok klæddisk ok bjósk at
róa á sæ til fiskjar. En Þórr
spratt upp ok var skjótt búinn ok
bað at Ymir skyldi hann láta róa á
sæ með sér, en Ymir sagði at lítil
liðsemð mundi at honum vera, er
hann var lítill ok ungmenni eitt,
«ok mun þik kala ef ek sit svá
lengi ok útarliga sem ek em vanr». |
Quando fu giorno Hymir si alzò, si vestì e si preparò per andare a pesca in
barca, e anche Þórr saltò su, fu subito
pronto e chiese a Hymir di farlo andare in mare con lui. Hymir disse che gli
sarebbe stato di scarso aiuto, poiché era un uomo così piccolo e giovane «e
gelerai, se andrò a lungo e al largo com'è mia intenzione». |
|
|
48d |
En Þórr sagði at
hann mundi róa mega fyrir því frá
landi at eigi var víst hvárt hann
mundi fyrr beiðask at róa útan, ok
reiddisk Þórr jötninum svá at þá
var búit at hann mundi þegar láta
hamarinn skjalla honum, en hann lét
þat við berask, því at hann hugðisk
þá at reyna afl sitt í öðrum stað.
Hann spurði Ymi hvat þeir skyldu
hafa at beitum, en Ymir bað hann fá
sér sjálfan beitur. Þá snerisk Þórr
á braut þangat er hann sá øxnaflokk
nökkvorn er Ymir átti. Hann tók
hinn mesta uxann, er Himinhrjótr
hét, ok sleit af höfuðit ok fór með
til sjávar. Hafði þá Ymir út skotit
nökkvanum. Þórr gekk á skipit ok
settisk í austrrúm, tók tvær árar
ok røri, ok þótti Ymi skriðr verða
af róðri hans. |
Þórr disse che avrebbe potuto remare
talmente lontano da terra, che non sapeva se sarebbe stato lui il primo a
chiedere di tornare indietro ed era così adirato col gigante che era pronto a
scagliargli addosso il martello, ma si trattenne poiché aveva intenzione di
provare altrove la sua forza. Chiese dunque a Hymir che cosa avrebbero usato
come esca, ma Hymir gli disse di procurarsene una da solo. Þórr
si allontanò quindi e andò dove aveva visto una mandria di buoi, che apparteneva
a Hymir. Prese il bue più grande, che si chiamava Himinhrjóðr, gli tagliò la
testa e con essa andò verso il mare, mentre Hymir aveva già spinto in acqua il
nökkvi. Þórr salì in barca e si
sedette a poppa, prese due remi e remò. A Hymir parve che le sue vogate
producessero una buona velocità. |
 |
|
48e |
Hymir reri í
hálsinum fram ok sóttisk skjótt
róðrinn. Sagði þá Hymir at þeir
váru komnir á þær vaztir er hann
var vanr at sitja ok draga flata
fiska. En Þórr kvezk vilja róa
miklu lengra, ok tóku þeir enn
snertiróðr. Sagði Ymir þá at þeir
váru komnir svá langt út at hætt
var at sitja útar fyrir
Miðgarðsormi. En Þórr kvezk mundu
róa eina hríð, ok svá gerði, en
Hymir var þá allókátr. |
Hymir remava a prua e la navigazione procedeva spedita. Hymir disse a un certo
punto che erano giunti nelle acque dove voleva fermarsi a pescare sogliole, ma Þórr
disse che voleva navigare molto più in là e quindi fecero ancora un breve
sforzo. Disse allora Hymir che erano giunti così lontano che sarebbe stato
pericoloso spingersi oltre per via del
Miðgarðrsormr, ma Þórr rispose che voleva andare avanti ancora un poco,
quindi procedette, mentre Hymir era molto turbato. |
|
|
48f |
En þá er Þórr lagði
upp árarnar, greiddi hann til vað
heldr sterkjan, ok eigi var
öngullinn minni eða óramligri. Þar
lét Þórr koma á öngulinn oxahöfuðit
ok kastaði fyrir borð, ok fór
öngullinn til grunns. Ok er þá svá
satt at segja at engu ginti þá Þórr
miðr Miðgarðsorm en Útgarðaloki
hafði spottat Þór, þá er hann hóf
orminn upp á hendi sér. |
Quando Þórr ebbe tirato i remi in barca,
preparò una lenza molto resistente e l'amo non era meno grande e robusto. Quindi Þórr
infilò la testa del bue nell'amo, la lanciò fuori bordo e l'amo giunse fino al
fondale e devo dirti che Þórr ingannò il
Miðgarðrsormr non meno di quanto
Útgarðaloki avesse beffato Þórr,
quando egli aveva sollevato il serpente con la propria mano. |
|
|
48g |
Miðgarðsormr gein
yfir oxahöfuðit en öngullinn vá í
góminn orminum. En er ormrinn kendi
þess, brá hann við svá hart at
báðir hnefar Þórs skullu út á
borðinu. Þá varð Þórr reiðr ok
fǿrðisk í ásmegin, spyrndi við svá
fast at hann hljóp báðum fótum
gögnum skipit ok spyrndi við grunni,
dró þá orminn upp at borði. En þat
má segja at engi hefir sá sét
ógurligar sjónir, er eigi mátti þat
sjá er Þórr hvesti augun á orminn
en ormrinn starði neðan í mót ok
blés eitrinu. |
Il Miðgarðrsormr ingoiò la testa del
bue, ma l'amo s'incastrò fra le fauci del serpente. Quando il serpente se ne
accorse, si dimenò con tanta forza che entrambi i pugni di Þórr
urtarono contro il bordo della barca. Þórr
era furioso, crebbe nel suo potere divino e si piantò con tanta forza che
entrambi i piedi sprofondarono attraverso la barca fin sul fondo del mare e tirò
quindi il serpente su a bordo. Si può ben dire che non abbia assistito a scene
terribili chi non vide con quali occhi Þórr
guardava il serpente, che lo fissava dal basso, stillando veleno. |
|
|
48h |
Þá er sagt at
jötunninn Hymir gerðisk litverpr,
fölnaði ok hræddisk er hann sá
orminn ok þat er særinn fell út ok
inn of nökkvann. Ok í því bili er
Þórr greip hamarinn ok fǿrði á lopt,
þá fálmaði jötunninn til agnsaxinu
ok hjó vað Þórs af borði, en
ormrinn søktisk í sæinn. En Þórr
kastaði hamrinum eptir honum, ok
segja menn at hann lysti af honum
höfuðit við grunninum, en ek hygg
hitt vera þér satt at segja at
Miðgarðsormr lifir enn ok liggr í
umsjá. En Þórr reiddi til hnefann
ok setr við eyra Ymi, svá at hann
steyptisk fyrir borð ok sér í iljar
honum. En Þórr óð til lands. |
Si dice poi che il gigante Hymir divenne pallido, livido e fu terrorizzato
quando vide il serpente e come il mare si scaraventasse dentro e fuori al nökkvi. Proprio quando Þórr afferrò il
martello e lo sollevò in aria, il gigante prese il suo coltello da pesca e
tagliò la lenza di Þórr dal capo di banda,
così il serpente risprofondò nel mare. Þórr
scagliò il martello dietro di esso e alcuni dicono che gli abbia staccato la
testa sotto le onde, ma io penso che invece il
Miðgarðrsormr viva ancora e giaccia
in fondo al mare che circonda la terra. Þórr
roteò quindi il pugno e lo affibbiò all'orecchio di Hymir, tanto da farlo volare
fuori dalla barca e vedere le piante dei suoi piedi. In seguito Þórr
guadò fino a terra. |
|
|
|
|
|
|
|
49 |
Frá lífláti Baldrs ok för Hermóðs til Heljar |
Della dipartita di Baldr e del
viaggio di Hermóðr nel regno di Hel |
 |
|
49a |
Þá mælti
Gangleri: — Hafa nökkvor meiri tíðindi orðit með ásunum? Allmikit þrekvirki
vann Þórr í þessi ferð. |
Quindi parlò Gangleri: — Agli
Æsir sono capitati altri mirabili
avvenimenti? Þórr ha dato prova di grande
valore durante questo viaggio. |
|
|
49b |
Hár svarar:
— Vera mun at segja frá þeim tíðindum er meira þótti vert ásunum. En þat er
upphaf þessar sögu at Baldr inn góða dreymði drauma stóra ok hættliga um líf
sitt. En er hann sagði ásunum draumana, þá báru þeir saman ráð sín, ok var
þat gert at beiða griða Baldri fyrir alls konar háska. Ok Frigg tók svardaga
til þess at eira skyldu Baldri eldr ok vatn, járn ok alls konar málmr,
steinar, jörðin, viðirnir, sóttirnar, dýrin, fuglarnir, eitr, ormar. |
Rispose Hár: — Ci sono da raccontare fatti che parvero ben più gravi agli
Æsir. Questa storia ebbe inizio quando
Baldr il buono fece sogni grandiosi e
terribili che riguardavano la sua vita. Egli raccontò questi sogni agli
Æsir,
ed essi si radunarono allora in consiglio e fu deciso di proteggere
Baldr da
ogni tipo di pericolo. Frigg si fece giurare che
Baldr sarebbe stato
risparmiato da fuoco e acqua, ferro e ogni specie di metallo, pietre, terra,
alberi, malanni, belve, uccelli, veleno e serpenti. |
|
|
49c |
En er þetta var gert ok vitat, þá var þat skemtun Baldrs
ok ásanna at hann skyldi standa upp á þingum, en allir aðrir skyldu sumir
skjóta á hann, sumir höggva til, sumir berja grjóti. En hvat sem at var gert,
sakaði hann ekki, ok þótti þetta öllum mikill frami. |
Quando questo fu
stabilito e garantito, allora Baldr e gli
Æsir si misero a fare un gioco nel
quale lui durante il þing doveva stare in piedi, mentre tutti gli altri
dovevano colpirlo, trafiggerlo o lanciargli pietre, ma qualunque cosa gli si
facesse non lo feriva, e questo parve a tutti un grande vantaggio. |
 |
|
49d |
En er þetta sá Loki Laufeyjarson, þá líkaði honum illa er
Baldr sakaði ekki. Hann gekk til Fensalar til Friggjar ok brá sér í konu
líki. Þá spyrr Frigg ef sú kona vissi hvat æsir höfðusk at á þinginu. Hon
sagði at allir skutu at Baldri, ok þat at hann sakaði ekki. |
Quando però Loki figlio di Laufey si rese conto di tutto ciò, non gli
piacque che nulla potesse ferire Baldr. Si recò dunque a
Fensalir da
Frigg
in aspetto di donna. Quando vide quella donna
Frigg le domandò se sapesse
cosa gli
Æsir facessero nel
þing. Ella rispose che tutti colpivano
Baldr e
che egli non riceveva alcun danno. |
|
|
49e |
Þá mælti Frigg: «Eigi munu vápn eða viðir granda Baldri. Eiða hefi ek þegit af öllum þeim». |
Disse allora Frigg: «Nessuna arma o nessun legno feriranno
Baldr, me lo hanno giurato loro
tutti». |
 |
|
49f |
Þá spyrr konan: «Hafa allir hlutir eiða unnit at eira
Baldri?» |
Chiese quindi la donna: «Tutte le cose hanno prestato giuramento di
risparmiare Baldr?» |
|
|
49g |
Þá svarar Frigg: «Vex viðarteinungr einn fyrir vestan
Valhöll, sá er mistilteinn kallaðr. Sá þótti mér ungr at krefja eiðsins». |
Rispose Frigg: «A ovest di
Valhöll cresce, solo, un virgulto d'albero
che si chiama vischio. Mi parve troppo giovane per pretenderne un
giuramento». |
|
|
49h |
Því næst hvarf konan á brut. |
Subito dopo la donna se ne andò via. |
|
|
49i |
En Loki tók mistiltein ok sleit upp ok gekk til þings. En
Höðr stóð útarliga í mannhringinum, þvíat hann var blindr. Þá mælti Loki við
hann: «Hví skýtr þú ekki at Baldri?» |
Loki prese dunque il vischio, lo estirpò e si recò al
þing. Qui
Höðr se
ne stava fuori dalla cerchia di persone, poiché era cieco.
Loki gli disse: «Perché tu non colpisci
Baldr?» |
|
|
49j |
Hann svarar: «Þvíat ek sé eigi hvar Baldr er, ok þat
annat at ek em vápnlauss». |
Rispose lui: «Perché non vedo dove sia Baldr
e anche perché sono privo di arma». |
|
|
49k |
Þá mælti Loki: «Gerðu þó í líking annarra manna ok veit
Baldri sǿmð sem aðrir menn. Ek mun vísa þér til hvar hann stendr. Skjót at
honum vendi þessum». |
Disse quindi Loki: «Comportati come gli altri e rendi onore a
Baldr insieme a loro. Ti indicherò io
dov'è. Tu colpiscilo con questo bastone». |
|
|
49l |
Höðr tók
mistiltein ok skaut at Baldri at tilvísun Loka. Flaug skotit í gögnum hann
ok fell hann dauðr til jarðar. Ok hefir þat mest óhapp verit unnit með goðum
ok mönnum. |
Höðr prese il vischio e, al segnale di
Loki, lo lanciò contro
Baldr. Il
colpo lo trafisse, egli cadde morto a terra e si verificò in quel momento la
maggiore sciagura mai accaduta fra dèi e uomini. |
|
|
49m |
Þá er
Baldr var fallinn, þá fellusk öllum ásum orðtök ok svá hendr at taka til
hans, ok sá hverr til annars ok váru allir með einum hug til þess er unnit
hafði verkit. En engi mátti hefna, þar var svá mikill griðastaðr.
En þá er æsirnir freistuðu at
mæla, þá var hitt þó fyrr at grátrinn kom upp, svá at engi mátti öðrum segja
með orðunum frá sínum harmi. En Óðinn bar þeim mun verst þenna skaða sem
hann kunni mesta skyn hversu mikil aftaka ok missa ásunum var í fráfalli
Baldrs. |
Quando Baldr fu caduto, a tutti gli
Æsir mancarono le parole e anche la
forza nelle mani per afferrarlo; si guardarono l'un l'altro e furono di un
solo pensiero su chi avesse potuto ordire un tale misfatto, ma nessuno poté
vendicarsi poiché ove si trovavano era un luogo troppo sacro. Quando poi gli
Æsir provarono a parlarsi, venne loro soltanto da piangere, cosicché nessuno
poté esprimere agli altri il proprio dolore. Ma
Óðinn sofferse questa
disgrazia più d'ogni altro, poiché era ben cosciente di quale grande delitto
e perdita per gli
Æsir fosse la dipartita di
Baldr. |
|
|
49n |
En er goðin vitkuðusk, þá
mælti Frigg ok spurði hverr sá væri með ásum er eignask vildi allar ástir
hennar ok hylli, ok vili hann ríða á Helveg ok freista ef hann fái fundit
Baldr ok bjóða Helju útlausn, ef hon vill láta fara Baldr heim í Ásgarð. En
sá er nefndr Hermóðr inn hvati, sveinn Óðins, er til þeirar farar varð. Þá
var tekinn Sleipnir, hestr Óðins, ok leiddr fram, ok steig Hermóðr á þann
hest ok hleypti braut. |
Quando gli dèi si riebbero, allora parlò Frigg e domandò se fra gli
Æsir vi fosse uno che volesse per sé tutto il suo amore e il suo favore, che
fosse intenzionato a percorrere il sentiero di
Hel, cercare di trovare
Baldr
e offrire a Hel un riscatto per lasciarlo tornare a casa, ad
Ásgarðr. Fu
Hermóðr l'audace, figlio di
Óðinn, colui che si offrì di intraprendere
questo viaggio. Venne dunque preso Sleipnir, il cavallo di
Óðinn, fu portato
avanti e Hermóðr montò in groppa e galoppò lontano. |
|
|
49o |
En æsirnir tóku lík Baldrs ok
fluttu til sævar. Hringhorni hét skip Baldrs. Hann var allra skipa mestr,
hann vildu goðin fram setja ok gera þar á bálför Baldrs. En skipit gekk
hvergi fram. Þá var sent í Jötunheima eptir gýgi þeiri er Hyrrokkin hét, en
er hon kom ok reið vargi ok hafði höggorm at taumum, þá hljóp hon af
hestinum, en Óðinn kallaði til berserki fjóra at gæta hestsins, ok fengu þeir
eigi haldit nema þeir feldi hann. Þá gekk Hyrrokkin á framstafn nökkvans ok
hratt fram í fyrsta viðbragði, svá at eldr hraut ór hlunnunum ok lönd öll
skulfu. Þá varð Þórr reiðr ok greip hamarinn ok myndi þá brjóta höfuð hennar,
áðr en goðin öll báðu henni friðar. |
Gli
Æsir in seguito presero il corpo di
Baldr e lo condussero al mare.
Hringhorni si chiamava la nave di Baldr e di tutte era la più grande. gli
dèi volevano portarla avanti ed erigervi la pira di
Baldr, ma la nave non si mosse. Allora
fu mandata a chiamare in Jötunheimr la gigantessa chiamata
Hyrrokkin, la quale giunse a cavallo di un lupo con una vipera come briglia.
Ella scese dal destriero e Óðinn chiamò quattro
berserkir a prenderlo, ma
essi non riuscirono a tenerlo finché non lo rovesciarono a terra. Quindi
Hyrrokkin andò alla prua del nökkvi e alla prima spinta lo mosse,
tanto che un fuoco si sprigionò dai tronchi di traino e tutte le terre
tremarono. Þórr
divenne allora furioso, afferrò il martello e le avrebbe rotto la testa, se
tutti gli dèi non l'avessero implorato di risparmiarla. |
|
|
49p |
Þá var borit út á skipit lík
Baldrs, ok er þat sá kona hans, Nanna Nepsdóttir, þá sprakk hon af harmi ok
dó. Var hon borin á bálit ok slegit í eldi. Þá stóð Þórr at ok vígði bálit
með Mjölni, en fyrir fótum hans rann dvergr nökkurr, sá er Litr nefndr, en Þórr
spyrndi fǿti sínum á hann ok hratt honum í eldinn, ok brann hann. At þessi brennu sótti margs
konar þjóð: fyrst at segja frá Óðni, at með honum fór Frigg ok valkyrjur ok
hrafnar hans. En Freyr ók í kerru með gelti þeim er Gullinbursti heitir eða
Slíðrugtanni. En Heimdallr reið hesti þeim er Gulltoppr heitir, en Freyja
köttum sínum. Þar kømr ok mikit fólk hrímþursa ok bergrisar. Óðinn lagði á
bálit gullhring þann er Draupnir heitir. Honum fylgði síðan sú náttúra at
hina níundu hverja nótt drupu af honum átta gullhringar jafnhöfgir. Hestr
Baldrs var leiddr á bálit með öllu reiði. |
Venne allora posto
sulla nave il corpo di Baldr e quando lo vide sua moglie,
Nanna figlia di Nepr, per il dolore il
cuore le cedette e morì. Fu posta anche ella sulla pira e venne appiccato il
fuoco. Þórr guardava la pira e la consacrò con
Mjöllnir, ma davanti ai suoi piedi corse un nano che si chiama
Litr. Þórr
gli diede un calcio, scagliandolo nel fuoco e questi bruciò. Questo rogo fu
visitato da genti di ogni stirpe: il primo da menzionare è
Óðinn, con cui
andarono Frigg, le
Valkyrjur e i suoi corvi, mentre
Freyr guidava il carro
col cinghiale chiamato Gullinbursti o Slíðrugtanni,
Heimdallr cavalcava il
destriero chiamato Gulltoppr e Freyja guidava i suoi gatti. Giunsero inoltre
molti dei giganti di brina e dei giganti di montagna.
Óðinn pose sulla pira
quell'anello d'oro che si chiama Draupnir, il quale è di natura tale che
ogni nove notti da esso gocciolano otto anelli d'oro di uguale peso. Il
cavallo di Baldr infine fu messo sulla pira con tutte le bardature. |
|
|
49q |
En þat er at segja frá
Hermóði at hann reið níu nætr døkkva dala ok djúpa svá at hann sá ekki fyrr
en hann kom til árinnar Gjallar ok reið á Gjallarbrúna. Hon er þökt lýsigulli.
|
Ma c'è da raccontare di Hermóðr, il quale cavalcò nove notti per valli
scure e profonde, tanto che non vedeva nulla, finché non giunse al fiume
Gjöll e cavalcò sul Gjallarbrú, il ponte ricoperto di oro splendente. |
 |
|
49r |
Móðguðr er nefnd mær sú er gætir brúarinnar. Hon spurði hann at nafni eða
ætt ok sagði at hinn fyrra dag riðu um brúna fimm fylki dauðra manna, «en eigi dynr brúin jafnmjök undir einum þér, ok eigi hefir þú lit dauðra manna.
Hví ríðr þú hér á Helveg?» |
Móðguðr si chiama la fanciulla che guarda il ponte. Essa chiese a lui il
suo nome e la sua stirpe e disse che il giorno prima erano passati a cavallo
cinque eserciti di uomini morti, «ma il ponte non vibra meno sotto di te
solo e tu non hai l'aspetto dei morti. Perché stai andando sul sentiero di
Hel?». |
|
|
49s |
Hann svarar at «ek skal ríða til Heljar at leita
Baldrs. Eða hvárt hefir þú nakkvat sét Baldr á Helvegi?» |
Egli rispose: «Io devo recarmi da Hel per trovare
Baldr. Non hai tu visto
Baldr sul sentiero di
Hel?» |
|
|
49t |
En hon sagði at
Baldr hafði þar riðit um Gjallarbrú, «en niðr ok norðr liggr Helvegr». |
Ella disse che Baldr era passato sul Gjallarbrú, «e verso il basso e il
nord si snoda il sentiero di Hel». |
|
|
49u |
Þá reið
Hermóðr þar til er hann kom at Helgrindum. Þá sté hann af hestinum ok gyrði
hann fast, steig upp ok keyrði hann sporum, en hestrinn hljóp svá hart ok
yfir grindina at hann kom hvergi nær. Þá reið Hermóðr heim til hallarinnar
ok steig af hesti, gekk inn í höllina, sá þar sitja í öndugi Baldr bróður
sinn, ok dvalðisk Hermóðr þar um nóttina. En at morni þá beiddisk Hermóðr af
Helju at Baldr skyldi ríða heim með honum, ok sagði hversu mikill grátr var
með ásum. En Hel sagði at þat skyldi svá reyna hvárt Baldr var svá ástsæll
sem sagt er, «ok ef allir hlutir í heiminum, kykvir ok dauðir, gráta hann þá
skal hann fara til ása aptr, en haldask með Helju ef nakkvarr mælir við eða
vill eigi gráta». |
Hermóðr cavalcò fino a quando non giunse ai cancelli di
Hel. Scese da
cavallo, strinse le cinghie, rimontò in sella, lo spronò e il cavallo saltò
con tanta foga oltre i cancelli che nemmeno li sfiorò.
Hermóðr cavalcò verso
una casa, scese da cavallo, entrò nella höll dove vide, seduto sul trono,
suo fratello Baldr, e ivi trascorse la notte. Al mattino
Hermóðr pregò
Hel
di lasciar tornare a casa Baldr insieme a lui e raccontò quale grande lutto
vi fosse fra gli
Æsir.
Hel però disse che si doveva prima dimostrare se
Baldr fosse tanto amato
come si diceva, «e se tutte le cose nel mondo, vive o inanimate, lo
piangeranno, allora egli potrà tornare fra gli
Æsir, ma rimarrà con
Hel se
qualcuno si opporrà o se non vorrà piangerlo». |
|
|
49v |
Þá stóð
Hermóðr upp, en Baldr leiðir hann út ór höllinni ok tók hringinn Draupni ok
sendi Óðni til minja, en Nanna sendi Frigg ripti ok enn fleiri gjafar, Fullu
fingrgull. Þá reið Hermóðr aptr leið sína ok kom í Ásgarð ok sagði öll
tíðindi þau er hann hafði sét ok heyrt. |
Hermóðr dunque si alzò e
Baldr lo accompagnò fuori della höll, prese
l'anello Draupnir per mandarlo a Óðinn come ricordo, mentre
Nanna mandò a
Frigg una stoffa e altri doni. A
Fulla mandò invece un anello d'oro. Quindi
Hermóðr riprese la sua strada, giunse ad
Ásgarðr e raccontò tutte le cose
che aveva visto e udito. |
|
|
49w |
Því næst
sendu æsir um allan heim ørindreka at biðja at Baldr væri grátinn ór Helju.
En allir gerðu þat, menninir ok kykvendin ok jörðin ok steinarnir ok tré ok
allr málmr, svá sem þú munt sét hafa at þessir hlutir gráta þá er þeir koma
ór frosti ok í hita. |
Gli
Æsir subito mandarono messaggeri per tutto il mondo a pregare che
Baldr fosse pianto per liberarlo da
Hel. Tutti lo fecero: gli uomini e tutti
i viventi, la terra, le pietre, gli alberi e tutti i metalli, questi nel
modo in cui li avrai visti gemere quando vanno fuori dal ghiaccio e dentro
le fiamme. |
|
|
49x |
Þá er
sendimenn fóru heim ok höfðu vel rekit sín eyrindi, finna þeir í helli
nökkvorum hvar gýgr sat, hon nefndisk Þökk. Þeir biðja hana gráta Baldr ór
Helju. |
Quando poi gli ambasciatori tornarono a casa dopo aver ben divulgato il
loro messaggio, trovarono in una certa grotta un'orchessa chiamata Þökk, che
non voleva piangere Baldr e liberarlo da
Hel. |
|
|
49y |
Hon segir: |
Disse ella: |
|
|
|
|
{52} |
Þökk mun gráta
þurrum tárum
Baldrs bálfarar.
Kyks né dauðs
nautka ek karls sonar:
haldi Hel því er hefir.
|
|
|
Aride lacrime
Þökk piangerà
sulla pira di Baldr.
Né vivo nè morto
amai il figlio del karl:
tenga Hel quel che ha. |
 |
|
49z |
En þess
geta menn at þar hafi verit Loki Laufeyjarson, er flest hefir illt gert með
ásum. |
Si dice che ella fosse in realtà Loki figlio di Laufey, che molti danni
arrecò agli
Æsir. |
|
|
|
|
|
|
|
50 |
[Loki bundin] |
[Loki imprigionato] |
|
|
50a |
Þá mælti
Gangleri: — Allmiklu kom Loki á leið er hann olli fyrst því er Baldr var veginn,
ok svá því er hann varð eigi leystr frá Helju. Eða hvárt varð honum þessa
nakkvat hefnt? |
Quindi disse Gangleri: — Un atto gravissimo compì
Loki, prima poiché fu la
causa dell'uccisone di Baldr e quindi perché questi non poté essere liberato
da Hel. Fu punito in qualche modo per
questo? |
|
|
50b |
Hár segir: — Goldit var honum þetta svá at hann mun lengi kennask. Þá er guðin váru orðin
honum svá reið sem ván var, hljóp hann á braut ok fal sik í fjalli nökkvoru,
gerði þar hús ok fjórar dyrr at hann mátti sjá ór húsinu í allar áttir. En opt
um daga brá hann sér í lax líki, ok falsk þá þar sem heitir Fránangrsfors. Þá
hugsaði hann fyrir sér hverja væl æsir mundu til finna at taka hann í forsinum.
En er hann sat í húsinu, tók hann língarn ok reið á ræxna, svá sem net er síðan,
en eldr brann fyrir honum.
Þá sá
hann at æsir áttu skamt til hans, ok hafði Óðinn sét ór Hliðskjálfinni hvar hann
var. Hann hljóp þegar upp ok út í ána ok kastaði netinu fram á eldinn. |
Disse Hár: — Fu punito per questi misfatti in modo che se ne ricorderà a
lungo. Quando gli dèi divennero furibondi con lui, come ci si aspettava, egli
fuggì lontano e si nascose su un monte e vi costruì una casa con quattro porte,
in modo da poter guardare fuori in tutte le direzioni. Spesso, durante il
giorno, egli si tramutava in salmone e si nascondeva nelle cascate dette di Fránangr. Là pensava a come gli
Æsir avrebbero potuto catturarlo nelle cascate.
Un giorno, mentre sedeva in casa, prese un filo di lino e lo intrecciò
ottenendone un tessuto a maglie, così come da allora in poi si fanno le reti,
mentre un fuoco ardeva davanti a lui. Egli si accorse a un tratto che gli
Æsir gli erano vicini e che
Óðinn aveva visto dal
Hliðskjálf ove egli si trovasse.
Immediatamente si alzò e fuggì fino al fiume, gettando la rete nel fuoco. |
|
|
50c |
En er
æsir koma til hússins þá gekk sá fyrst inn er allra var vitrastr, er Kvasir
heitir, ok er hann sá á eldinum fölskann er netit hafði brunnit, þá skilði hann
at þat mundi væl vera til at taka fiska, ok sagði ásunum. Því næst tóku þeir ok
gerðu sér net eptir því sem þeir sá á fölska at Loki hafði gert. Ok er búit var
netit, þá fara æsir til árinnar ok kasta neti í forsinn. Helt Þórr enda öðrum ok
öðrum heldu allir æsir, ok drógu netit. En Loki fór fyrir ok legsk niðr í milli
steina tveggja. Drógu þeir netit yfir hann ok kendu at kykt var fyrir, ok fara í
annat sinn upp til forsins ok kasta út netinu ok binda við svá þungt at eigi
skyli undir mega fara. Ferr þá Loki fyrir netinu, en er hann sér at skamt var
til sævar, þá hleypr hann upp yfir þinulinn ok rennir upp í forsinn. Nú sá
æsirnir hvar hann fór, fara enn upp til forsins ok skipta liðinu í tvá staði, en
Þórr veðr þá eptir miðri ánni, ok fara svá til sævar. En er Loki sér tvá kosti,
var þat lífsháski at hlaupa á sæinn, en hitt var annarr at hlaupa enn yfir netit,
ok þat gerði hann, hljóp sem snarast yfir netþinulinn. Þórr greip eptir honum ok
tók um hann, ok rendi hann í hendi honum svá at staðar nam höndin við sporðinn.
Ok er fyrir þá sök laxinn aptrmjór. |
Quando
gli
Æsir giunsero alla casa, vi entrò per primo colui che era il più saggio, che
si chiama Kvasir, il quale, quando vide vicino al fuoco la cenere bianca dov'era
bruciata la rete, comprese che quella poteva essere usata per prendere i pesci e
lo disse agli
Æsir. [Questi] si misero subito al lavoro e fecero una rete come quella che
avevano visto nelle ceneri bianche, che aveva fatto
Loki. Quando fu pronta, gli
Æsir si recarono al fiume e
lanciarono la rete nelle cascate. Þórr teneva un
estremità, mentre tutti gli altri
Æsir tenevano l'altra e la rete fu tirata, ma
Loki fuggì avanti e si nascose sul fondo, fra due pietre. Essi tirarono allora
la rete sopra di lui e si accorsero che qualcosa guizzava davanti a essa.
Tornarono quindi un'altra volta alle cascate, lanciarono la rete ma vi legarono
dei pesi tali che nulla poteva passarvi sotto. Loki scappava davanti alla rete,
ma quando vide che poco mancava al mare, allora saltò in altro sopra il bordo
della rete e scappò indietro, verso le cascate. Gli
Æsir videro dove andava,
risalirono alle cascate e divisero il gruppo in due parti e, mentre Þórr guadava
in mezzo al fiume, andarono così fino al mare. Allora
Loki vide due possibilità: rischiare la
vita precipitandosi in mare, oppure saltare oltre la rete, e così egli fece:
saltò oltre la rete più in alto che poté. Þórr lo raggiunse e lo
prese, ma gli scivolò di mano, tanto che dovette afferrarlo per la coda ed è per
questa ragione che il salmone ha il dorso affusolato. |
|
|
50d |
Nú var
Loki tekinn griðalauss ok farit með hann í helli nökkvorn. Þá tóku þeir þrjár
hellur ok settu á egg ok lustu rauf á hellunni hverri. Þá váru teknir synir Loka,
Váli ok Nari eða Narfi. Brugðu æsir Vála í vargslíki ok reif hann í sundr Narfa,
bróður sinn. Þá tóku æsir þarma hans ok bundu Loka með yfir þá þrjá eggsteina,
einn undir herðum, annarr undir lendum, þriði undir knésfótum, ok urðu þau bönd
at járni. Þá tók Skaði eitrorm ok festi upp yfir hann svá at eitrit skyldi
drjúpa ór orminum í andlit honum. En Sigyn kona hans stendr hjá honum ok heldr
mundlaugu undir eitrdropa, en þá er full er munnlaugin, þá gengr hon ok slær út
eitrinu, en meðan drýpr eitrit í andlit honum. Þá kippisk hann svá hart við at
jörð öll skelfr. Þat kallið þér landskjálpta. Þar liggr hann í böndum til
ragnarøkrs. |
Loki era dunque imprigionato senza scampo e fu portato dentro una caverna.
Qui gli
Æsir presero tre lastre di pietra, le appoggiarono su un lato e fecero
un foro su ciascuna. Furono quindi presi i figli di
Loki, Váli e Nari o Narfi.
Gli
Æsir tramutarono in lupo Váli, il quale straziò immediatamente Narfi, suo
fratello. Ne presero dunque le budella e le usarono per legare
Loki sulle tre
lastre: una gli sta sotto le sue spalle, la seconda sotto i reni e la terza
sotto le caviglie e quelle corde divennero di ferro.
Skaði, poi, prese un
serpente velenoso e lo fissò sopra di lui, in modo che il veleno uscisse dal
serpente e cadesse sul suo volto, ma Sigyn, moglie di
Loki, gli sta vicino e
tiene una conca sotto la pioggia velenosa. Quando la conca è piena, ella si alza
per vuotarla, ma nel frattempo il veleno cade sulla faccia di
Loki, il quale si
agita così violentemente che la terra tutta trema. Voi chiamate questi
terremoti. Laggiù Loki resterà legato fino al
ragnarøkr. |
|
|
|
|
|
|
|
51 |
Frá fimbulvetri og ragnarøkkrum |
Di fimbulvetr e di ragnarøkr |
|
|
51a |
Þá mælti Gangleri: — Hver tíðindi eru at segja frá um ragnarøkr?
Þess hefi ek eigi fyrr heyrt getit. |
Quindi parlò Gangleri: — Quali avvenimenti ci sono da raccontare riguardo al
ragnarøkr? |
 |
|
51b |
Hár segir: — Mikil tíðindi eru þaðan at segja ok mörg. Þau in
fyrstu at vetr sá kemr er kallaðr er Fimbulvetr. Þá drífr snær ór öllum áttum,
frost eru þá mikil ok vindar hvassir. Ekki nýtr sólar. Þeir vetr fara þrír saman
ok ekki sumar milli. En áðr ganga svá aðrir þrír vetr at þá er um alla veröld
orrostur miklar, þá drepask brǿðr fyrir ágirni sakar, ok engi þyrmir föður eða
syni í manndrápum eða sifjasliti. |
Disse Hár: — Grandi avvenimenti ci sono da raccontare in proposito, e molti.
Innanzitutto, giungerà quell'inverno chiamato fimbulvetr, durante il quale la
neve arriverà da tutte le direzioni, il ghiaccio sarà allora spesso e i venti
taglienti. Il sole non recherà conforto. Quest'inverno durerà per tre stagioni
di seguito, senza l'estate in mezzo, ma prima ci saranno altre tre inverni in cui
per tutto il mondo ci saranno grandi battaglie. Allora i fratelli si uccideranno
l'un l'altro per avidità e nessuno risparmierà il padre o il figlio
dall'omicidio e dall'incesto. |
 |
|
51c |
Svá segir í Völuspá: |
Così dice la
Völuspá: |
|
|
|
|
{53} |
Brǿðr munu berjask
ok at bönum verðask,
munu systrungar
sifjum spilla.
Hart er með hölðum,
hórdómr mikill,
skeggjöld, skálmöld,
skildir klofnir,
vindöld, vargöld,
áðr veröld steypisk.
|
|
|
I fratelli si aggrediranno
e alla morte giungeranno,
tradiranno i cugini
i legami di natura.
Dura prova per gli uomini,
una colpa immonda,
tempo di asce, tempo di spade
s'infrangeranno scudi,
tempo di venti, tempo di lupi,
prima che il mondo cada. |
 |
|
51d |
Þá verðr þat er mikil tíðindi þykkja at úlfrinn gleypir sólna,
ok þykkir mönnum þat mikit mein. Þá tekr annarr úlfrinn tunglit, ok gerir sá ok
mikit ógagn. Stjörnurnar hverfa af himninum. Þá er ok þat til tíðinda at svá
skelfr jörð öll ok björg at viðir losna ór jörðu upp, en björgin hrynja, en
fjötrar allir ok bönd brotna ok slitna. Þá verðr Fenrisúlfr lauss. Þá geysisk
hafit á löndin fyrir því at þá snýsk Miðgarðsormr í jötunmóð ok sǿkir upp á
landit. |
Accadrà in seguito una cosa che sembrerà spaventosa: il lupo inghiottirà il
sole e questo per gli uomini sarà una grande sciagura. L'altro lupo prenderà la
luna, suscitando anch'esso un grande male. Le stelle cadranno dal cielo. Accadrà
poi che la terra tutta tremerà e anche i monti, finché i boschi si sradicheranno
dalla terra, le montagne crolleranno, mentre tutte le catene e tutti i
vincoli si romperanno e spezzeranno. Ecco che il lupo
Fenrir sarà libero. La terra sarà
scossa da impeti violenti, poiché il Miðgarðsormr si agiterà in preda allo
jötunmóðr e raggiungerà la terra. |
|
|
51e |
Þá verðr ok þat at Naglfar losnar, skip þat er svá heitir. Þat er gert
af nöglum dauðra manna, ok er þat fyrir því varnanar vert ef maðr deyr með
óskornum nöglum at sá maðr eykr mikit efni til skipsins Naglfars, er goðin ok
menn vildi seint at gert yrði. En í þessum sævargang flýtr Naglfar. Hrymr heitir
jötunn er stýrir Naglfara. En Fenrisúlfr ferr með gapanda munn ok er hinn efri
kjöptr við himni en hinn neðri við jörðu, gapa myndi hann meira ef rúm væri til.
Eldar brenna ór augum hans ok nösum. Miðgarðsormr blæss svá eitrinu at hann
dreifir lopt öll ok lög, ok er hann allógurligr, ok er hann á aðra hlið úlfinum. |
Avverrà anche che Naglfar, la nave che così si
chiama, salperà libera. Essa è costruita con le unghie dei morti e per questo
occorre tenere a mente che se un uomo muore con le unghie non tagliate, egli
aggiunge molto materiale alla nave Naglfar, la cui costruzione
gli dèi e gli
uomini vogliono ritardare il più possibile. Su queste immani onde
Naglfar
inesorabilmente navigherà. Hrymr si chiama il gigante che governerà la nave,
mentre il lupo Fenrir avanzerà con la bocca spalancata: avrà la mascella
inferiore contro la terra e quella superiore contro il cielo, ma ingoierebbe
anche di più se vi fosse ancora spazio. Dai suoi occhi e dalla sue narici
baleneranno fiamme. Il Miðgarðsormr stillerà così tanto veleno che ne ammorberà
tutta l'aria e le acque. Esso sarà terribile e sarà a fianco del lupo. |
|
|
51f |
Í þessum gný klofnar himinninn ok ríða þaðan Muspellssynir. Surtr ríðr fyrst, ok
fyrir honum ok eptir bæði eldr brennandi. Sverð hans er gott mjök, af því skínn
bjartara en af sólu. En er þeir ríða Bifröst þá brotnar hon, sem fyrr er sagt.
Muspellsmegir sǿkja fram á þingvöll er Vígríðr heitir, þar kemr ok þá Fenrisúlfr
ok Miðgarðsormr. Þar er ok þá Loki kominn ok Hrymr ok með honum allir hrímþursar,
en Loka fylgja allir Heljar sinnar. En Muspellssynir hafa yfir sér fylking, er
sú björt mjök. Völlrinn Vígríðr er hundrað rasta víðr á hvern veg. |
In questo frastuono il cielo si fenderà e avanzeranno allora i figli di
Múspell.
Surtr
cavalcherà per primo, con un fuoco ardente davanti e dietro di lui; la sua spada
è formidabile, da essa emana un chiarore più brillante del sole. Quando
cavalcheranno su Bifröst essi lo demoliranno, com'è stato detto in precedenza.
Le schiere di Múspell avanzeranno fino al campo chiamato Vígríðr, ove
arriveranno anche il lupo Fenrir e il
Miðgarðsormr. Anche
Loki giungerà insieme
a Hrymr e con lui tutti i giganti di brina, ma sarà a
Loki che tutti i seguaci
di Hel si uniranno. I figli di
Múspell formeranno invece una legione separata e
sarà molto luminosa. Il campo di Vígríðr è largo cento miglia in ogni direzione. |
|
|
51g |
En er þessi
tíðindi verða, þá stendr upp Heimdallr ok blæss ákafliga í Gjallarhorn ok vekr
upp öll guðin ok eiga þau þing saman. Þá reið Óðinn til Mímisbrunns ok tekr ráð
af Mími fyrir sér ok sínu liði. Þá skelfr askr Yggdrasils ok engi hlutr er þá
óttalauss á himni eða jörðu. Æsir hervæða sik, ok allir einherjar, ok sǿkja fram
á völluna. |
Quando si verificheranno questi avvenimenti,
Heimdallr si alzerà e suonerà
vigorosamente il Gjallarhorn, desterà tutti
gli dèi, quali si aduneranno in
consulta. Óðinn cavalcherà fino a
Mímisbrunnr e si consiglierà con
Mímir per sé e il suo seguito. Allora il frassino di
Yggdrasill tremerà e nulla, in cielo o
in terra, sarà più libero dal terrore. Gli
Æsir si armeranno insieme a tutti gli
einherjar e avanzeranno sul campo. |
|
|
51h |
Ríðr fyrstr Óðinn með gullhjálm ok fagra brynju ok geir sinn er
Gungnir heitir. Stefnir hann móti Fenrisúlf, en Þórr fram á aðra hlið honum, ok
má hann ekki duga honum, þvíat hann hefir fullt fang at berjask við Miðgarðsorm.
|
Per primo cavalcherà Óðinn con l'elmo
dorato, una bellissima cotta di maglia e la sua lancia, che si chiama Gungnir.
Egli avanzerà contro il lupo Fenrir,
mentre Þórr combatterà al suo fianco, ma
non potrà aiutarlo poiché sarà completamente impegnato ad affrontare il
Miðgarðsormr. |
|
|
51i |
Freyr bersk móti Surti ok verðr harðr samgangr áðr Freyr fellr. Þat verðr hans
bani er hann missir þess hins góða sverðs er hann gaf Skírni. |
Freyr sfiderà
Surtr e un grande duello avrà luogo prima che
Freyr
cada. Egli morirà poiché sarà privo della sua buona spada, che diede a
Skírnir. |
|
|
51j |
Þá er ok lauss
orðinn hundrinn Garmr er bundinn er fyrir Gnipahelli, hann er it mesta forað.
Hann á víg móti Tý ok verðr hvárr öðrum at bana. |
Sarà libero anche il cane Garmr, che è
legato davanti a Gnipahellir ed è
il mostro più grande. Esso combatterà contro Týr e ciascuno ucciderà l'altro. |
 |
|
51k |
Þórr berr banaorð af
Miðgarðsormi ok stígr þaðan braut níu fet, þá fellr hann dauðr til jarðar fyrir
eitri því er ormrinn blæss á hann. |
Þórr
sconfiggerà il Miðgarðsormr, ma quando vi si allontanerà di nove passi cadrà
morto a terra a causa del veleno che il serpente gli avrà soffiato addosso. |
|
|
51l |
Úlfrinn gleypir Óðin, verðr þat hans bani. En
þegar eptir snýsk fram Víðarr ok stígr öðrum fǿti í neðra keypt úlfsins. |
Il lupo inghiottirà Óðinn e questa sarà la sua fine, ma subito dopo arriverà
Víðarr che metterà un piede sulla mascella inferiore del lupo. |
|
|
51m |
[Á þeim fǿti hefir hann þann skó er allan aldr hefir verit til
samnat, þat eru bjórar þeir er menn sníða ór skóm sínum fyrir tám eða hæl. Því
skal þeim bjórum braut kasta sá maðr er at því vill hyggja at koma ásunum at
liði.] |
[A quel piede egli porta quella scarpa che è stata
fabbricata nel corso di tutte epoche coi brani di pelle che gli uomini tagliano
dalla punta o dal tacco; perciò deve gettar via quei ritagli chi vorrà essere
d'aiuto agli
Æsir.] |
|
|
51n |
Annarri hendi tekr hann inn efra keypt úlfsins ok rífr sundr gin
hans, ok verðr þat úlfsins bani.
Loki á orrostu við Heimdall, ok verðr hvárr annars bani. Því
næst slyngr Surtr eldi yfir jörðina ok brennir allan heim. |
Con l'altra mano prenderà la mascella superiore del lupo e
gli strapperà la gola e questa sarà la fine del lupo.
Loki combatterà contro
Heimdallr e ciascuno diverrà l'uccisore dell'altro. Poi
Surtr appiccherà fuoco
alla terra e tutto il mondo brucerà. |
|
|
51o |
Svá er sagt í Völuspá: |
Così è detto nella
Völuspá: |
 |
|
|
|
{54} |
Hátt blæss Heimdallr,
horn er á lopti.
Mælir Óðinn
við Míms höfuð.
Skelfr Yggdrasils
askr standandi,
ymr it aldna tré,
en jötunn losnar.
|
|
|
Alto soffia Heimdallr
il corno è levato
Óðinn domanda
alla testa di Mímir.
Yggdrasill trema,
frassino saldo,
geme il vecchio albero,
libero è il gigante. |
|
|
|
|
{55} |
Hvat er með ásum?
Hvat er með álfum?
Ymr allr Jötunheimr,
æsir ro á þingi.
Stynja dvergar
fyrir steindurum,
veggbergs vísir.
Vituð ér enn eða hvat?
|
|
|
Che ne è degli
Æsir?
Che ne è degli Elfi?
Jötunheimr freme,
gli
Æsir si consigliano.
Sospirano i nani
alle soglie di pietra,
saggi delle rupi.
Lo sapete oppure no? |
|
|
|
|
{56} |
Hrymr ekr austan,
hefisk lind fyrir,
snýsk Jörmungandr
í jötunmóði.
Ormr knýr unnir,
örn mun hlakka,
slítr nái niðfölr,
Naglfar losnar.
|
|
|
Da oriente salpa Hrymr
con lo scudo innanzi,
s'infuria spaventoso
il gigantesco mostro.
Il serpe batte l'onde,
fiera grida l'aquila,
dilania i corpi, pallida,
Naglfar è libera. |
|
|
|
|
{57} |
Kjóll ferr
austan,
koma munu Muspells
of lög lýðir,
en Loki stýrir.
Þar ro fíflmegir
með freka allir,
þeim er bróðir
Býleists í för.
|
|
|
Da oriente una chiglia
reca sulle onde
l'esercito di Múspell
e Loki loro guida.
Mostruosa discendenza
accompagna il lupo,
con loro è il fratello
di Býleistr in viaggio. |
 |
|
|
|
{58} |
Surtr ferr sunnan
með sviga lævi.
skínn af sverði
sól valtíva.
Grjótbjörg gnata,
en gífr rata,
troða halir Helveg,
en himinn klofnar.
|
|
|
Surtr reca da sud
la rovina dei rami.
Splende la spada,
sole di dèi guerrieri.
Rocce si frangono,
demoni cadono,
uomini giungono ad Hel
e il cielo schianta. |
|
|
|
|
{59} |
Þá kømr Hlínar
harmr annarr fram,
er Óðinn ferr
við úlf vega,
en bani Belja
bjartr at Surti.
Þar mun Friggjar
falla angan.
|
|
|
Giunge per Hlín
un secondo lutto:
quando Óðinn va
a combattere il lupo
e l'uccisore di Beli
affronta, fulgido, Surtr.
Ecco che cadrà
l'amore di Frigg. |
|
|
|
|
{60} |
Gengr Óðins son
við úlf vega,
Víðarr of veg
at valdýri.
Lætr hann megi Hveðrungs
mund of standa
hjör til hjarta.
Þá er hefnt föður.
|
|
|
Il figlio di Óðinn
combatte col lupo,
Víðarr procede
contro la bestia.
Il figlio di Hveðrungr
riuscirà colla spada
a trafiggere il cuore.
Sarà vendicato il padre. |
|
|
|
|
{61} |
Gengr inn mæri
mögr Hlöðynjar
nepr at naðri
níðs ókvíðnum.
Munu halir allir
heimstöð ryðja,
er af móði drepr
Miðgarðs véorr.
|
|
|
Poi si scosterà
il figlio di Hlöðyn
di poco dal serpe
potente e impavido.
Tutti dovranno
il mondo fuggire
quando irato colpirà
il guardiano di Miðgarðr. |
|
|
|
|
{62} |
Sól mun sortna,
søkkr fold í mar,
hverfa af himni
heiðar stjörnur.
Geisar eimi
ok aldrnari,
leikr hár hiti
við himin sjálfan.
|
|
|
Il sole oscurato,
nel mar giù la terra,
cadranno dal cielo
le stelle lucenti.
Vapori si levano
e fiamme copiose
raggiungono alte
il cielo stesso. |
|
|
51p |
Hér segir
enn svá: |
Qui ancora si dice: |
|
|
|
|
{63} |
Vígríðr heitir völlr
er finnask vígi at
Surtr ok in svásu guð.
Hundrað rasta
hann er á hverjan veg,
sá er þeim völlr vitaðr.
|
|
|
Nel campo di Vígríðr
battaglia darànnosi
Surtr e gli amati divi.
Cento le leghe
da ciascun guardo,
loro quel campo hanno in destino. |
 |
|
|
|
|
|
|
52 |
[Vistaverur eftir ragnarøkr] |
[Le dimore dopo il ragnarøkr] |
|
|
52a |
Þá mælti Gangleri: — Hvat verðr þá eptir er brendr er himinn ok
jörð ok heimr allr ok dauð goðin öll ok allir einherjar ok allt mannfólk? Ok
hafit þér áðr sagt at hverr maðr skal lifa í nökkvorum heimi um allar aldir? |
Disse quindi Gangleri: — Cosa succederà in seguito, quando
tutto il mondo sarà bruciato e morti saranno tutti gli dèi, gli
einherjar e l'umanità intera? Non
avete detto prima che vi sarà un qualche mondo in cui ogni uomo vivrà per
sempre? |
|
|
52b |
Þá svarar Þriði: — Margar eru þá vistir góðar ok margar illar.
Bazt er þá at vera á Gimlé á himni, ok allgott er til góðs drykkjar þeim er þat
þykkir gaman í þeim sal er Brimir heitir, hann stendr ok á himni. Sá er ok góðr
salr er stendr á Niðafjöllum, görr af rauðu gulli, sá heitir Sindri. Í þessum
sölum skulu byggja góðir menn ok siðlátir. |
Rispose allora Þríði: — Molte saranno allora le dimore buone
e molte quelle cattive. La cosa migliore sarà trovarsi a
Gimlé, nel cielo; là ci
sarà abbondanza di buone bevande per coloro che ne vorranno, nella sala chiamata
Brimir, anch'essa nel cielo. C'è un'altra buona sala che si trova sui
Niðafjöll,
fatta di oro rosso, che si chiama Sindri. In queste sale dimoreranno gli uomini
buoni e giusti. |
 |
|
52c |
Á Náströndum er mikill salr ok illr, ok horfa í norðr dyrr, hann
er ok ofinn allr ormahryggjum sem vandahús, en ormahöfuð öll vitu inn í húsit ok
blása eitri, svá at eptir salnum renna eitrár, ok vaða þær ár eiðrofar ok
morðvargar, svá sem hér segir: |
A Nástrandir c'è una sala grande e orribile, le cui porte
dànno a nord. Essa è completamente intrecciata di dorsi di serpenti come una
casa di canne e le teste dei serpenti guardano tutte all'interno della casa e
stillano veleno, per cui lungo la sala corrono fiumi di veleno. Guadano quei
fiumi gli spergiuri e gli assassini, come qui è detto: |
 |
|
52d |
|
{64} |
Sal veit ek standa
sólu fjarri
Náströndu á,
norðr horfa dyrr.
Falla eitrdropar
inn of ljóra.
Sá er undinn salr
orma hryggjum.
|
|
|
Una sala so ergersi
lontana dal sole
a Nástrandir,
le porte a nord.
Fatali gocce cadono
dentro, dal tetto.
Ritorta è la sala
di schiene di serpe. |
 |
|
|
|
{65} |
Skulu þar vaða
þunga strauma
menn meinsvara
ok morðvargar.
|
|
|
Là guaderanno
fiumi in tumulto
uomini spergiuri
e assassini. |
|
|
52e |
En í Hvergelmi er verst: |
Ma dentro
Hvergelmir è peggio: |
|
|
|
|
{66} |
Þar kvelr Níðhöggr
nái framgengna.
|
|
|
Ivi
dilania Níðhöggr
i corpi dei trapassati. |
 |
|
|
|
|
|
|
53 |
[Hverir lifa af ragnarökr] |
[Chi sopravvive al ragnarøkr] |
|
|
53a |
Þá mælti Gangleri: — Hvárt lifa nökkvor goðin þá, eða er þá nökkvor jörð eða
himinn? |
Quindi parlò Gangleri: — Ma gli dèi
sopravvivranno e in seguito ci saranno una terra e un cielo? |
|
|
53b |
Hár segir: — Upp
skýtr jörðunni þá ór sænum ok er þá grǿn ok fögr, vaxa þá akrar ósánir. Víðarr
ok Váli lifa, svá at eigi hefir særinn ok Surtalogi grandat þeim, ok byggja þeir
á Iðavelli, þar sem fyrr var Ásgarðr, ok þar koma þá synir Þórs, Móði ok Magni,
ok hafa þar Mjölni. Því næst koma þar Baldr ok Höðr frá Heljar, setjask þá allir
samt ok talask við ok minnask á rúnar sínar ok rǿða of tíðindi þau er fyrrum
höfðu verit, of Miðgarðsorm ok um Fenrisúlf. Þá finna þeir í grasinu gulltöflur
þær er æsirnir höfðu átt. |
Disse Hár: — La terrà emergerà dal mare e sarà allora verde
e bella. I campi cresceranno senza esser stati seminati,
Víðarr e
Váli vivranno
poiché né il mare né la fiamma di Surtr avranno arrecato loro danno
e abiteranno a Iðavöllr, là dove prima c'era
Ásgarðr. Giungeranno poi i figli di Þórr,
Móði e Magni, che avranno con sé Mjöllnir. Arriveranno anche
Baldr e Höðr da
Hel,
allora tutti siederanno insieme e converseranno, ricorderanno la loro arcana
sapienza e parleranno degli avvenimenti accaduti prima, del
Miðgarðsormr e del
lupo Fenrir. Troveranno poi nell'erba le pedine dorate che erano appartenute
agli
Æsir. |
 |
|
53c |
Svá er sagt: |
Così è detto: |
|
|
|
|
{67} |
Víðarr ok Váli
byggja vé goða
þá er sortnar Surtalogi.
Móði ok Magni
skulu Mjölni hafa
Vingnis at vígþroti.
|
|
|
Víðarr e
Váli avranno
la casa degli dèi
quando scemerà il fuoco di Surtr.
Móði e Magni
Mjöllnir riceveranno
quando Vingnir non combatterà più. |
 |
|
53d |
En þar sem heitir
Hoddmímisholt leynask menn tveir í Surtaloga er svá heita: Líf ok Leifþrasir, ok
hafa morgindöggvar fyrir mat. En af þessum mönnum kemr svá mikil kynslóð at
byggvisk heimr allr, svá sem hér segir: |
In quel luogo detto il bosco di Hoddmímir si nasconderanno
due uomini dalla fiamma di Surtr e si chiameranno Líf e Leifþrasir. Essi avranno
la rugiada del mattino come cibo e da loro verrà una progenie così grande che
popolerà tutto il mondo, come qui è detto: |
 |
|
53e |
|
{68} |
Líf ok Leifþrasir,
en þau leynask
munu
í holti Hoddmímis.
Morgindöggvar
þau sér at mat
hafa,
en þaðan af aldir
alask.
|
|
|
Líf e Leifþrasir
nasconderannosi
nel bosco di Hoddmímir.
Mattutina la rugiada
lor per cibo avranno,
generazioni da essi rinasceranno. |
 |
|
53f |
Ok hitt mun þér
undarligt þykkja er sólin hefir getit dóttur eigi ófegri en hon er, ok ferr sú
þá stigu móður sinnar, sem hér segir: |
E ti sembrerà straordinario che il sole abbia partorito una
figlia non meno bella di quanto lei sia, la quale segue lo stesso corso della
madre, come qui si dice: |
 |
|
53g |
|
{69} |
Eina dóttur
berr Álfröðul
áðr hana Fenrir
fari.
Sú skal ríða
er regin deyja
móður brautir mær.
|
|
|
La figlia una sola
Álfröðul avrà
prima che Fenrir la prenda.
Correrà la fanciulla,
quando i potenti morranno,
le vie della madre. |
 |
|
53h |
En nú, ef þú kant lengra fram at spyrja, þá veit ek eigi
hvaðan þér kemr þat, fyrir því at øngan mann heyrða ek lengra segja fram
aldarfarit. Ok njóttu nú sem þú namt. |
E adesso, se tu fossi in grado di fare altre domande, io non saprei davvero
come potresti, dacché nessun uomo udì mai narrare più a lungo dei fati del
mondo. Fai ora buon uso di ciò che hai appreso. |
|
|
|
|
|
|
|
54 |
[Frá Ganglera] |
[Gangleri] |
|
|
54a |
Því næst heyrði Gangleri dyni mikla hvern veg frá sér ok leit
út á hlið sér, ok þá er hann sésk meir um þá stendr hann úti á sléttum velli,
sér þá ønga höll ok ønga borg. Gengr hann þá leið sína braut ok kemr heim í ríki
sitt ok segir þau tíðindi er hann hefir sét ok heyrt. Ok eptir honum sagði hverr
maðr öðrum þessar sögur. |
In seguito Gangleri udì un grande rombo da ogni parte
intorno a sé, si guardò intorno e quando vide meglio si ritrovò in una vasta
pianura e non vide né una höll né una rocca. Se ne andò via allora per la
propria strada e tornò a casa nel suo regno, raccontando gli avvenimenti che
aveva visto e udito. E dopo di lui ogni uomo raccontò agli altri queste saghe. |
|
|
|
|
|
|
|
|
[Eptimáli] |
[Epilogo] |
|
|
Ep |
En æsir setjask þá á tal ok ráða ráðum sínum ok minnask á þessar frásagnir
allar er honum váru sagðar, ok gefa nöfn þessi hin sömu, er áðr eru nefnd,
mönnum ok stöðum þeim er þar váru, til þess at þá er langar stundir liði, at
menn skyldu ekki ifask í at allir væri einir, þeir æsir er nú var frá sagt ok þessir
er þá váru þau sömu nöfn gefin. Þar var þá Þórr kallaðr, ok er sá Ásaþórr hinn
gamli, sá er Ökuþórr, ok honum eru kend þau stórvirki er Þórr, er Ector, gerði í
Troju. En þat hyggja menn at Tyrkir hafi sagt frá Ulixes ok hafi þeir hann
kallat Loka, þvíat Tyrkir váru hans hinir mestu óvinir. |
Gli
Æsir sedettero allora a discutere, tennero consiglio e ricordarono tutte
le storie che erano state raccontate a Gylfi e quegli stessi nomi che prima
furono menzionati li diedero a persone e a luoghi esistenti, affinché quando
fosse trascorso molto tempo gli uomini non dubitassero che quegli
Æsir di cui si è narrato e coloro
a cui furono dati quegli stessi nomi fossero gli stessi. Venne dunque dato
il nome di Þórr a colui che in effetti era l'antico Ásaþórr, o
anche Ökuþórr, e a lui sono attribuite quelle grandi imprese che Þórr, o Ettore,
compì a Troia. Ma gli uomini ritengono che i Turchi abbiano raccontato di Ulisse
e che lo chiamassero Loki, poiché i Turchi erano i suoi più grandi nemici. |
|
|
|
|
|
|